در جامعه امروز، زنان نقش مهم و در حال گسترشی در زمینه اشتغال دارند. در سال‌های اخیر، سهم زنان در کسب و کارهای خصوصی به اندازه کارهای دولتی روند رو به رشدی را طی کرده است. مثلا در آمریکا از سال 1990 تا سال 1998، کارهایی که توسط زنان اداره می‌شده افزایش چشمگیری داشته است. با این وجود زنان با موانع خاصی در کسب و کار مواجه می‌شوند که به تدریج باید بر آنها غلبه کنند. این مشکلات برای زنان سرپرست خانوار دو چندان بوده و باید توجه ویژه‌ای به آن کرد. در این رابطه گفت‌وگویی داریم با فاطمه آلیا، نماینده مجلس شورای اسلامی.
خانم آلیا! به نظر شما مساله اشتغال زنان در جامعه ما از چه جنبه‌هایی مورد بررسی قرار گرفته است؟
اشتغال زنان معمولا از سه جنبه فردی، اجتماعی و فرهنگی بررسی می‌شود. در بعد فردی، بیشتر انگیزهها، ویژگی‌های شخصیتی و ویژگی‌های جمعیت شناختی مدنظر است. میتوان گفت میان تواناییهای شخصیتی از قبیل اعتماد به‌نفس و پنداشت از خود، بر اشتغال زنان رابطه متقابل وجود دارد، طوری‌که پنداشت از خود و اعتماد به نفس بالا تأثیر مستقیم بر اشتغال زنان و موقعیت شغلی آنها دارد.
در بعد اجتماعی هنجارهای رایج در زمینه تقسیم کار، وجود نوعی مرزبندی طبیعی میان کار زنان و مردان، مساله تعدد نقش زنان به طوری‌که انتظار انجام مسؤولیت‌های متفاوت زنان در قالب همسر، مادر، خانهدار، شاغل و ... آنها را دچار تنش و نوعی تضاد نقش و فشارهای ناشی از آن میکند. در عين حال ناامنیهای اجتماعی امکان حضور فعال زنان در جامعه را با مشکل مواجه مي‌كند.
در بعد فرهنگی نیز فرهنگ اقتدارگرا و مردسالار همواره رواج دهنده باورهای سنتی و کلیشههای جنسیتی بوده و از ابتداي تربیت و اجتماعی شدن دختران، در نظر گرفتن خویش به عنوان جنس دوم، تضعیف اعتماد به نفس و تعمیق حس حقارت و خود کمبینی تواناییهای خویش را در پی داشته است. همچنین کمبود آگاهی زنان در ابعاد حقوق فردی، خانوادگی و اجتماعی، حرفهای و عدم شرکت در تشکلهای صنعتی حرفهای و فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی به استمرار ساخت نابرابر کمک میرساند. به دلیل نگاه جنسیتی، فرصت‌های اجتماعی و شغلی کمتر به طور برابر با توجه به شایستگی‌ها به افراد، فارغ از جنسیتشان اعطا شده است و همواره شاهد تبعیض‌های جنسیتی در اشتغال هستیم.
مشاغل مربوط به زنان سرپرست خانوار باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟
در جامعه نوع شغل بستگی به فردی دارد که نان آور خانواده است چرا که اگر زن، سرپرست خانواده باشد بدون شک انجام بعضی کارها برای او سخت و دشوارتر خواهد شد. اگر شغلی برای زنان سرپرست خانوار درنظر گرفته می‌شود باید مختص همان افراد باشد. همچنین باید به ساعت کاری این افراد توجه ویژه‌ای داشت چرا که به عنوان زنان سرپرست خانوار معرفی شده و نمی‌توانند به صورت تمام وقت به کارهای اداری و اموری از این قبیل بپردازند. بنابراین باید کارهایی را درنظر گرفت که به صورت نیمه وقت بوده و هزینه‌های زندگی این افراد را تامین کند.
در زمینه اشتغال زنان سرپرست خانوار سازمان‌های ذی‌ربط چه اقداماتی انجام داده‌اند؟
یکی از مهم‌ترین اولویت‌هایی که در راس سیاست‌ها و برنامه‌های وزارت کار و امور اجتماعی قرار دارد، توانمندسازی زنان سرپرست خانوار از طریق کارهای مورد علاقه‌شان است که در زمینه کارهای فنی، صنایع دستی، امور هنری و اداری صورت می‌گیرد.
شهرداری منطقه 5 در تابستان سال جاری برای زنان سرپرست خانوار غرفه‌هایی را قرارداده تا بتوانند وسیله‌های خود را به فروش برسانند. به نظر شما این اقدامات تا چه حدی می‌تواند به این افراد کمک کند؟
در حال حاضر شهرداری باتوجه به امکاناتش بازارهایی را برای فروش کالا آماده کرده است ولی متاسفانه مدیریت خوبی برای این کارها در نظر گرفته نشده و باید بهتر اداره شود. برای مثال اگر طرحی برای زنان سرپرست خانوار در نظر گرفته می‌شود باید برای بقیه زنان هم کارهایی صورت گیرد و تنها به صورت مقطعی نباشد. درضمن شغل‌هایی که این افراد برای این غرفه‌ها ارائه می‌دهند بیشتر مربوط به کارهای دستی این افراد می‌شود؛ کارهایی همچون پرورش قارچ، ماهی یا گل‌کاری و پرورش گل و اموری از این قبیل.
جز اعطای غرفه‌ها چه تسهیلات دیگری برای زنان خود اشتغال در نظر گرفته شده است؟
درحال حاضر بسیاری از نهادهای مرتبط، اعطای وام‌های مختلف و تسهیلات مربوط به این زنان را انجام می‌دهند ولی آنچه در این میان حائز اهمیت است شناسایی این افراد و اعطای وام به همه آنهاست. درضمن این کمک‌ها بیشتر از طریق بهزیستی و کمیته امداد صورت می‌گیرد که امیدواریم مدیریت‌های مناسب‌تری برای ارائه کمک به زنان خود اشتغال در نظر گرفته شود تا بتوانند بدون دغدغه به سرپرستی خانواده خود بپردازند.
نماینده مردم تهران در گفت‌وگو با «وطن‌امروز»:
طرح خوداشتغالی زنان مدیریت مناسبی ندارد
در جامعه امروز، زنان نقش مهم و در حال گسترشی در زمینه اشتغال دارند. در سال‌های اخیر، سهم زنان در کسب و کارهای خصوصی به اندازه کارهای دولتی روند رو به رشدی را طی کرده است. مثلا در آمریکا از سال 1990 تا سال 1998، کارهایی که توسط زنان اداره می‌شده افزایش چشمگیری داشته است. با این وجود زنان با موانع خاصی در کسب و کار مواجه می‌شوند که به تدریج باید بر آنها غلبه کنند. این مشکلات برای زنان سرپرست خانوار دو چندان بوده و باید توجه ویژه‌ای به آن کرد. در این رابطه گفت‌وگویی داریم با فاطمه آلیا، نماینده مجلس شورای اسلامی.
خانم آلیا! به نظر شما مساله اشتغال زنان در جامعه ما از چه جنبه‌هایی مورد بررسی قرار گرفته است؟
اشتغال زنان معمولا از سه جنبه فردی، اجتماعی و فرهنگی بررسی می‌شود. در بعد فردی، بیشتر انگیزهها، ویژگی‌های شخصیتی و ویژگی‌های جمعیت شناختی مدنظر است. میتوان گفت میان تواناییهای شخصیتی از قبیل اعتماد به‌نفس و پنداشت از خود، بر اشتغال زنان رابطه متقابل وجود دارد، طوری‌که پنداشت از خود و اعتماد به نفس بالا تأثیر مستقیم بر اشتغال زنان و موقعیت شغلی آنها دارد.
در بعد اجتماعی هنجارهای رایج در زمینه تقسیم کار، وجود نوعی مرزبندی طبیعی میان کار زنان و مردان، مساله تعدد نقش زنان به طوری‌که انتظار انجام مسؤولیت‌های متفاوت زنان در قالب همسر، مادر، خانهدار، شاغل و ... آنها را دچار تنش و نوعی تضاد نقش و فشارهای ناشی از آن میکند. در عين حال ناامنیهای اجتماعی امکان حضور فعال زنان در جامعه را با مشکل مواجه مي‌كند.
در بعد فرهنگی نیز فرهنگ اقتدارگرا و مردسالار همواره رواج دهنده باورهای سنتی و کلیشههای جنسیتی بوده و از ابتداي تربیت و اجتماعی شدن دختران، در نظر گرفتن خویش به عنوان جنس دوم، تضعیف اعتماد به نفس و تعمیق حس حقارت و خود کمبینی تواناییهای خویش را در پی داشته است. همچنین کمبود آگاهی زنان در ابعاد حقوق فردی، خانوادگی و اجتماعی، حرفهای و عدم شرکت در تشکلهای صنعتی حرفهای و فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی به استمرار ساخت نابرابر کمک میرساند. به دلیل نگاه جنسیتی، فرصت‌های اجتماعی و شغلی کمتر به طور برابر با توجه به شایستگی‌ها به افراد، فارغ از جنسیتشان اعطا شده است و همواره شاهد تبعیض‌های جنسیتی در اشتغال هستیم.
مشاغل مربوط به زنان سرپرست خانوار باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟
در جامعه نوع شغل بستگی به فردی دارد که نان آور خانواده است چرا که اگر زن، سرپرست خانواده باشد بدون شک انجام بعضی کارها برای او سخت و دشوارتر خواهد شد. اگر شغلی برای زنان سرپرست خانوار درنظر گرفته می‌شود باید مختص همان افراد باشد. همچنین باید به ساعت کاری این افراد توجه ویژه‌ای داشت چرا که به عنوان زنان سرپرست خانوار معرفی شده و نمی‌توانند به صورت تمام وقت به کارهای اداری و اموری از این قبیل بپردازند. بنابراین باید کارهایی را درنظر گرفت که به صورت نیمه وقت بوده و هزینه‌های زندگی این افراد را تامین کند.
در زمینه اشتغال زنان سرپرست خانوار سازمان‌های ذی‌ربط چه اقداماتی انجام داده‌اند؟
یکی از مهم‌ترین اولویت‌هایی که در راس سیاست‌ها و برنامه‌های وزارت کار و امور اجتماعی قرار دارد، توانمندسازی زنان سرپرست خانوار از طریق کارهای مورد علاقه‌شان است که در زمینه کارهای فنی، صنایع دستی، امور هنری و اداری صورت می‌گیرد.
شهرداری منطقه 5 در تابستان سال جاری برای زنان سرپرست خانوار غرفه‌هایی را قرارداده تا بتوانند وسیله‌های خود را به فروش برسانند. به نظر شما این اقدامات تا چه حدی می‌تواند به این افراد کمک کند؟
در حال حاضر شهرداری باتوجه به امکاناتش بازارهایی را برای فروش کالا آماده کرده است ولی متاسفانه مدیریت خوبی برای این کارها در نظر گرفته نشده و باید بهتر اداره شود. برای مثال اگر طرحی برای زنان سرپرست خانوار در نظر گرفته می‌شود باید برای بقیه زنان هم کارهایی صورت گیرد و تنها به صورت مقطعی نباشد. درضمن شغل‌هایی که این افراد برای این غرفه‌ها ارائه می‌دهند بیشتر مربوط به کارهای دستی این افراد می‌شود؛ کارهایی همچون پرورش قارچ، ماهی یا گل‌کاری و پرورش گل و اموری از این قبیل.
جز اعطای غرفه‌ها چه تسهیلات دیگری برای زنان خود اشتغال در نظر گرفته شده است؟
درحال حاضر بسیاری از نهادهای مرتبط، اعطای وام‌های مختلف و تسهیلات مربوط به این زنان را انجام می‌دهند ولی آنچه در این میان حائز اهمیت است شناسایی این افراد و اعطای وام به همه آنهاست. درضمن این کمک‌ها بیشتر از طریق بهزیستی و کمیته امداد صورت می‌گیرد که امیدواریم مدیریت‌های مناسب‌تری برای ارائه کمک به زنان خود اشتغال در نظر گرفته شود تا بتوانند بدون دغدغه به سرپرستی خانواده خود بپردازند.
ارسال نظر
پربیننده