گروه اقتصادی: بازار متشکل ارزی 2 هفته دیگر رونمایی می‌شود تا فصل جدیدی از طرح ساماندهی بازار متلاطم ارز رقم بخورد. به گزارش «وطن‌امروز»، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی شامگاه سه‌شنبه در تلویزیون درباره آخرین وضعیت بازار ارز توضیحاتی ارائه کرد که بازخوردهای نسبتا خوبی داشت. مهم‌ترین مساله‌ای که وی به آن اشاره کرد موضوع آغاز به کار بازار متشکل ارزی است که قرار است محور معاملات اسکناسی و معاملات خرد ارزی باشد. همتی در این باره گفت: درحالی که نرخ‌ها در سامانه سنا ثبت می‌شود ولی هنوز هم بازار متشکل ارزی نداریم؛ اقدامات لازم را انجام دادیم و فکر می‌کنم تا یکی دو هفته آینده این بازار را عملیاتی کنیم. بازار متشکل ارزی برای اسکناس است که به صورت نقد و الکترونیکی، برای خریدهای عمده و خرد فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه بازار متشکل ارزی برای خرید و فروش عمده اسکناس صرافی‌ها و بانک‌ها طراحی شده است، افزود: بانک مرکزی نیز از طریق بانک‌های عامل بازیگردان اصلی این بازار خواهد بود.
بازار متشکل ارزی چیست؟
بازار متشکل ارزی با محوریت بانک‌ها، صرافی‌ها و بانک مرکزی تشکیل شده و قرار است عرضه و تقاضای معاملات خرد و اسکناس ارزی را مدیریت کند. در جلسه مجمع موسسان این شرکت رئیس کانون بانک‌های خصوصی، نماینده شورای هماهنگی بانک‌های دولتی، دبیرکل کانون صرافان ایرانیان، نماینده شرکت فرابورس ایران و نماینده شرکت ملی انفورماتیک و نمایندگان حوزه‌های ارزی، نظارت و حقوقی بانک مرکزی حضور داشتند و در آن جلسه مواردی همچون ترکیب سهام موسسان، سرمایه شرکت، اساسنامه و فرآیندها و مکانیزم‌های عملیاتی کردن بازار متشکل معاملات ارزی، مورد بحث و بررسی قرار گرفت. اعضای مجمع موسس در نخستین جلسه مجمع بر گسترش بازار متشکل معاملات ارزی و مدیریت «خود‌انتظام» منطبق با دستورالعمل‌های بانک مرکزی تاکید کردند. پیش از این اعلام شده بود بر اساس مصوبه شورای پول و اعتبار، «بازار متشکل معاملات ارزی» به منظور ساماندهی و توسعه بازار شفاف، منصفانه و کارا تشکیل خواهد شد تا ارزها در آن به‌صورت نقد مطابق مقررات این مصوبه و سایر مقررات مرتبط با آن در بستر الکترونیکی مورد معامله قرار گیرد. ساختار این بازار، براساس مطالعات و بررسی‌های انجام شده در بانک مرکزی و جلسات کارشناسی با بانک‌ها و صرافی‌ها تهیه شده و مجمع موسس این شرکت، براساس مصوبه شورای پول و اعتبار در تاریخ ١٨ دی‌ماه سال جاری آغاز به کار کرده است.
بدین ترتیب شرکت متشکل ارزی، بازار ساز اصلی خواهد بود و خرید و فروش الکترونیکی ارز یکی از مهم‌ترین تصمیمات و عملیات‌های آن خواهد بود تا اسکناس ارز نقش کمتری ایفا کند.
بنا به گفته کارشناسان، شرکت متشکل ارزی می‌تواند نقش پررنگی در بازار آزاد ارز داشته باشد و مانع بزرگی برای دلالان و سفته‌بازان خواهد بود.
نظارت بر عرضه ارز 4200 تومانی ضعیف بود
عبدالناصر همتی در بخش دیگری از سخنان خود درباره تامین ارز فعالان اقتصادی و فرایند بازگشت ارز به کشور اظهار داشت: هر میزان تامین ارز در بانک مرکزی انجام شود باید به روز روی سایت قرار گیرد که این کار را به طور جدی اجرا می‌کنیم و دستور رئیس‌جمهور است که امیدواریم به شفافیت کمک کند. وی درباره رانت ناشی از ارز ۴۲۰۰ تومانی گفت: بررسی آماری نشان می‌دهد اگر ارز ۴۲۰۰ تومانی پرداخت نمی‌شد تورم بسیار شدیدی داشتیم ولی به دلیل عدم نظارت و ضعف‌های بزرگ این حوزه، کالاها با قیمت ارز ۴۲۰۰ تومانی به دست مصرف‌کننده نرسید، در حالی که در دولت تلاش می‌کنیم این سیستم را اصلاح کنیم. رئیس کل بانک مرکزی درباره برنامه این بانک برای سپرده ریالی مبتنی بر ارز اینطور توضیح داد که اگر مردم می‌خواهند ارز بخرند و نگه دارند، می‌توانند به جای خرید فیزیکی، به افتتاح سپرده ریالی مبتنی بر ارز اقدام کنند و براساس نوسانات بازار ارز سود و زیان بگیرند. بانک مرکزی نیز به عنوان پشتوانه بانک‌ها برای ریسک‌های احتمالی این حساب‌هاست. وی درباره بازگشت ارز حاصل از صادرات، بیان داشت: برخی صادرکنندگان عادت کرده بودند ارز خود را به کشور بازنگردانند، هر چند روالی برای بازگشت ارز به نیما نبود ولی تعاملات خوبی اخیرا انجام دادیم و با تولیدکنندگان صادراتی صحبت شد و حتما جریان ورود ارز به چرخه اقتصادی تشدید می‌شود و بتدریج واردکنندگان و صادرکنندگان به هم متصل می‌شوند.
۴ صفر چه موقع حذف می‌شود؟
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره برنامه بانک مرکزی برای حذف 4 صفر از پول ملی اظهار داشت: به ما اعلام کردند اولویت بانک مرکزی حذف 4 صفر از پول ملی نیست، ما نیز اعلام نکردیم اولویت اصلی بانک مرکزی انجام این موضوع است، چرا که بانک مرکزی موضوعات مختلفی را در دستور کار قرار داده و طرح حذف 4 صفر از پول ملی نیز یکی از مسائل است. همتی افزود: پول‌های مسکوک فلزی ما ارزش فلزشان بیشتر از ارزش اسمی پول است و همین مساله باعث شده گونی‌گونی پول‌ها را ببرند و نیکل آن را بفروشند. باید این مساله را بپذیریم و برای آن راهکار داشته باشیم. رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر تاثیر حذف 4 صفر بر سرانه اسکناس گفت: میانگین سرانه اسکناس کشور به ۱۰۳ عدد رسیده در حالی که با حذف 4 صفر سرانه به ۲۵ عدد اسکناس کاهش پیدا می‌کند. همتی با اشاره به بررسی لایحه حذف 4 صفر توسط دولت، گفت: لایحه حذف 4 صفر از پول ملی به دولت رفته و در حال بررسی است و در صورتی که دولت نپذیرد نیز پیشنهادی از سوی بانک مرکزی بوده اما در صورتی که پذیرفته شود، مجلس بررسی آن را برای اعلام قانون در دستور کار قرار می‌دهد و پس از آن اجرای طرح حذف 4 صفر از پول ملی به زمانی بالغ بر 2 سال نیاز دارد تا اسکناس‌های جدید وارد و اسکناس‌های قدیمی خارج شوند.
برنامه‌ریزی‌ها بدون امید به کانال مالی اروپا
رئیس کل بانک مرکزی درباره کانال ارتباطی ایران و اروپا اظهار داشت: اروپایی‌ها از نظر فنی مشکل دارند و می‌گویند هر چه بگذاریم آمریکا دوباره تحریم می‌کند، البته ما تمام سیاست‌های خودمان را بدون توجه به چرخه مالی اروپا تدوین کرده‌ایم اما احساس می‌کنم اروپایی‌ها برای حیثیت خودشان هم شده در آینده نزدیک کاری بکنند؛ اگر بکنند استقبال می‌کنیم و نکنند هم ما برنامه‌ریزی‌های خودمان را کرده‌ایم و کارمان را پیش می‌بریم. همتی افزود: البته تمام برنامه‌ریزی‌های ما بدون اتکا به این چرخه مالی است و اکنون تمام اقدامات انجام شده و زمینه‌های لازم برای مبادله ارز با کشورهایی مثل چین، کره، ترکیه، هند، روسیه و … فراهم است و مسیر رفت و آمد ارز مشخص و برنامه‌ریزی شده است. رئیس کل بانک مرکزی درباره FATF نیز گفت که این موضوع به ساز و کار مالی اروپا ارتباطی ندارد؛ FATF لوایح چهارگانه‌ای است که اکنون در مجلس در حال پیشروی است و از جمله ضروریات سیستم بانکی است و اکنون نیز با توجه به طرح این موضوع در مجلس، نگرانی از این جهت وجود ندارد و امیدوارم این لوایح تصویب شود.
رئیس شورای پول و اعتبار با اشاره به اضافه شدن ژاپن به جمع ۸ کشور خریدار نفت از ایران، گفت: میزان فروش اکنون بیش از یک میلیون بشکه است و باید به این نکته توجه داشت که راه‌های دیگری برای کسب درآمد از طریق فروش نفت وجود دارد و نگرانی از این بابت نیست و سیاست ما این است که بند ناف درآمد ناشی از نفت در بودجه بریده شود.