گروه اقتصادی: « اوایل سال 97 در مقطعی قرار گرفتیم که ذخیره اسکناس ارزی ما تقریباً صفر بود، آن التهابات در بازار به‌وجود آمد و دولت ناچار شد برای آرام کردن بازار و نجات کشور از التهاب، تصمیماتی هرچند سخت اتخاذ و اجرا کند که برای دولت نه اولویت اول و دوم که اولویت سوم بود». اگر کسی غیر از روحانی جملات بالا را اعلام می‌کرد احتمالا به تشویش اذهان عمومی متهم می‌شد اما این اظهارات از زبان رئیس‌جمهور جاری شد و بعد از آن بود که روند افزایش نرخ ارز شدت گرفت و فقط در یک ساعت دلار 10 هزار تومانی وارد کانال 11 هزار تومان شد. قیمت دلار از 10500 تومان در روز سه‌شنبه ظرف کمتر از 24 ساعت به 12500 تومان رسید که حدود 12 درصد رشد را نشان می‌دهد. این رشد قیمتی دیروز هم با نوسان همراه بود و در اولین ساعات بازار ارز در روز گذشته دلار به صورت سرسام‌آوری افزایش پیدا می‌کرد و حتی در ساعاتی قیمت 12700 تومان را تجربه کرد؛ افزایش نسبتاً زیادی که زنگ هشدار بانک مرکزی را روشن و نهاد سیاست‌گذار پولی کشور را دوباره مجبور به مداخله سخت در بازار کرد. بانک مرکزی با عرضه دلار مداخله‌ای (دلار صرافی‌ها) با قیمت 11700 تومان توانست تا پایان بازار روز گذشته قیمت دلار را تا 12 هزار تومان پایین بیاورد. از سوی دیگر بازار موازی ارز یعنی سکه و طلا هم با جهش ارزی به خود جرأت افزایش داد و برای اولین بار در 40 روز گذشته بار دیگر سکه تمام بهار آزادی وارد کانال 4 میلیون تومان شد. هر گرم طلای 18عیار هم با 40 هزار تومان افزایش به 335000هزار تومان رسید.
از «مردم خیال‌شان راحت باشد» تا «ارز نداریم»!
حسن روحانی، رئیس‌جمهور در گفت‌وگوی تلویزیونی خود در 2 بهمن‌ماه 96 و حتی ایام ابتدایی امسال تاکید کرده بود که مشکلی از بابت دلار وجود ندارد و مردم خیال‌شان راحت باشد. بعد از سخنان رئیس‌جمهور نرخ دلار در بازار روز بعد، با افزایش روبه‌رو شد و به گفته فعالان بازار، سخنان رئیس‌جمهوری و رئیس‌کل بانک مرکزی به‌تنهایی نمی‌تواند محرکی برای کاهش قیمت‌ها در بازار باشد ولی اگر تزریق ارز نیز همزمان با این اخبار افزایش یابد، می‌توانیم امیدوار به ریزش قیمت‌ها باشیم. اما آن زمان بانک مرکزی تحرک چندانی در بازار نداشت تا حرف‌های امیدوارکننده روحانی هم کارساز نباشد. حالا روحانی اعلام کرده در همان ایامی که می‌گفته مردم خیال‌شان بابت ارز راحت باشد، تقریبا ارزی وجود نداشته است! قطعا این اظهارات این سیگنال را می‌دهد که امکان دارد جمله «در هیچ دوره‌ای به اندازه الان اسکناس ارز نداریم» نیز تبلیغاتی و غیرواقعی باشد. مسؤولان باید مسؤولیت اظهارات خود را بپذیرند. کوته‌فکرانه است اگر معتقد باشیم فقط اظهارات روز سه‌شنبه روحانی در مجلس موجب افزایش نرخ ارز شده اما به گفته فعالان بازار ارز، چندان بی‌تاثیر هم نبوده است. کارشناسان از چند روز پیش افزایش قیمت ارز را به علت افزایش تقاضای فصلی پیش‌بینی کرده بودند و افزایش نرخ ارز طبیعی بود اما شدت افزایش روز سه‌شنبه و چهارشنبه غیرطبیعی بود و گرانی تا چند هزار تومانی را نمی‌توان عادی تلقی کرد. روحانی هفته گذشته در مجلس گفت: «دولت کار احتیاطی (در زمینه ارز) را برای ماه‌های آینده و سال‌های آینده انجام می‌دهد. این احتیاط دولت است که این کار را می‌کند و الا اگر بخواهیم ارز را مثل گذشته و مثل پارسال کنیم، اگر الان به رئیس بانک مرکزی بگویم مثل شهریور پارسال عمل کن، شما بدانید در مدت 2 هفته قیمت ارز کاهش می‌یابد به قیمت پارسال اما به رئیس بانک مرکزی گفتم که حق استفاده از ذخایر بانک مرکزی را ندارید». از سه‌شنبه هفته قبل و بعد از بیان این اظهارات قیمت دلار در بازار آزاد 3۰۰۰ تومان بالا رفت.
نادیده گرفتن عوامل تقویمی
با وجود اینکه دلیل اصلی افزایش قیمت ارز عامل روانی ناشی از اظهارات حسن روحانی آن هم در شرایط آرامش نسبی بازار بود اما نباید عوامل کاتولیزگر این اتفاق را نادیده گرفت. عامل تقویمی موسم سفرهای سیاحتی آخر سال میلادی و افزایش تقاضای ارز مسافرتی در کنار زمان سررسید تصفیه مالی شرکت‌های ایرانی که با کشورهای خارجی کار می‌کنند و نیاز به حواله‌های ارزی دارند از دیگر عوامل افزایش قیمت ارز هستند. بانک مرکزی روز گذشته با دخالت در بازار و افزایش دادن نرخ ارز صرافی‌ها موجب شد التهاب و هیجان تقاضا تخلیه شود و دلاری که تا 12500 تومان اول صبح گران شده بود در قیمت 12000 تومان تثبیت شود. بانک مرکزی این زنگ هشدار را باید جدی بگیرد و طرح‌های جدیدتری دراندازد تا دیگر شاهد نوسان چند هزار تومانی قیمت ارز نباشیم.