حسین راغب‌الحسین*: خروج یکباره ایالات متحده از سوریه را باید نوعی عقب‌نشینی از راهبرد نظامی این کشور در منطقه غرب آسیا بویژه در سوریه دانست. درست که کمی بعد سناتورهای جمهوریخواه و دموکرات ایالات متحده با اعمال فشار بر ترامپ باعث شدند او دستور ابقای ارتش آمریکا در سوریه را به مدت 4 ماه صادر کند اما به هر حال نگاه کاخ سفید به پرونده سوریه تنها در راستای تامین منافع واشنگتن است و هیچ اقدامی از سوی این کشور برای برقراری صلح و ثبات در سوریه انجام نشده است. باید توجه داشت که به صورت طبیعی و بر اساس قوانین بین‌المللی تمام نیروهای آمریکایی که داخل خاک سوریه حضور دارند در واقع نیروهای اشغالگر به حساب می‌آیند و نمی‌توان عنوان دیگری برای آنها در نظر گرفت. از همین رو تمام فرآیندها برای خارج کردن آنها از خاک کشور خود را مشروع می‌دانیم که یکی از این راه‌ها مقاومت است.
به نظرم فرار نیروهای آمریکایی در واقع تاثیر نتایج پیروزی‌های چشمگیر و بزرگی است که ارتش سوریه، نیروهای مقاومت و دیگر متحدان دمشق آنها را رقم زدند. از این رو رهبران و سیاستمداران آمریکایی در پروژه‌های قبلی اعم از راهبردهای سیاسی و نظامی خود در سوریه شکست را پذیرفته و اقدام به خروج از این کشور کردند. این بدان معناست که سوریه برای ایالات متحده منفعت سیاسی، نظامی و مالی ندارد و به همین جهت خروج این کشور را باید یک شکست چند ضلعی بدانیم.
بسیاری از کارشناسان و ناظران بین‌المللی با توجه به اقدامات محور مقاومت، ایران، روسیه و سوریه در برابر مساله تروریسم در غرب آسیا، اعتقاد دارند تروریسم و اقدامات غرب مدت‌ها قبل شکست خورده و این سوال در ذهن آنها به وجود آمده که اگر این تحلیل درست است چه امری باعث شده آمریکا در وضعیت کنونی سوریه را به مقاومت واگذار کند؟ پاسخ کاملاً روشن است؛ ایالات متحده آمریکا به شکل داوطلبانه حاضر به خروج از سوریه نشد، بلکه دلیل اصلی خروج نیروهای اشغالگر شکست مطلق راهبرد ایالات متحده در سوریه بود. اما باید به این نکته توجه کرد که ایالات متحده آمریکا با وجود خروج از سوریه متحدان خود را در سوریه به حالت آماده‌باش گذاشته است و اینها همان گروه‌هایی هستند که در جای جای بحران سوریه مورد حمایت کامل واشنگتن قرار داشتند؛ گروه‌هایی همچون مسلحین ارتش آزاد که در حال حاضر با دولت اردوغان همکاری می‌کنند یا شبه‌نظامیان کرد در شمال و شمال شرق سوریه که تمام آنها بخشی از راهبرد نظامی و میدانی ایالات متحده در سوریه را تشکیل می‌دهند. بر این اساس آمریکا در نظر دارد درگیری‌ها در سوریه همچنان ادامه یابد تا آنچه را که در دستور کار قرار داده و در قالب یک برنامه هماهنگ با اسرائیل است، همچنان به زیست خود ادامه دهد. طبیعی است در ادبیات سیاسی و نظامی این سناریوها را به عنوان یک راهبرد چندلایه قلمداد می‌کنند تا حیات آن به خطر نیفتد.
در این بین ممکن است از سوی مخاطبان سوال شود که اقدامات ارتش سوریه و مقاومت در برابر تروریسم و همچنین نقض تمامیت ارضی سوریه توسط ارتش کشورهای خارجی همچون آمریکا و ترکیه چه خواهد بود؟ باید بگویم موضع ارتش سوریه یک موضع کاملاً ثابت و غیرقابل تغییر است که در رأس آن دفاع از امنیت ملی و همچنین شهروندان سوری قرار دارد. ارتش عربی سوریه با مقاومت در برابر عناصر تروریستی که از 83 کشور مختلف منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای توسط کشورهای مختلف حمایت مالی، نظامی و رسانه‌ای می‌شدند با جدیت مقابله کرد و این روند طی جنگ 7 ساله به یک افسانه بزرگ تبدیل شد. این ارتش نه تنها اکنون توانایی کامل از بین بردن و سلطه بر عناصر باقیمانده تروریست را داراست، بلکه می‌تواند به مقابله با کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای حامی تروریست‌ها بپردازد. به عبارت دیگر ارتش سوریه با خروج نظامی آمریکا (به صورت کوتاه‌مدت یا میان‌مدت) از سوریه، تنها ماموریت مبارزه با تروریسم را به عهده نخواهد داشت، بلکه دایره ماموریت‌های آن گسترده خواهد شد و در فاز بعدی صیانت از مرزها و مقابله با کشورهای متجاوز را به عهده خواهد داشت. از این رو ارتش سوریه کاملاً آمادگی دفاع و مبارزه برای حفاظت از تمامیت ارضی کشور در برابر هر ارتش اشغالگر و متجاوزی را خواهد داشت. در این راستا مواضع بسیار گوناگونی از سوی متحدان ایالات متحده درباره خروج نظامیان این کشور از سوریه اتخاذ شد که بیانگر آرایش سیاسی و نظامی در زمین بازی سوریه است. ما معتقدیم ترکیه، عربستان‌سعودی و رژیم صهیونیستی مهره‌هایی هستند که در چارچوب راهبرد ایالات متحده و بنا بر صلاحدید واشنگتن به حرکت در می‌آیند و طبیعتاً باید همسو با واشنگتن گام بردارند. از این جهت مواضع آنکارا، ریاض و تل‌آویو هم به دستورات صادره از کاخ سفید گره خورده است و بازیگردانی این عرصه در دستان ایالات متحده آمریکا باقی خواهد ماند. بر همین اساس ما با یک دید کلی به این مبارزه نگاه می‌کنیم که در یک طرف این درگیری بزرگ، نیروهای خیر و در طرف دیگر نیروهای شر حضور دارند و تمام تلاش خود را برای پیروزی در برابر آنها به کار می‌بندیم. طبیعتاً باید متوجه بود که ایالات متحده در هر منطقه‌ای که وارد شده، نه تنها هزینه‌های میلیارد دلاری را تقبل کرده، بلکه به گونه‌ای سیاست خود را جلو برده است که وانمود کند اگر از آن جغرافیا خارج شود بحران فراگیر خواهد شد.
به عبارت دیگر آمریکایی‌ها در هر پرونده‌ای که مفتوح می‌کنند، سعی دارند خود را منجی آن به دنیا معرفی کنند. 3 نمونه از این پرونده‌ها همچنان مفتوح هستند که افغانستان، عراق و سوریه را باید مورد اشاره قرار داد. با نگاهی به اوضاع و احوال افغانستان براحتی می‌فهمیم نه تنها در طول 17 سال هیچ اقدام مثبتی از سوی آمریکا نشده، بلکه راهبرد اخیر آنها در قالب استراتژی ترامپ برای مقابله با تروریسم هم به بن بست رسیده است. در عراق هم شاهد چنین وضعیتی هستیم؛ باید به این درک و تحلیل برسیم که حمله 2003 آمریکا به عراق باعث شد بذر داعش در آنجا کاشته شود و تا امروز که بیش از یک سال از سقوط خلافت خودخوانده آنها در موصل می‌گذرد، شاهد تحرکات زیرزمینی و مخفی آنها هستیم. نمونه این وضعیت را از 7 سال پیش تاکنون در سوریه شاهد هستیم و مجموع این مولفه‌ها نشان می‌دهد ایالات متحده همچنان درباره تبیین راهبردهای منطقه‌ای (جنوب آسیا و غرب آسیا) با مشکل مواجه است. بنابراین خروج ایالات متحده از سوریه و ابلاغ دستور ترامپ مبنی بر ابقای ارتش این کشور در سوریه به مدت 4 ماه، نشان از سردرگم بودن ایالات متحده در عرصه میدانی و سیاسی سوریه دارد. باید منتظر باشیم تا ببینیم راهبرد مکمل ایالات متحده آمریکا در سوریه چه خواهد بود و آیا رخدادهای باور نکردنی در زمین بازی سوریه نمایان می‌شود یا خیر.
*نماینده پارلمان سوریه از شهرهای فوعه و کفریا و نایب رئیس کمیته صلح و حقوق بشر سوریه