گروه سیاسی: اعضاي دفتر مقام معظم رهبري و سپاه ولى امر در تاريخ 5 مردادماه 88 با حضرت آيت‌الله خامنه‌اي
ديدار کردند.
متن فرمايشات معظم له در اين ديدار، به شرح زير است:
بسم الله الرّحمن الرّحيم
اولاً تبريك عرض می‌كنيم اين اعياد بزرگ و پياپى را كه حقيقتاً هر كدامى براى دل‌هاى شيعيان يك خورشيد فروزنده است، يك شعاع خيره‌كننده است؛ ولادت حضرت اباعبدالله‌الحسين عليه الصّلاهًْ و السّلام، ولادت حضرت سجاد عليه الصّلاه و السّلام و ولادت حضرت ابىالفضلالعباس عليه‌الصّلاهًْ و السّلام. انشاءالله كه بر همه شماها اين اعياد مبارك باشد. مبارك بودن هم به اين است كه اولاً دلتان انشاءالله شاد باشد، روحتان برخوردار از آرامش و سكينه الهى باشد، همه وجودتان سرشار از اعتماد به خدا و توكل به خداى متعال باشد. اگر اينها شد، عيد به طور كامل براى شما مبارك است. سعى كنيم اينها را براى خودمان تدارك ببينيم؛ دلهايمان را شاد كنيم، جانهايمان را از سكينه الهى برخوردار كنيم، اعتماد به خدا را هم در وجود خودمان روز به روز بيشتر كنيم. ما به يك قولِ متعارفِ معمولى از سوى آدمى كه كار بدى از او نديدهايم، اعتماد می‌كنيم؛ قرضى از او می‌خواهيم، كارى دست او داريم، او به ما وعده می‌كند كه بسيار خوب! من اين كار را براى شما انجام می‌دهم. ما معمولاً اعتماد می‌كنيم، راه مىافتيم مقدمات كار را فراهم می‌كنيم، در حالى كه او يك انسان بيش نيست؛ ممكن است پشيمان بشود، ممكن است كسى بيايد رأى او را بزند، ممكن است فراموش كند، ممكن است آن امكانى كه به وسيله او می‌خواست به ما كمك بكند، از دستش برود؛ ده جور يا دهها جور احتمال تخلف اين وعده هست، ليكن ما اعتماد می‌كنيم. خب! خداى متعال چقدر وعده كرده است به مؤمنين؛ وعده نصرت، وعده هدايت، وعده تعليم؛ «و اتّقوا الله و يعلّمكم الله»؛ وعده حفظ و صيانت، وعده كمك در امور دنيا؛ اين همه خداى متعال به ما وعده كرده. البته اين وعدهها مطلق نيست؛ شروطى دارد، شروطش هم خيلى شروط دشوارى نيست، از دست ماها برمىآيد. دليلش هم اين است كه جاهایی كه به اين شروط عمل كرديم، خداى متعال به ما كمك كرد؛ نمونهاش جنگ تحميلى. شما جوان‌هایی كه دوران جنگ تحميلى را درك نكرديد، بدانيد؛ آن روزى كه جنگ تحميلى شروع شد، همه صاحبنظران، همه تحليلگران، همه نخبگان به طور قاطع می‌گفتند صدام در اين جنگ پيروز است و ايران شكستخورده است؛ جز يك عده معدودى، آن كسانى كه به نگاه اسلامى و ايمانى اعتقاد داشتند - نگاه امام به حوادث- آنها نه، آنها در دلشان امیدى بود؛ حالا كم يا زياد؛ بعضى كورسوى اميدى بود، بعضى نه، دلشان روشن بود.
من اين خاطره را بارها نقل كردهام: در روزهاى
سوم- چهارم جنگ بود، توى اتاق جنگ ستاد مشترك، همه جمع بوديم؛ بنده هم بودم، مسؤولين كشور؛ رئيس‌جمهور، نخست‌وزير - آن وقت رئيس‌جمهور بنىصدر بود، نخست‌وزير هم مرحوم رجایی بود - چند نفرى از نمايندگان مجلس و غيره، همه آنجا جمع بوديم، داشتيم بحث می‌كرديم، مشورت می‌كرديم. نظامىها هم بودند. بعد يكى از نظامىها آمد كنار من، گفت: اين دوستان توى اتاق ديگر، يك كار خصوصى با شما دارند. من پا شدم رفتم پيش آنها. مرحوم فكورى بود، مرحوم فلاحى بود - اينهایی كه يادم است - دو سه نفر ديگر هم بودند. نشستيم، گفتيم: كارتان چيست؟ گفتند: ببينيد آقا! - يك كاغذى در آوردند. اين كاغذ را من عيناً الان دارم توى يادداشت‌ها نگه داشتهام كه خط آن برادران عزيز ما بود - هواپيماهاى ما اينهاست؛ مثلاً اف 5، اف4، نمی‌دانم سى 130، چى، چى، انواع هواپيماهاى نظامىِ ترابرى و جنگى؛ هفت، هشت، ده نوع نوشته بودند. بعد نوشته بودند از اين نوع هواپيما، مثلاً ما 10 تا آماده به كار داريم كه تا فلان روز آمادگىاش تمام می‌شود. اينها قطعههاى زود تعويض دارند - در هواپيماها قطعههایی هست كه در هر بار پرواز يا دو بار پرواز بايد عوض بشود - می‌گفتند ما اين قطعهها را نداريم. بنابراين مثلاً تا ظرف 5 روز يا 10 روز اين نوع هواپيما پايان می‌پذيرد؛ ديگر كأنه نداريم. تا 12 روز اين نوعِ ديگر تمام می‌شود؛ تا 15-14 روز، اين نوع ديگر تمام می‌شود. بيشترينش سى 130 بود. همين سى130هایى كه حالا هم هست كه حدود 30 روز يا 31 روز گفتند كه براى اينها امكان پرواز وجود دارد. يعنى جمهورى اسلامى بعد از 31روز، مطلقاً وسيله پرنده هوایی نظامى - چه نظامى جنگى، چه نظامى پشتيبانى و ترابرى - ديگر نخواهد داشت؛ خلاص! گفتند: آقا! وضع جنگ ما اين است؛ شما برويد به امام بگوييد. من هم از شما چه پنهان، توى دلم يك قدرى حقيقتاً خالى شد! گفتيم عجب، واقعاً هواپيما نباشد، چه كار كنيم! او دارد با هواپيماهاى روسى مرتباً مىآيد. حالا خلبان‌هايش عرضه خلبان‌هاى ما را نداشتند، اما حجم كار زياد بود. همين طور پشت سر هم مىآمدند؛ انواع كلاس‌هاى گوناگون ميگ داشتند. گفتم، خيلى خب! كاغذ را گرفتم، بردم خدمت امام، جماران؛ گفتم: آقا! اين آقايان فرماندهان ما هستند و ما دار‌و‌ندار نظاميمان دست اينهاست. اينها اينجورى می‌گويند؛ می‌گويند ما هواپيماهاى جنگيمان تا حداكثر مثلاً 16- 15 روز ديگر دوام دارد و آخرين هواپيمايمان كه هواپيماى سى130 است و ترابرى است، تا 30روز و 33 روز ديگر بيشتر دوام ندارد. بعدش، ديگر ما مطلقاً هواپيما نداريم. امام نگاهى كردند، گفتند - حالا نقل به مضمون می‌كنم، عين عبارت ايشان يادم نيست؛ احتمالاً جایی عين عبارات ايشان را نوشته باشم - اين حرف‌ها چيست؟! شما بگوييد بروند بجنگند، خدا می‌رساند، درست می‌كند، هيچ طور نمی‌شود. منطقاً حرف امام براى من قانع‌كننده نبود؛ چون امام كه متخصص هواپيما نبود؛ اما به حقانيت امام و روشنایی دل او و حمايت خدا از او اعتقاد داشتم، می‌دانستم كه خداى متعال اين مرد را براى يك كار بزرگ برانگيخته و او را وانخواهد گذاشت. اين را عقيده داشتم. لذا دلم قرص شد، آمدم به اينها - حالا همان روز يا فردايش، يادم نيست - گفتم امام فرمودند كه برويد همین‌ها را هرچى می‌توانيد تعمير كنيد، درست كنيد و اقدام كنيد. همان هواپيماهاى اف 5 و اف 4 و اف 14 و اينهایى كه قرار بود بعد از 6- 5 روز به‌كلى از كار بيفتد، هنوز دارد در نيروي هوایى ما كار می‌كند! 29 سال از سال 59 می‌گذرد، هنوز دارند كار می‌كنند! البته تعدادى از آنها توى جنگ آسيب ديدند، ساقط شدند، تير خوردند، بعضيشان از رده خارج شدند، اما از اين طرف هم در قبال اين ريزش، رويشى وجود داشت؛ مهندسان ما در دستگاههاى ذىربط توانستند قطعات درست كنند، خلأها را پر كنند و بعضى از قطعات را بهرغم تحريم، به كورى چشم آن تحريمكنندهها، از راههایى وارد كنند و هواپيماها را سرپا نگه دارند. علاوه بر اينها، از آنها ياد بگيرند و دو نوع هواپيماى جنگى خودشان بسازند. الان شما می‌دانيد كه در نيروى هوایی ما، دو نوع هواپيماى جنگى - البته عين آن هواپيماهاى قبلىِ خود ما نيست، اما بالاخره از آنها استفاده كردند. مهندس است ديگر، نگاه می‌كند به كارى، تجربه مىاندوزد، خودش طراحى می‌كند - دو كابينه براى آموزش و يك كابينه براى تهاجم نظامى، ساخته شده. علاوه بر اينكه همان‌هایی هم كه داشتيم، هنوز داريم و توى دستگاههاى ما هست. اين، توكل به خداست؛ اين، صدق وعده خداست. وقتى خداى متعال با تأكيد فراوان و چندجانبه می‌فرمايد: «و لينصرنّ الله من ينصره»؛ بىگمان، بىترديد، حتماً و يقيناً خداى متعال نصرت می‌كند، يارى می‌كند كسانى را كه او را، يعنى دين او را يارى كنند - وقتى خدا اين را می‌گويد - من و شما هم می‌دانيم كه داريم از دين خدا حمايت می‌كنيم، يارىِ دين خدا می‌كنيم. بنابراين، خاطرجمع باشيد كه خدا نصرت خواهد كرد. بعد از آغاز جنگ تحميلى هم دهها بار - حالا اگر ريزهايش را بخواهيم حساب كنيم، بيش از اين حرف‌ها شايد بشود گفت؛ هزارها بار، اما حالا آن رقم‌هاى درشت را آدم بخواهد حساب كند - ما نصرت الهى را ديديم؛ كمك الهى را ديديم. يكىاش همين آمدن اسرا بود. ما حدود 50 هزار اسير پيش عراق داشتيم؛ 50 هزار. او هم يك خرده كمتر از اين، در همين حدودها، اسير دست ما داشت. منتها فرقش اين بود كه اسيرهایی كه او پيش ما داشت، همه نظامى بودند، اسيرهایی كه ما پيش او داشتيم، خيلىشان غيرنظامى بودند. توى همين بيابان‌ها مردم را جمع كرده بودند، برده بودند. من وقتى كه جنگ تمام شد، به نظرم رسيد كه پس گرفتن اين اسيرها از صدام، احتمالاً 30سال طول مي‌كشد؛ 30سال! چون تبادل اسرا را در جنگ‌هاى معروف ديده بوديم ديگر. در جنگ بينالملل، جنگ ژاپن، بعد از گذشت
30- 20سال، هنوز يك طرف مدعى بود كه ما چند تا اسير پيش شما داريم؛ او می‌گفت نداريم؛ چك چونه، بنشين برخيز؛ تا بالاخره به يك نتيجهاى می‌رسيدند. بايد صد تا كنفرانس گذاشته بشود، نشست و برخاست بشود، تا ثابت كنيم كه بله، فلان تعداد اسير هنوز باقىاند؛ آن هم قطره چكانى. صدام اينجورى بود ديگر؛ آدم بدقلق، بداخلاق، خبيث، موذى، هروقت احساس قدرت كند، حتماً قدرتنماییاى از خودش نشان بدهد؛ اينجور آدمى بود؛ صدام طبيعتش خيلى طبيعت پستِ دنىاى بود. آدم‌هاى پست و دنى هرجا احساس قدرت بكنند، آنچنان منتفخ می‌شوند كه با آنها اصلاً نمی‌شود هيچ مبادله كرد؛ هيچ! آن وقتى كه احساس ضعف می‌كنند، در مقابل يك قوي‌ترى قرار می‌گيرند، از مورچه خاكسارتر می‌شوند! ديديد ديگر؛ صدام به آمريكاییها التماس می‌كرد. قبل از اينكه آمريكاییها به عراق حمله كنند - اين دفعه اخير - التماس می‌كرد كه بيایيد با ما بسازيد، همهمان عليه جمهورى اسلامى متحد بشويم. منتها شانسش نيامد ديگر كه آمريكاییها از او
قبول كنند.
من می‌گفتم 30سال طول می‌كشد كه اسرا آزاد بشوند. خداى متعال صحنهاى درست كرد و اين احمق قضيه حملهاش به كويت پيش آمد، احساس كرد كه اگر بخواهد با كويت بجنگد - البته جنگش با كويت به قصد تصرف كامل كويت بود - احتياج دارد به اينكه از ايران خاطرش جمع باشد؛ اين هم با بودن اسرا امكانپذير نيست. اول نامه نوشت به رئيس‌جمهور وقت و به نحوى به بنده، چون از اين طرف جواب درستى نگرفت، بنا كرد اسرا را خودش آزاد كردن، كه ديگر آنهایی كه يادشان است، يادشان هست. يكهو خبر شديم كه اسرا از مرز دارند مىآيند؛ همين طور پشت سر هم گروه - گروه آمدند، تا تمام شد. اين كار خدا بود، اين نصرت الهى بود. و ديگر همين طور از اين قضايا تا امروز. شماها برادران و خواهران عزيزى هستيد. هم آن كسانى كه در حفاظت اينجا يا در تشكيلات ادارى اينجا مشغول خدمتند، هم خانوادههايشان؛ خانم‌هايشان، فرزندانشان؛ پسر و دخترشان. واقعاً داريد خدمت می‌كنيد، جاى حساسى هم خدمت می‌كنيد. اگر من بخواهم يك توصيه به شما بكنم، آن توصيه اين خواهد بود كه بصيرت خودتان را زياد كنيد؛ بصيرت. بلاهایی كه بر ملت‌ها وارد می‌شود، در بسيارى از موارد بر اثر بىبصيرتى است. خطاهایی كه بعضى از افراد می‌كنند - مىبينيد در جامعه خودمان هم گاهى بعضى از عامه مردم و بيشتر از نخبگان، خطاهایی می‌كنند. نخبگان كه حالا انتظار هست كه كمتر خطا كنند، گاهى خطاهايشان اگر كماً هم بيشتر نباشد، كيفاً بيشتر از خطاهاى عامه مردم است - بر اثر بىبصيرتى است؛ خيلىهايش، نمی‌گوئيم همهاش. بصيرت خودتان را بالا ببريد، آگاهى خودتان را بالا ببريد. من مكرر اين جمله اميرالمؤمنين را به نظرم در جنگ صفين در گفتارها بيان كردم كه فرمود: «الا و لايحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصّبر»؛می‌دانيد، سختى پرچم امیرالمؤمنين از پرچم پيغمبر، از جهاتى بيشتر بود؛ چون در پرچم پيغمبر دشمن معلوم بود، دوست هم معلوم بود؛ در زير پرچم اميرالمؤمنين دشمن و دوست آنچنان واضح نبودند. دشمن همان حرف‌هایی را می‌زد كه دوست می‌زند؛ همان نماز جماعت را كه در اردوگاه اميرالمؤمنين می‌خواندند، در اردوگاه طرف مقابل هم - در جنگ جمل و صفين و نهروان - می‌خواندند. حالا شما باشيد، چه كار می‌كنيد؟ به شما می‌گويند: آقا! اين طرفِ مقابل، باطل است. شما می‌گوييد: اِ، با اين نماز، با اين عبادت! بعضىشان مثل خوارج كه خيلى هم عبادتشان آب و رنگ داشت؛ خيلى. اميرالمؤمنين از تاريكى شب استفاده كرد و از اردوگاه خوارج عبور كرد، ديد يكى دارد با صداى خوشى می‌خواند: «أمّن هو قانت ءاناء اللّيل» - آيه قرآن را نصفه شب دارد می‌خواند؛ با صداى خيلى گرم و تكاندهندهاى - يك نفر كنار حضرت بود، گفت: يا امیرالمؤمنين! به‌به! خوش به حال اين كسى كه دارد اين آيه را به اين قشنگى می‌خواند. اى كاش من يك مویی در بدن او بودم؛ چون او به بهشت می‌رود؛ حتماً، يقيناً؛ من هم با بركت او به بهشت می‌روم. اين گذشت، جنگ نهروان شروع شد. بعد كه دشمنان كشته شدند و مغلوب شدند، اميرالمؤمنين آمد بالاسر كشتههاى دشمن، همين طور عبور می‌كرد و می‌گفت بعضىها را كه به رو افتاده بودند، بلندشان كنيد؛ بلند می‌كردند، حضرت با اينها حرف می‌زد. آنها مرده بودند، اما می‌خواست اصحاب بشنوند. يكى را گفت بلند كنيد، بلند كردند. به همان كسى كه آن شب همراهش بود، حضرت فرمود: اين شخص را می‌شناسى؟ گفت: نه. گفت: اين همان كسى است كه تو آرزو كردى يك مو از بدن او باشى، كه آن شب داشت آن قرآن را با آن لحن سوزناك می‌خواند! اينجا در مقابل قرآن ناطق، امیرالمؤمنين (عليه افضل صلوات المصلّين) می‌ايستد، شمشير می‌كشد! چون بصيرت نيست؛ بصيرت نيست، نمی‌تواند اوضاع را بفهمد.
بنده بارها اين جبهههاى سياسى و صحنههاى سياسى را مثال می‌زنم به جبهه جنگ. اگر شما در جبهه جنگ نظامى، هندسه زمين در اختيارتان نباشد، احتمال خطاهاى بزرگ هست. براى همين هم هست كه شناسایی می‌روند. يكى از كارهاى مهم در عمل نظامى، شناسایی است؛ شناسایی از نزديك، كه زمين را بروند ببينند: دشمن كجاست، چه جورى است، مواضعش چگونه است، عوارضش چگونه است، تا بفهمند چه كار بايد بكنند. اگر كسى اين شناسایی را نداشته باشد، ميدان را نشناسد، دشمن را گم بكند، يك وقت مىبينيد كه دارد خمپارهاش را، توپخانهاش را آتش می‌كند به طرفى، كه اتفاقاً اين طرف، طرف دوست است، نه طرف دشمن. نمی‌داند ديگر. عرصه سياسى عيناً همین جور است. اگر بصيرت نداشته باشيد، دوست را نشناسيد، دشمن را نشناسيد، يك وقت مىبينيد آتش توپخانه تبليغات شما و گفت و شنود شما و عمل شما به طرف قسمتى است كه آنجا دوستان مجتمعند، نه دشمنان. آدم دشمن را بشناسد؛ در شناخت دشمن خطا نكنيم. لذا بصيرت لازم است، تبيين لازم است. يكى از كارهاى مهم نخبگان و خواص، تبيين است؛ حقايق را بدون تعصب روشن كنند؛ بدون حاكميت تعلقات جناحى و گروهى و بر دل آن گوينده. اينها مضر است. جناح و اينها را بايد كنار گذاشت، بايد حقيقت را فهميد. در جنگ صفين يكى از كارهاى مهم جناب عمار ياسر تبيين حقيقت بود. چون آن جناح مقابل كه جناح معاويه بود، تبليغات گوناگونى داشتند. همينى كه حالا امروز به آن جنگ روانى مي‌گويند، اين جزو اختراعات جديد نيست، شيوههایش فرق كرده؛ اين از اول بوده. خيلى هم ماهر بودند در اين جنگ روانى؛ خيلى. آدم نگاه می‌كند كارهايشان را، مىبيند كه در جنگ روانى ماهر بودند. تخريب ذهن هم آسان‌تر از تعمير ذهن است. وقتى به شما چيزى بگويند، سوءظنى يك جا پيدا كنيد، وارد شدن سوءظن به ذهن آسان است، پاك كردنش از ذهن سخت است. لذا آنها شبههافكنى می‌كردند، سوء ظن را وارد می‌كردند؛ كار آسانى بود. اين كسى كه از اين طرف، خودش را موظف دانسته بود كه در مقابل اين جنگ روانى بايستد و مقاومت كند، جناب عمار ياسر بود، كه در قضاياى جنگ صفين دارد كه با اسب از اين طرف جبهه به آن طرف جبهه و صفوف خودى می‌رفت و همين طور اين گروههایی را كه - به تعبيرِ امروز، گردان‌ها يا تيپ‌هاى جدا جداى از هم - بودند به هر كدام می‌رسيد در مقابل آنها مىايستاد و مبالغى براى آنها صحبت می‌كرد؛ حقایقى را براى آنها روشن می‌كرد و تأثير می‌گذاشت. يك جا می‌ديد اختلاف پيدا شده، يك عدهاى دچار ترديد شدند، بگو مگو توى آنها هست، خودش را به‌سرعت آنجا می‌رساند و برايشان حرف می‌زد، صحبت می‌كرد، تبيين می‌كرد؛ اين گرهها را باز می‌كرد. بنابراين، بصيرت مهم است. نقش نخبگان و خواص هم اين است كه اين بصيرت را نه فقط در خودشان، در ديگران بوجود بياورند. آدم گاهى مىبيند كه متأسفانه بعضى از نخبگان خودشان هم دچار بىبصيرتىاند؛ نمی‌فهمند؛ اصلاً ملتفت نيستند. يك حرفى يكهو به نفع دشمن می‌پرانند؛ به نفع جبههاى كه همتش نابودى بناى جمهورى اسلامى است به نحوى. نخبه هم هستند، خواص هم هستند، آدم‌هاى بدى هم نيستند، نيت بدى هم ندارند؛ اما اين است ديگر. بىبصيرتى است ديگر. اين بىبصيرتى را بویژه شما جوان‌ها با خواندن آثار خوب، با تأمل، با گفت‌وگو با انسان‌هاى مورد اعتماد و پخته، نه گفت‌وگو‌ى تقليدى - كه هر چه گفت، شما قبول كنيد. نه، اين را من نمی‌خواهم - از بين ببريد. كسانى هستند كه می‌توانند با استدلال، آدم را قانع كنند؛ ذهن انسان را قانع كنند. و حتّى حضرت ابىعبداللهالحسين (عليهالسّلام) هم از اين ابزار در شروع نهضت و در ادامه نهضت استفاده كرد. حالا چون ايام مربوط به امام حسين (عليهالسّلام) است، اين جمله را عرض كرده باشيم: امام حسين را فقط به جنگِ روز عاشورا نبايد شناخت؛ آن يك بخش از جهاد امام حسين است. به تبيين او، امر به معروف او، نهى از منكر او، توضيح مسائل گوناگون در همان منا و عرفات، خطاب به علما، خطاب به نخبگان - حضرت بيانات عجيبى دارد كه در كتاب‌ها ثبت و ضبط است - بعد هم در راه به سمت كربلا، هم در خود عرصه كربلا و میدان كربلا، بايد شناخت. در خود عرصه كربلا حضرت اهل تبيين بودند، می‌رفتند، صحبت می‌كردند. حالا ميدان جنگ است، منتظرند خون هم را بريزند، اما از هر فرصتى اين بزرگوار استفاده می‌كردند كه بروند با آنها صحبت بكنند، بلكه بتوانند آنها را بيدار كنند. البته بعضى خواب بودند، بيدار شدند؛ بعضى خودشان را به خواب زده بودند و آخر هم بيدار نشدند. آنهایی كه خودشان را به خواب می‌زنند، بيدار كردن آنها مشكل است، گاهى اوقات غيرممكن است.
انشاءالله اين عيد سعيد، اين اعياد سعيد بر همه شما مبارك باشد و دل خوش، روح پراميد، وجود پر از سكينه و آرامش و اعتماد و تحرك در راه هدف، توفيقى باشد كه خداى متعال به زن و مرد شما و پير و جوان شما انشاءالله عنايت كند.
والسّلام عليكم و رحمهًْ‌الله و بركاته حضرت آيت‌الله خامنه‌اي در ديدار اعضای دفتر رهبری و سپاه ولى‌امر:
متأسفانه بعضي نخبگان دچار بي‌بصيرتي هستند
گروه سیاسی: اعضاي دفتر مقام معظم رهبري و سپاه ولى امر در تاريخ 5 مردادماه 88 با حضرت آيت‌الله خامنه‌اي
ديدار کردند.
متن فرمايشات معظم له در اين ديدار، به شرح زير است:
بسم الله الرّحمن الرّحيم
اولاً تبريك عرض می‌كنيم اين اعياد بزرگ و پياپى را كه حقيقتاً هر كدامى براى دل‌هاى شيعيان يك خورشيد فروزنده است، يك شعاع خيره‌كننده است؛ ولادت حضرت اباعبدالله‌الحسين عليه الصّلاهًْ و السّلام، ولادت حضرت سجاد عليه الصّلاه و السّلام و ولادت حضرت ابىالفضلالعباس عليه‌الصّلاهًْ و السّلام. انشاءالله كه بر همه شماها اين اعياد مبارك باشد. مبارك بودن هم به اين است كه اولاً دلتان انشاءالله شاد باشد، روحتان برخوردار از آرامش و سكينه الهى باشد، همه وجودتان سرشار از اعتماد به خدا و توكل به خداى متعال باشد. اگر اينها شد، عيد به طور كامل براى شما مبارك است. سعى كنيم اينها را براى خودمان تدارك ببينيم؛ دلهايمان را شاد كنيم، جانهايمان را از سكينه الهى برخوردار كنيم، اعتماد به خدا را هم در وجود خودمان روز به روز بيشتر كنيم. ما به يك قولِ متعارفِ معمولى از سوى آدمى كه كار بدى از او نديدهايم، اعتماد می‌كنيم؛ قرضى از او می‌خواهيم، كارى دست او داريم، او به ما وعده می‌كند كه بسيار خوب! من اين كار را براى شما انجام می‌دهم. ما معمولاً اعتماد می‌كنيم، راه مىافتيم مقدمات كار را فراهم می‌كنيم، در حالى كه او يك انسان بيش نيست؛ ممكن است پشيمان بشود، ممكن است كسى بيايد رأى او را بزند، ممكن است فراموش كند، ممكن است آن امكانى كه به وسيله او می‌خواست به ما كمك بكند، از دستش برود؛ ده جور يا دهها جور احتمال تخلف اين وعده هست، ليكن ما اعتماد می‌كنيم. خب! خداى متعال چقدر وعده كرده است به مؤمنين؛ وعده نصرت، وعده هدايت، وعده تعليم؛ «و اتّقوا الله و يعلّمكم الله»؛ وعده حفظ و صيانت، وعده كمك در امور دنيا؛ اين همه خداى متعال به ما وعده كرده. البته اين وعدهها مطلق نيست؛ شروطى دارد، شروطش هم خيلى شروط دشوارى نيست، از دست ماها برمىآيد. دليلش هم اين است كه جاهایی كه به اين شروط عمل كرديم، خداى متعال به ما كمك كرد؛ نمونهاش جنگ تحميلى. شما جوان‌هایی كه دوران جنگ تحميلى را درك نكرديد، بدانيد؛ آن روزى كه جنگ تحميلى شروع شد، همه صاحبنظران، همه تحليلگران، همه نخبگان به طور قاطع می‌گفتند صدام در اين جنگ پيروز است و ايران شكستخورده است؛ جز يك عده معدودى، آن كسانى كه به نگاه اسلامى و ايمانى اعتقاد داشتند - نگاه امام به حوادث- آنها نه، آنها در دلشان امیدى بود؛ حالا كم يا زياد؛ بعضى كورسوى اميدى بود، بعضى نه، دلشان روشن بود.
من اين خاطره را بارها نقل كردهام: در روزهاى
سوم- چهارم جنگ بود، توى اتاق جنگ ستاد مشترك، همه جمع بوديم؛ بنده هم بودم، مسؤولين كشور؛ رئيس‌جمهور، نخست‌وزير - آن وقت رئيس‌جمهور بنىصدر بود، نخست‌وزير هم مرحوم رجایی بود - چند نفرى از نمايندگان مجلس و غيره، همه آنجا جمع بوديم، داشتيم بحث می‌كرديم، مشورت می‌كرديم. نظامىها هم بودند. بعد يكى از نظامىها آمد كنار من، گفت: اين دوستان توى اتاق ديگر، يك كار خصوصى با شما دارند. من پا شدم رفتم پيش آنها. مرحوم فكورى بود، مرحوم فلاحى بود - اينهایی كه يادم است - دو سه نفر ديگر هم بودند. نشستيم، گفتيم: كارتان چيست؟ گفتند: ببينيد آقا! - يك كاغذى در آوردند. اين كاغذ را من عيناً الان دارم توى يادداشت‌ها نگه داشتهام كه خط آن برادران عزيز ما بود - هواپيماهاى ما اينهاست؛ مثلاً اف 5، اف4، نمی‌دانم سى 130، چى، چى، انواع هواپيماهاى نظامىِ ترابرى و جنگى؛ هفت، هشت، ده نوع نوشته بودند. بعد نوشته بودند از اين نوع هواپيما، مثلاً ما 10 تا آماده به كار داريم كه تا فلان روز آمادگىاش تمام می‌شود. اينها قطعههاى زود تعويض دارند - در هواپيماها قطعههایی هست كه در هر بار پرواز يا دو بار پرواز بايد عوض بشود - می‌گفتند ما اين قطعهها را نداريم. بنابراين مثلاً تا ظرف 5 روز يا 10 روز اين نوع هواپيما پايان می‌پذيرد؛ ديگر كأنه نداريم. تا 12 روز اين نوعِ ديگر تمام می‌شود؛ تا 15-14 روز، اين نوع ديگر تمام می‌شود. بيشترينش سى 130 بود. همين سى130هایى كه حالا هم هست كه حدود 30 روز يا 31 روز گفتند كه براى اينها امكان پرواز وجود دارد. يعنى جمهورى اسلامى بعد از 31روز، مطلقاً وسيله پرنده هوایی نظامى - چه نظامى جنگى، چه نظامى پشتيبانى و ترابرى - ديگر نخواهد داشت؛ خلاص! گفتند: آقا! وضع جنگ ما اين است؛ شما برويد به امام بگوييد. من هم از شما چه پنهان، توى دلم يك قدرى حقيقتاً خالى شد! گفتيم عجب، واقعاً هواپيما نباشد، چه كار كنيم! او دارد با هواپيماهاى روسى مرتباً مىآيد. حالا خلبان‌هايش عرضه خلبان‌هاى ما را نداشتند، اما حجم كار زياد بود. همين طور پشت سر هم مىآمدند؛ انواع كلاس‌هاى گوناگون ميگ داشتند. گفتم، خيلى خب! كاغذ را گرفتم، بردم خدمت امام، جماران؛ گفتم: آقا! اين آقايان فرماندهان ما هستند و ما دار‌و‌ندار نظاميمان دست اينهاست. اينها اينجورى می‌گويند؛ می‌گويند ما هواپيماهاى جنگيمان تا حداكثر مثلاً 16- 15 روز ديگر دوام دارد و آخرين هواپيمايمان كه هواپيماى سى130 است و ترابرى است، تا 30روز و 33 روز ديگر بيشتر دوام ندارد. بعدش، ديگر ما مطلقاً هواپيما نداريم. امام نگاهى كردند، گفتند - حالا نقل به مضمون می‌كنم، عين عبارت ايشان يادم نيست؛ احتمالاً جایی عين عبارات ايشان را نوشته باشم - اين حرف‌ها چيست؟! شما بگوييد بروند بجنگند، خدا می‌رساند، درست می‌كند، هيچ طور نمی‌شود. منطقاً حرف امام براى من قانع‌كننده نبود؛ چون امام كه متخصص هواپيما نبود؛ اما به حقانيت امام و روشنایی دل او و حمايت خدا از او اعتقاد داشتم، می‌دانستم كه خداى متعال اين مرد را براى يك كار بزرگ برانگيخته و او را وانخواهد گذاشت. اين را عقيده داشتم. لذا دلم قرص شد، آمدم به اينها - حالا همان روز يا فردايش، يادم نيست - گفتم امام فرمودند كه برويد همین‌ها را هرچى می‌توانيد تعمير كنيد، درست كنيد و اقدام كنيد. همان هواپيماهاى اف 5 و اف 4 و اف 14 و اينهایى كه قرار بود بعد از 6- 5 روز به‌كلى از كار بيفتد، هنوز دارد در نيروي هوایى ما كار می‌كند! 29 سال از سال 59 می‌گذرد، هنوز دارند كار می‌كنند! البته تعدادى از آنها توى جنگ آسيب ديدند، ساقط شدند، تير خوردند، بعضيشان از رده خارج شدند، اما از اين طرف هم در قبال اين ريزش، رويشى وجود داشت؛ مهندسان ما در دستگاههاى ذىربط توانستند قطعات درست كنند، خلأها را پر كنند و بعضى از قطعات را بهرغم تحريم، به كورى چشم آن تحريمكنندهها، از راههایى وارد كنند و هواپيماها را سرپا نگه دارند. علاوه بر اينها، از آنها ياد بگيرند و دو نوع هواپيماى جنگى خودشان بسازند. الان شما می‌دانيد كه در نيروى هوایی ما، دو نوع هواپيماى جنگى - البته عين آن هواپيماهاى قبلىِ خود ما نيست، اما بالاخره از آنها استفاده كردند. مهندس است ديگر، نگاه می‌كند به كارى، تجربه مىاندوزد، خودش طراحى می‌كند - دو كابينه براى آموزش و يك كابينه براى تهاجم نظامى، ساخته شده. علاوه بر اينكه همان‌هایی هم كه داشتيم، هنوز داريم و توى دستگاههاى ما هست. اين، توكل به خداست؛ اين، صدق وعده خداست. وقتى خداى متعال با تأكيد فراوان و چندجانبه می‌فرمايد: «و لينصرنّ الله من ينصره»؛ بىگمان، بىترديد، حتماً و يقيناً خداى متعال نصرت می‌كند، يارى می‌كند كسانى را كه او را، يعنى دين او را يارى كنند - وقتى خدا اين را می‌گويد - من و شما هم می‌دانيم كه داريم از دين خدا حمايت می‌كنيم، يارىِ دين خدا می‌كنيم. بنابراين، خاطرجمع باشيد كه خدا نصرت خواهد كرد. بعد از آغاز جنگ تحميلى هم دهها بار - حالا اگر ريزهايش را بخواهيم حساب كنيم، بيش از اين حرف‌ها شايد بشود گفت؛ هزارها بار، اما حالا آن رقم‌هاى درشت را آدم بخواهد حساب كند - ما نصرت الهى را ديديم؛ كمك الهى را ديديم. يكىاش همين آمدن اسرا بود. ما حدود 50 هزار اسير پيش عراق داشتيم؛ 50 هزار. او هم يك خرده كمتر از اين، در همين حدودها، اسير دست ما داشت. منتها فرقش اين بود كه اسيرهایی كه او پيش ما داشت، همه نظامى بودند، اسيرهایی كه ما پيش او داشتيم، خيلىشان غيرنظامى بودند. توى همين بيابان‌ها مردم را جمع كرده بودند، برده بودند. من وقتى كه جنگ تمام شد، به نظرم رسيد كه پس گرفتن اين اسيرها از صدام، احتمالاً 30سال طول مي‌كشد؛ 30سال! چون تبادل اسرا را در جنگ‌هاى معروف ديده بوديم ديگر. در جنگ بينالملل، جنگ ژاپن، بعد از گذشت
30- 20سال، هنوز يك طرف مدعى بود كه ما چند تا اسير پيش شما داريم؛ او می‌گفت نداريم؛ چك چونه، بنشين برخيز؛ تا بالاخره به يك نتيجهاى می‌رسيدند. بايد صد تا كنفرانس گذاشته بشود، نشست و برخاست بشود، تا ثابت كنيم كه بله، فلان تعداد اسير هنوز باقىاند؛ آن هم قطره چكانى. صدام اينجورى بود ديگر؛ آدم بدقلق، بداخلاق، خبيث، موذى، هروقت احساس قدرت كند، حتماً قدرتنماییاى از خودش نشان بدهد؛ اينجور آدمى بود؛ صدام طبيعتش خيلى طبيعت پستِ دنىاى بود. آدم‌هاى پست و دنى هرجا احساس قدرت بكنند، آنچنان منتفخ می‌شوند كه با آنها اصلاً نمی‌شود هيچ مبادله كرد؛ هيچ! آن وقتى كه احساس ضعف می‌كنند، در مقابل يك قوي‌ترى قرار می‌گيرند، از مورچه خاكسارتر می‌شوند! ديديد ديگر؛ صدام به آمريكاییها التماس می‌كرد. قبل از اينكه آمريكاییها به عراق حمله كنند - اين دفعه اخير - التماس می‌كرد كه بيایيد با ما بسازيد، همهمان عليه جمهورى اسلامى متحد بشويم. منتها شانسش نيامد ديگر كه آمريكاییها از او
قبول كنند.
من می‌گفتم 30سال طول می‌كشد كه اسرا آزاد بشوند. خداى متعال صحنهاى درست كرد و اين احمق قضيه حملهاش به كويت پيش آمد، احساس كرد كه اگر بخواهد با كويت بجنگد - البته جنگش با كويت به قصد تصرف كامل كويت بود - احتياج دارد به اينكه از ايران خاطرش جمع باشد؛ اين هم با بودن اسرا امكانپذير نيست. اول نامه نوشت به رئيس‌جمهور وقت و به نحوى به بنده، چون از اين طرف جواب درستى نگرفت، بنا كرد اسرا را خودش آزاد كردن، كه ديگر آنهایی كه يادشان است، يادشان هست. يكهو خبر شديم كه اسرا از مرز دارند مىآيند؛ همين طور پشت سر هم گروه - گروه آمدند، تا تمام شد. اين كار خدا بود، اين نصرت الهى بود. و ديگر همين طور از اين قضايا تا امروز. شماها برادران و خواهران عزيزى هستيد. هم آن كسانى كه در حفاظت اينجا يا در تشكيلات ادارى اينجا مشغول خدمتند، هم خانوادههايشان؛ خانم‌هايشان، فرزندانشان؛ پسر و دخترشان. واقعاً داريد خدمت می‌كنيد، جاى حساسى هم خدمت می‌كنيد. اگر من بخواهم يك توصيه به شما بكنم، آن توصيه اين خواهد بود كه بصيرت خودتان را زياد كنيد؛ بصيرت. بلاهایی كه بر ملت‌ها وارد می‌شود، در بسيارى از موارد بر اثر بىبصيرتى است. خطاهایی كه بعضى از افراد می‌كنند - مىبينيد در جامعه خودمان هم گاهى بعضى از عامه مردم و بيشتر از نخبگان، خطاهایی می‌كنند. نخبگان كه حالا انتظار هست كه كمتر خطا كنند، گاهى خطاهايشان اگر كماً هم بيشتر نباشد، كيفاً بيشتر از خطاهاى عامه مردم است - بر اثر بىبصيرتى است؛ خيلىهايش، نمی‌گوئيم همهاش. بصيرت خودتان را بالا ببريد، آگاهى خودتان را بالا ببريد. من مكرر اين جمله اميرالمؤمنين را به نظرم در جنگ صفين در گفتارها بيان كردم كه فرمود: «الا و لايحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصّبر»؛می‌دانيد، سختى پرچم امیرالمؤمنين از پرچم پيغمبر، از جهاتى بيشتر بود؛ چون در پرچم پيغمبر دشمن معلوم بود، دوست هم معلوم بود؛ در زير پرچم اميرالمؤمنين دشمن و دوست آنچنان واضح نبودند. دشمن همان حرف‌هایی را می‌زد كه دوست می‌زند؛ همان نماز جماعت را كه در اردوگاه اميرالمؤمنين می‌خواندند، در اردوگاه طرف مقابل هم - در جنگ جمل و صفين و نهروان - می‌خواندند. حالا شما باشيد، چه كار می‌كنيد؟ به شما می‌گويند: آقا! اين طرفِ مقابل، باطل است. شما می‌گوييد: اِ، با اين نماز، با اين عبادت! بعضىشان مثل خوارج كه خيلى هم عبادتشان آب و رنگ داشت؛ خيلى. اميرالمؤمنين از تاريكى شب استفاده كرد و از اردوگاه خوارج عبور كرد، ديد يكى دارد با صداى خوشى می‌خواند: «أمّن هو قانت ءاناء اللّيل» - آيه قرآن را نصفه شب دارد می‌خواند؛ با صداى خيلى گرم و تكاندهندهاى - يك نفر كنار حضرت بود، گفت: يا امیرالمؤمنين! به‌به! خوش به حال اين كسى كه دارد اين آيه را به اين قشنگى می‌خواند. اى كاش من يك مویی در بدن او بودم؛ چون او به بهشت می‌رود؛ حتماً، يقيناً؛ من هم با بركت او به بهشت می‌روم. اين گذشت، جنگ نهروان شروع شد. بعد كه دشمنان كشته شدند و مغلوب شدند، اميرالمؤمنين آمد بالاسر كشتههاى دشمن، همين طور عبور می‌كرد و می‌گفت بعضىها را كه به رو افتاده بودند، بلندشان كنيد؛ بلند می‌كردند، حضرت با اينها حرف می‌زد. آنها مرده بودند، اما می‌خواست اصحاب بشنوند. يكى را گفت بلند كنيد، بلند كردند. به همان كسى كه آن شب همراهش بود، حضرت فرمود: اين شخص را می‌شناسى؟ گفت: نه. گفت: اين همان كسى است كه تو آرزو كردى يك مو از بدن او باشى، كه آن شب داشت آن قرآن را با آن لحن سوزناك می‌خواند! اينجا در مقابل قرآن ناطق، امیرالمؤمنين (عليه افضل صلوات المصلّين) می‌ايستد، شمشير می‌كشد! چون بصيرت نيست؛ بصيرت نيست، نمی‌تواند اوضاع را بفهمد.
بنده بارها اين جبهههاى سياسى و صحنههاى سياسى را مثال می‌زنم به جبهه جنگ. اگر شما در جبهه جنگ نظامى، هندسه زمين در اختيارتان نباشد، احتمال خطاهاى بزرگ هست. براى همين هم هست كه شناسایی می‌روند. يكى از كارهاى مهم در عمل نظامى، شناسایی است؛ شناسایی از نزديك، كه زمين را بروند ببينند: دشمن كجاست، چه جورى است، مواضعش چگونه است، عوارضش چگونه است، تا بفهمند چه كار بايد بكنند. اگر كسى اين شناسایی را نداشته باشد، ميدان را نشناسد، دشمن را گم بكند، يك وقت مىبينيد كه دارد خمپارهاش را، توپخانهاش را آتش می‌كند به طرفى، كه اتفاقاً اين طرف، طرف دوست است، نه طرف دشمن. نمی‌داند ديگر. عرصه سياسى عيناً همین جور است. اگر بصيرت نداشته باشيد، دوست را نشناسيد، دشمن را نشناسيد، يك وقت مىبينيد آتش توپخانه تبليغات شما و گفت و شنود شما و عمل شما به طرف قسمتى است كه آنجا دوستان مجتمعند، نه دشمنان. آدم دشمن را بشناسد؛ در شناخت دشمن خطا نكنيم. لذا بصيرت لازم است، تبيين لازم است. يكى از كارهاى مهم نخبگان و خواص، تبيين است؛ حقايق را بدون تعصب روشن كنند؛ بدون حاكميت تعلقات جناحى و گروهى و بر دل آن گوينده. اينها مضر است. جناح و اينها را بايد كنار گذاشت، بايد حقيقت را فهميد. در جنگ صفين يكى از كارهاى مهم جناب عمار ياسر تبيين حقيقت بود. چون آن جناح مقابل كه جناح معاويه بود، تبليغات گوناگونى داشتند. همينى كه حالا امروز به آن جنگ روانى مي‌گويند، اين جزو اختراعات جديد نيست، شيوههایش فرق كرده؛ اين از اول بوده. خيلى هم ماهر بودند در اين جنگ روانى؛ خيلى. آدم نگاه می‌كند كارهايشان را، مىبيند كه در جنگ روانى ماهر بودند. تخريب ذهن هم آسان‌تر از تعمير ذهن است. وقتى به شما چيزى بگويند، سوءظنى يك جا پيدا كنيد، وارد شدن سوءظن به ذهن آسان است، پاك كردنش از ذهن سخت است. لذا آنها شبههافكنى می‌كردند، سوء ظن را وارد می‌كردند؛ كار آسانى بود. اين كسى كه از اين طرف، خودش را موظف دانسته بود كه در مقابل اين جنگ روانى بايستد و مقاومت كند، جناب عمار ياسر بود، كه در قضاياى جنگ صفين دارد كه با اسب از اين طرف جبهه به آن طرف جبهه و صفوف خودى می‌رفت و همين طور اين گروههایی را كه - به تعبيرِ امروز، گردان‌ها يا تيپ‌هاى جدا جداى از هم - بودند به هر كدام می‌رسيد در مقابل آنها مىايستاد و مبالغى براى آنها صحبت می‌كرد؛ حقایقى را براى آنها روشن می‌كرد و تأثير می‌گذاشت. يك جا می‌ديد اختلاف پيدا شده، يك عدهاى دچار ترديد شدند، بگو مگو توى آنها هست، خودش را به‌سرعت آنجا می‌رساند و برايشان حرف می‌زد، صحبت می‌كرد، تبيين می‌كرد؛ اين گرهها را باز می‌كرد. بنابراين، بصيرت مهم است. نقش نخبگان و خواص هم اين است كه اين بصيرت را نه فقط در خودشان، در ديگران بوجود بياورند. آدم گاهى مىبيند كه متأسفانه بعضى از نخبگان خودشان هم دچار بىبصيرتىاند؛ نمی‌فهمند؛ اصلاً ملتفت نيستند. يك حرفى يكهو به نفع دشمن می‌پرانند؛ به نفع جبههاى كه همتش نابودى بناى جمهورى اسلامى است به نحوى. نخبه هم هستند، خواص هم هستند، آدم‌هاى بدى هم نيستند، نيت بدى هم ندارند؛ اما اين است ديگر. بىبصيرتى است ديگر. اين بىبصيرتى را بویژه شما جوان‌ها با خواندن آثار خوب، با تأمل، با گفت‌وگو با انسان‌هاى مورد اعتماد و پخته، نه گفت‌وگو‌ى تقليدى - كه هر چه گفت، شما قبول كنيد. نه، اين را من نمی‌خواهم - از بين ببريد. كسانى هستند كه می‌توانند با استدلال، آدم را قانع كنند؛ ذهن انسان را قانع كنند. و حتّى حضرت ابىعبداللهالحسين (عليهالسّلام) هم از اين ابزار در شروع نهضت و در ادامه نهضت استفاده كرد. حالا چون ايام مربوط به امام حسين (عليهالسّلام) است، اين جمله را عرض كرده باشيم: امام حسين را فقط به جنگِ روز عاشورا نبايد شناخت؛ آن يك بخش از جهاد امام حسين است. به تبيين او، امر به معروف او، نهى از منكر او، توضيح مسائل گوناگون در همان منا و عرفات، خطاب به علما، خطاب به نخبگان - حضرت بيانات عجيبى دارد كه در كتاب‌ها ثبت و ضبط است - بعد هم در راه به سمت كربلا، هم در خود عرصه كربلا و میدان كربلا، بايد شناخت. در خود عرصه كربلا حضرت اهل تبيين بودند، می‌رفتند، صحبت می‌كردند. حالا ميدان جنگ است، منتظرند خون هم را بريزند، اما از هر فرصتى اين بزرگوار استفاده می‌كردند كه بروند با آنها صحبت بكنند، بلكه بتوانند آنها را بيدار كنند. البته بعضى خواب بودند، بيدار شدند؛ بعضى خودشان را به خواب زده بودند و آخر هم بيدار نشدند. آنهایی كه خودشان را به خواب می‌زنند، بيدار كردن آنها مشكل است، گاهى اوقات غيرممكن است.
انشاءالله اين عيد سعيد، اين اعياد سعيد بر همه شما مبارك باشد و دل خوش، روح پراميد، وجود پر از سكينه و آرامش و اعتماد و تحرك در راه هدف، توفيقى باشد كه خداى متعال به زن و مرد شما و پير و جوان شما انشاءالله عنايت كند.
والسّلام عليكم و رحمهًْ‌الله و بركاته ارسال نظر
پربیننده