به اعتقاد بسیاری یکی از بهترین راه‌های بستن دست بنیامین نتانیاهو و جلوگیری از دردسرآفرینی توسط او، سرگرم کردنش به دیدار با مقامات آمریکایی است. به این ترتیب او هم به سعادت دیدار با فرستاده‌ها و دیپلمات‌های مورد علاقه اوباما می‌رسد و هم وقت برای مشکل درست کردن برای او باقی نمی‌ماند. در هفته‌های اخیر دیدارهای مکرر نتانیاهو با فرستادگان آمریکایی این نکته را مورد تاکید قرار می‌دهد. رفت و آمد کسانی چون رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا، جیمز جونز مشاور امنیت ملی اوباما و جرج میشل فرستاده ویژه اوباما به خاورمیانه آن هم پشت سرهم، بیش از آنکه نشانگر استراتژی مشخصی از سوی اوباما باشد، به محاصره کردن و بستن دست نتانیاهو و بمباران او با مواضع جدید و بحث‌‌انگیز آمریکا شبیه است. این دیدارها علاوه بر اینکه تلاشی است برای بالا بردن قیمت هتل‌های تل‌آویو در فصل تابستان، می‌توان از آنها به‌عنوان زمینه‌چینی آمریکایی‌ها برای آنچه طرح سازش می‌خوانند نام برد که با روی کار آمدن باراک اوباما در کاخ سفید ابعاد تازه‌تری پیدا کرده و آینده مبهمی نیز پیش روی خود دارد. اگرچه روی کاغذ طرح‌های متعددی برای قانع کردن خوی ناراضی اسرائیل در مناقشات فعلی برای آمریکا وجود دارد و از بسیاری پیش‌تر نیز مقامات اسرائیلی پای بسیاری از پیمان‌نامه‌های مختلف را امضا کرده‌اند، اما با روی کار آمدن بنیامین نتانیاهو و کابینه ائتلافی‌اش، بسیاری از این توافق‌ها در عمل از بین رفته و هیچ تضمینی برای ادامه نقشه راه و متعهد ماندن اسرائیلی‌ها به توافق‌های صورت گرفته وجود ندارد. به همین دلیل است که بنا به پیش‌بینی‌ها و گمانه‌زنی‌های متعدد ظرف هفته گذشته به نظر می‌رسد اوباما با فرستادن نمایندگان خود به تل‌آویو قصد دارد طرحی جدید را به اسرائیلی‌ها عرضه کند که البته گفته می‌شود احتمال دارد در این طرح تا حدودی از فشارهای فعلی بر اسرائیل بر سر مساله شهرک‌سازی کاسته شده و ملاحظات دوست قدیمی در منطقه بیشتر رعایت شود. در حال حاضر مشکل اصلی موجود در حل و فصل مساله فلسطین، همین داستان توسعه شهرک‌هاست که بشدت فعالیت‌ها و تلاش‌های قبلی را تحت‌الشعاع قرار داده و نتانیاهو و اعضای کابینه ائتلافی وی نیز به هیچوجه راضی نیستند از مواضع فعلی خود پایین بیایند، حتی اگر این اصرار و لجاجت به خشم احتمالی آمریکایی‌ها منجر شود.
اوباما در چهار ماه گذشته در مقاطعی تلاش کرده اسرائیل را مجاب کند به تعهدات قبلی‌اش وفادار بماند و توسعه شهرک‌ها را در کرانه باختری متوقف کند که در غیر این صورت بنابر وعده خود اوباما و دستگاه سیاست خارجی او احتمال شکرآب شدن روابط و به تیرگی گراییدن آن وجود دارد. این البته الگویی بود که اوباما در روزهای اولیه کار خود دنبال می‌کرد و حال با رفت و آمدهای متعددی که به تل‌آویو انجام می‌شود و گمانه‌زنی‌هایی که وجود دارد، احتمال تغییر موضع اوباما در قبال توسعه شهرک‌ها وجود دارد و بعید نیست اوباما نیز به همین بهانه‌های اسرائیلی‌ها متوسل شود و مثلا عدم عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل را دستمایه قرار دهد و ادامه شهرک‌سازی‌ها را حق قانونی اسرائیل بداند. این البته جزئی از احتمالات موجود درباره دیدارهای مقامات آمریکایی در هفته گذشته است. از همه این احتمالات هم که بگذریم، اوباما دقیقا در همان راستایی حرکت می‌کند که سران آیپک یعنی همان لابی بزرگ صهیونیستی مستقر در ایالات متحده خواهان آن هستند، یعنی تداوم بدون پایان مذاکرات میان آمریکا، یعنی همان مذاکره برای مذاکره که سال‌های سال میان آمریکا و اسرائیل جریان داشته و هیچ نتیجه‌ای نیز عاید منطقه و فلسطینی‌ها نشده است. تاکتیک اتلاف وقت همیشه به روش‌های مختلف در دستور کار آمریکایی‌ها قرار داشته و اوباما نیز شاید تحت تاثیر همان آیپک چندان از این قاعده مستثنا نباشد. در مجموع در سال‌های گذشته یکی از خطوط لابی آیپک پیگیری همین خواسته بوده و تلاش کرده کار را به همین منوال پیش ببرد. در واقع بسیاری از اهل فن می‌دانند خواسته فلسطینیان در راه تشکیل کشور مستقل خواسته‌ای چندان گزاف نیست و شاید در نظر بعضی این تلاش‌ها و تحقق کشور مستقل فلسطینی کف خواسته‌های فلسطینیان تلقی شود. رئوس این خواسته‌ها عبارتند از تشکیل کشور مستقل در مرزهای اصلاحی از مرزهای 1967 به پایتختی بیت‌المقدس که در حال حاضر در اشغال است و همچنین بازگشت آوارگان فلسطینی به این سرزمین مستقل که هیچ عقل سلیمی نمی‌تواند در بحق بودن آنها شک کند. اما اسرائیل که ظاهرا در تمام دهه‌های گذشته هیچ‌گاه حاضر به پذیرفتن این حقوق نبوده، بعد از آناپولیس و گردهم جمع شدن مجموعه‌ای از سیاستمداران پرنفوذ عرب، پذیرفت به این اصول پایبند باشد و در راه تشکیل این کشور مستقل فلسطینی تلاش کند، اما بعد از کنار رفتن ایهود اولمرت با آن داستان‌های دنباله‌دار فساد اقتصادی و روی کار آمدن بنیامین نتانیاهو و کابینه تندرو و ائتلافی او، تقریبا به یکباره همه این تعهدات کنار گذاشته شد و چون در آمریکا نیز «آقای به اصطلاح تغییر» روی کار آمده بود، همه چیز تقریبا به فراموشی سپرده شد و در عین تعجب نتانیاهو و لیبرمن به‌عنوان دو چهره تاثیرگذار این داستان رسما اصل قضیه را منکر شدند و تحقق احتمالی آن را نیز به بهبود کامل روابط اعراب با اسرائیل موکول کردند. اوباما در این میان با درک نسبی پیچیدگی جدید تصمیم گرفت تا حدودی از اهرم ناتوان فشار خود برای متقاعد کردن اسرائیل استفاده کند و پس از نخستین دیدار نتانیاهو با اوباما، رسما اعلام شد، اسرائیل باید دست از ادامه شهرک‌سازی‌ها کشیده و نشان دهد نسبت به تحقق فرآیند سازش پایبند است. اسرائیلی‌ها در مقابل از اوباما و دولت آمریکا خواهان ارائه تضمین‌هایی در این باره هستند و اینجاست که فصل جدید کنش‌ها و واکنش‌ها میان این دو تقریبا آغاز شده و اعزام چند چهره مهم در این بین می‌تواند نخستین گام اوباما برای ارائه تضمین‌هایی از این دست تلقی شود. ژنرال جونز که خود یک چهره برجسته نظامی در آمریکا‌ست و در حال حاضر نیز مشاور امنیت ملی اوباما محسوب می‌شود، شاید تنها کسی است که در دیدار اخیر خود گوشه‌ای از این تضمین‌ها را به اسرائیلی‌ها نشان داده و به‌عنوان یکی از شخصیت‌های پرنفوذ در ناتو، وعده داده که در صورت تشکیل دو کشور و تحقق مرزهای مشترک، ناتو می‌تواند در استقرار نیروهای خود در این مرز نقش ایفا کند. به عبارت دیگر قرار است این نیروها همان نقش سربازان حافظ صلح سازمان ملل (یونیفل)در مرز اسرائیل و لبنان را ایفا کنند. البته استقرار این سربازان در عمل منفعت خاصی برای لبنانی‌ها نداشته و شاید بتواند در بلندمدت برای فلسطینی‌ها مفید واقع شود اما یک نکته را نباید فراموش کرد و آن اینکه اسرائیلی‌ها می‌توانند از این پیشنهاد در جهت خلاف اهداف آن و به نفع خود بهره‌برداری کرده و به دلیل حضور نیروهای حافظ صلح ناتو و آمریکا پیشنهاد نظامی‌زدایی از دولت فلسطین را ارائه کنند و این دولت را نیز به دولتی چون کاستاریکا تبدیل کنند که با شروطی چون در اختیار نداشتن ارتش توانست استقلال خود را به دست بیاورد. در طرف مقابل ژنرال دیتون و تیم آمریکایی‌اش در ماه‌های گذشته به صورت فشرده تلاش‌هایی را برای تقویت ارتش و پلیس تشکیلات خودگران به رهبری محمود عباس با همکاری اردنی‌ها انجام داده‌اند و اگر اسرائیل به چنین فرصتی برسد عملا میلیون‌ها دلار کمک نظامی آمریکا به
محمود عباس از بین خواهد رفت و چیزی برای فلسطینیان نیز باقی نخواهد ماند. برخی از نئوکان‌های طرفدار اسرائیل در آمریکا نیز پا را از همه اینها فراتر گذاشته و پیشنهاد داده‌اند اسرائیل به ناتو ملحق شود. سخنان اخیر هیلاری کلینتون مبنی بر ایجاد یک چتر امنیتی واحد بر سر اعراب و اسرائیل برای دفع خطر هسته‌ای ایران، دقیقا در راستای چنین ادعاهایی مطرح می‌شود و در اصل در آن مورد بخصوص تضمین ارائه شده به اسرائیل اصلا ارتباطی به فلسطینیان ندارد و تماما درباره ایران است. البته هنوز هم بسیاری می‌دانند که اسرائیل همیشه در بیشتر موارد مناقشه و منازعه، موضوع ایران را پیش می‌کشد و با بزرگنمایی خطر ایران تمام بهره‌برداری لازم را از آن انجام می‌دهد. خطری که اسرائیل از آن صحبت می‌کند صرفا یک تاکتیک است و نه چیز دیگر و به نظر می‌رسد اسرائیلی‌ها تا آنجا که می‌توانند در موضع سازش و تشکیل کشور مستقل فلسطینی نیز از این حربه استفاده خواهند کرد و در آن میدان به دنبال تحقق خواسته‌های خود در مبارزه با ایران خواهند بود.
ترجمه: مجتبی صادقیان - منبع: The Nation ادامه بازی موش و گربه واشنگتن- تل آویو
اوباما هیچ استراتژی اي در مقابل اسرائیل ندارد
به اعتقاد بسیاری یکی از بهترین راه‌های بستن دست بنیامین نتانیاهو و جلوگیری از دردسرآفرینی توسط او، سرگرم کردنش به دیدار با مقامات آمریکایی است. به این ترتیب او هم به سعادت دیدار با فرستاده‌ها و دیپلمات‌های مورد علاقه اوباما می‌رسد و هم وقت برای مشکل درست کردن برای او باقی نمی‌ماند. در هفته‌های اخیر دیدارهای مکرر نتانیاهو با فرستادگان آمریکایی این نکته را مورد تاکید قرار می‌دهد. رفت و آمد کسانی چون رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا، جیمز جونز مشاور امنیت ملی اوباما و جرج میشل فرستاده ویژه اوباما به خاورمیانه آن هم پشت سرهم، بیش از آنکه نشانگر استراتژی مشخصی از سوی اوباما باشد، به محاصره کردن و بستن دست نتانیاهو و بمباران او با مواضع جدید و بحث‌‌انگیز آمریکا شبیه است. این دیدارها علاوه بر اینکه تلاشی است برای بالا بردن قیمت هتل‌های تل‌آویو در فصل تابستان، می‌توان از آنها به‌عنوان زمینه‌چینی آمریکایی‌ها برای آنچه طرح سازش می‌خوانند نام برد که با روی کار آمدن باراک اوباما در کاخ سفید ابعاد تازه‌تری پیدا کرده و آینده مبهمی نیز پیش روی خود دارد. اگرچه روی کاغذ طرح‌های متعددی برای قانع کردن خوی ناراضی اسرائیل در مناقشات فعلی برای آمریکا وجود دارد و از بسیاری پیش‌تر نیز مقامات اسرائیلی پای بسیاری از پیمان‌نامه‌های مختلف را امضا کرده‌اند، اما با روی کار آمدن بنیامین نتانیاهو و کابینه ائتلافی‌اش، بسیاری از این توافق‌ها در عمل از بین رفته و هیچ تضمینی برای ادامه نقشه راه و متعهد ماندن اسرائیلی‌ها به توافق‌های صورت گرفته وجود ندارد. به همین دلیل است که بنا به پیش‌بینی‌ها و گمانه‌زنی‌های متعدد ظرف هفته گذشته به نظر می‌رسد اوباما با فرستادن نمایندگان خود به تل‌آویو قصد دارد طرحی جدید را به اسرائیلی‌ها عرضه کند که البته گفته می‌شود احتمال دارد در این طرح تا حدودی از فشارهای فعلی بر اسرائیل بر سر مساله شهرک‌سازی کاسته شده و ملاحظات دوست قدیمی در منطقه بیشتر رعایت شود. در حال حاضر مشکل اصلی موجود در حل و فصل مساله فلسطین، همین داستان توسعه شهرک‌هاست که بشدت فعالیت‌ها و تلاش‌های قبلی را تحت‌الشعاع قرار داده و نتانیاهو و اعضای کابینه ائتلافی وی نیز به هیچوجه راضی نیستند از مواضع فعلی خود پایین بیایند، حتی اگر این اصرار و لجاجت به خشم احتمالی آمریکایی‌ها منجر شود.
اوباما در چهار ماه گذشته در مقاطعی تلاش کرده اسرائیل را مجاب کند به تعهدات قبلی‌اش وفادار بماند و توسعه شهرک‌ها را در کرانه باختری متوقف کند که در غیر این صورت بنابر وعده خود اوباما و دستگاه سیاست خارجی او احتمال شکرآب شدن روابط و به تیرگی گراییدن آن وجود دارد. این البته الگویی بود که اوباما در روزهای اولیه کار خود دنبال می‌کرد و حال با رفت و آمدهای متعددی که به تل‌آویو انجام می‌شود و گمانه‌زنی‌هایی که وجود دارد، احتمال تغییر موضع اوباما در قبال توسعه شهرک‌ها وجود دارد و بعید نیست اوباما نیز به همین بهانه‌های اسرائیلی‌ها متوسل شود و مثلا عدم عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل را دستمایه قرار دهد و ادامه شهرک‌سازی‌ها را حق قانونی اسرائیل بداند. این البته جزئی از احتمالات موجود درباره دیدارهای مقامات آمریکایی در هفته گذشته است. از همه این احتمالات هم که بگذریم، اوباما دقیقا در همان راستایی حرکت می‌کند که سران آیپک یعنی همان لابی بزرگ صهیونیستی مستقر در ایالات متحده خواهان آن هستند، یعنی تداوم بدون پایان مذاکرات میان آمریکا، یعنی همان مذاکره برای مذاکره که سال‌های سال میان آمریکا و اسرائیل جریان داشته و هیچ نتیجه‌ای نیز عاید منطقه و فلسطینی‌ها نشده است. تاکتیک اتلاف وقت همیشه به روش‌های مختلف در دستور کار آمریکایی‌ها قرار داشته و اوباما نیز شاید تحت تاثیر همان آیپک چندان از این قاعده مستثنا نباشد. در مجموع در سال‌های گذشته یکی از خطوط لابی آیپک پیگیری همین خواسته بوده و تلاش کرده کار را به همین منوال پیش ببرد. در واقع بسیاری از اهل فن می‌دانند خواسته فلسطینیان در راه تشکیل کشور مستقل خواسته‌ای چندان گزاف نیست و شاید در نظر بعضی این تلاش‌ها و تحقق کشور مستقل فلسطینی کف خواسته‌های فلسطینیان تلقی شود. رئوس این خواسته‌ها عبارتند از تشکیل کشور مستقل در مرزهای اصلاحی از مرزهای 1967 به پایتختی بیت‌المقدس که در حال حاضر در اشغال است و همچنین بازگشت آوارگان فلسطینی به این سرزمین مستقل که هیچ عقل سلیمی نمی‌تواند در بحق بودن آنها شک کند. اما اسرائیل که ظاهرا در تمام دهه‌های گذشته هیچ‌گاه حاضر به پذیرفتن این حقوق نبوده، بعد از آناپولیس و گردهم جمع شدن مجموعه‌ای از سیاستمداران پرنفوذ عرب، پذیرفت به این اصول پایبند باشد و در راه تشکیل این کشور مستقل فلسطینی تلاش کند، اما بعد از کنار رفتن ایهود اولمرت با آن داستان‌های دنباله‌دار فساد اقتصادی و روی کار آمدن بنیامین نتانیاهو و کابینه تندرو و ائتلافی او، تقریبا به یکباره همه این تعهدات کنار گذاشته شد و چون در آمریکا نیز «آقای به اصطلاح تغییر» روی کار آمده بود، همه چیز تقریبا به فراموشی سپرده شد و در عین تعجب نتانیاهو و لیبرمن به‌عنوان دو چهره تاثیرگذار این داستان رسما اصل قضیه را منکر شدند و تحقق احتمالی آن را نیز به بهبود کامل روابط اعراب با اسرائیل موکول کردند. اوباما در این میان با درک نسبی پیچیدگی جدید تصمیم گرفت تا حدودی از اهرم ناتوان فشار خود برای متقاعد کردن اسرائیل استفاده کند و پس از نخستین دیدار نتانیاهو با اوباما، رسما اعلام شد، اسرائیل باید دست از ادامه شهرک‌سازی‌ها کشیده و نشان دهد نسبت به تحقق فرآیند سازش پایبند است. اسرائیلی‌ها در مقابل از اوباما و دولت آمریکا خواهان ارائه تضمین‌هایی در این باره هستند و اینجاست که فصل جدید کنش‌ها و واکنش‌ها میان این دو تقریبا آغاز شده و اعزام چند چهره مهم در این بین می‌تواند نخستین گام اوباما برای ارائه تضمین‌هایی از این دست تلقی شود. ژنرال جونز که خود یک چهره برجسته نظامی در آمریکا‌ست و در حال حاضر نیز مشاور امنیت ملی اوباما محسوب می‌شود، شاید تنها کسی است که در دیدار اخیر خود گوشه‌ای از این تضمین‌ها را به اسرائیلی‌ها نشان داده و به‌عنوان یکی از شخصیت‌های پرنفوذ در ناتو، وعده داده که در صورت تشکیل دو کشور و تحقق مرزهای مشترک، ناتو می‌تواند در استقرار نیروهای خود در این مرز نقش ایفا کند. به عبارت دیگر قرار است این نیروها همان نقش سربازان حافظ صلح سازمان ملل (یونیفل)در مرز اسرائیل و لبنان را ایفا کنند. البته استقرار این سربازان در عمل منفعت خاصی برای لبنانی‌ها نداشته و شاید بتواند در بلندمدت برای فلسطینی‌ها مفید واقع شود اما یک نکته را نباید فراموش کرد و آن اینکه اسرائیلی‌ها می‌توانند از این پیشنهاد در جهت خلاف اهداف آن و به نفع خود بهره‌برداری کرده و به دلیل حضور نیروهای حافظ صلح ناتو و آمریکا پیشنهاد نظامی‌زدایی از دولت فلسطین را ارائه کنند و این دولت را نیز به دولتی چون کاستاریکا تبدیل کنند که با شروطی چون در اختیار نداشتن ارتش توانست استقلال خود را به دست بیاورد. در طرف مقابل ژنرال دیتون و تیم آمریکایی‌اش در ماه‌های گذشته به صورت فشرده تلاش‌هایی را برای تقویت ارتش و پلیس تشکیلات خودگران به رهبری محمود عباس با همکاری اردنی‌ها انجام داده‌اند و اگر اسرائیل به چنین فرصتی برسد عملا میلیون‌ها دلار کمک نظامی آمریکا به
محمود عباس از بین خواهد رفت و چیزی برای فلسطینیان نیز باقی نخواهد ماند. برخی از نئوکان‌های طرفدار اسرائیل در آمریکا نیز پا را از همه اینها فراتر گذاشته و پیشنهاد داده‌اند اسرائیل به ناتو ملحق شود. سخنان اخیر هیلاری کلینتون مبنی بر ایجاد یک چتر امنیتی واحد بر سر اعراب و اسرائیل برای دفع خطر هسته‌ای ایران، دقیقا در راستای چنین ادعاهایی مطرح می‌شود و در اصل در آن مورد بخصوص تضمین ارائه شده به اسرائیل اصلا ارتباطی به فلسطینیان ندارد و تماما درباره ایران است. البته هنوز هم بسیاری می‌دانند که اسرائیل همیشه در بیشتر موارد مناقشه و منازعه، موضوع ایران را پیش می‌کشد و با بزرگنمایی خطر ایران تمام بهره‌برداری لازم را از آن انجام می‌دهد. خطری که اسرائیل از آن صحبت می‌کند صرفا یک تاکتیک است و نه چیز دیگر و به نظر می‌رسد اسرائیلی‌ها تا آنجا که می‌توانند در موضع سازش و تشکیل کشور مستقل فلسطینی نیز از این حربه استفاده خواهند کرد و در آن میدان به دنبال تحقق خواسته‌های خود در مبارزه با ایران خواهند بود.
ترجمه: مجتبی صادقیان - منبع: The Nation ارسال نظر
پربیننده