
کبری جعفری: از قدیم شنیدهایم که گفتهاند ملتی قوام دارد که افراد آن در شادیها و غمهای خود یک نوع احساس یکنواختی داشته باشند و به سنتهای ملی خود پایبند بوده و در جهت حفظ آنها کوشا باشند. یادش به خیر آن روزها، روزهای قدیم را میگویم، روزهایی که معماران در موقع چیدن آجرها آواز میخواندند و چوپانان با نی زدن و سرود خواندن صحراها را زیر پا میگذاشتند، دختران مازندرانی هم در زمان نشای برنج با خود زمزمه میکردند. اما حالا چطور؟ بوق ماشینها و دودی که در شهرهای صنعتی میخوریم از یک طرف نه سینهای برای آواز خواندن برایمان گذاشته و از طرف دیگر حرص و ولع برای درآمد بیشتر، قدرت تفکر و تصمیمگیری را هم از ما گرفته است. در زندگیهای امروزی نهتنها از آرامش و شادی خبری نیست، بلکه دغدغههای فکری برای خرج و مخارج زندگی باعث شده انسانها در قیلوقال زندگی روزمره بسیاری از اصول و عقاید را هم فراموش کنند.
پدران ما بهخوبی به یاد دارند که در 40-30 سال گذشته در روزهای آخر سال چه جنب و جوش خاصی در میان مردم به وجود میآمد، درآن زمان زنان خانهتکانی میکردند، مردان دست بچهها را میگرفتند و برای خرید لباس شب عید به بازارها میرفتند، مغازهداران هم مسیر عبور رهگذران را آبپاشی میکردند و کوچهها پس از آبپاشی بوی دلپذیر و خاصی داشت. متاسفانه بسیاری از این رسوم در سالهای گذشته به دلیل دغدغههای گوناگون فکری و ذهنی دربین مردم به فراموشی سپرده شده است، به صورتی که امروزه بسیاری از افراد و خانوادهها در روزهای آخر سال روزها و شبهای خود را در پاساژها و بوتیکهای سطح شهر به دنبال آخرین مدلهای لباس یا خرید یک وسیله تازه و جدید برای منازل خود هستند تا خدای نکرده از فامیل عقب نمانند؟
حتی این اشتیاق مردم برای خریدهای گزاف با هزینههای بالا تا جایی پیش رفته که در مواردی در زمان سال تحویل هم هنوز به دنبال لباس آنچنانی یا یک وسیله خاصی برای خانه هستیم!
اما موضوع قابل اهمیت اینجاست که بسیاری از هموطنان در سالهای گذشته در روزهای عید نوروز به جای دید و بازدید و زدودن غبار کدورت و غم از یکدیگر، به دیارغربت سفر میکنند و با خرج هزینههای زیاد و با مشاهده چند سطر آگهی مرتبط با تورهای مسافرتی شهر و دیار خود را رها کرده و به سفرهای خارج از کشور میروند! فراموش نکنیم که پیوند ناگسستنی خانوادهها و تحکیم ارزشهای والای انسانی میتواند از جمله ثمرات حفظ و نگهداری از فرهنگهای گذشته باشد. اما از طرف دیگر انتقال مفاهیم فرهنگ قدیم به نسلهای بعدی هم باید مورد توجه قرا گیرد که این موضوع هم در چند سال گذشته به نوعی دچار بیتوجهی شده است. آموزش و پرورش، صداو سیما و سازمانهای مختلفی که به نوعی با مقوله فرهنگ و حفظ و اشاعه آن سروکار دارند میتوانند دراین زمینه نقش ویژهای داشته باشند. برای اینکه این باقی مانده فرهنگ و ارزشهای جامعه از بین نرود، از امروز با برنامهریزی و همت ویژه به فکر فرهنگ و سنتهای قدیم باشیم.