گروه فرهنگ و هنر: نزدیک شدن به ایام برگزاری سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر، همه مدیران و دست‌اندرکاران عرصه سینمای ایران را به تکاپو انداخته است. موضوعی که باعث شد در آخر هفته‌ای که گذشت، 2 تن از مدیران اصلی سینمای ایران با حضور در 2 برنامه تلویزیونی تخصصی حوزه سینما، به سوالاتی در ارتباط برگزاری این رویداد فرهنگی و هنری پاسخ دهند. به گزارش «وطن امروز»، حسین انتظامی، سرپرست سازمان سینمایی نخستین مسؤولی بود که پنجشنبه شب با حضور در برنامه تلویزیونی «شهر فرنگ» روبه‌روی حمیدرضا مدقق نشست تا به سوالات او درباره چشم‌انداز سینمای ایران و تازه‌ترین خبرها در ارتباط با برگزاری سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر پاسخ بدهد.
لزوم انتشار صورت هزینه‌های جشنواره‌های سینمایی کشور
انتظامی در ابتدای این نشست در پاسخ به سوالی در ارتباط با لزوم شفافیت در سینمای ایران، با بیان اینکه قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات سال ۸۷ در مجلس و سال ۸۸ در مجمع تشخیص مصلت نظام تصویب شده است، گفت: «مطابق این قانون اگر شهروند ایرانی تقاضای اطلاعات و اسنادی را داشته باشد، البته جز مساله حریم خصوصی و اسناد طبقه‌بندی شده، دستگاه مربوط باید اسناد خواسته‌شده را در اختیار شهروند قرار دهد. شفافیت با بگم بگم میسر نمی‌شود و اوج آن، پیش‌بینی‌پذیری را در پی دارد». انتظامی همچنین با تاکید بر اینکه درآمد، هزینه و... در سازمان سینمایی باید مشخص باشد، گفت: «سازمان سینمایی از زمان آقای حیدریان شفاف‌سازی را آغاز کرده است، همه شوراهایی که در سازمان داریم باید اطلاعات آن برای مخاطب مشخص باشد، صورت هزینه‌های رویدادهای سینمایی مانند جشنواره فیلم فجر و جشنواره سینما حقیقت باید منتشر شود. این نوع عملکرد باعث می‌شود در کارمان دقیق‌تر باشیم و آمادگی پذیرش نکات و انتقادها را داشته باشیم».
چرا 80 درصد مردم مخاطب سینمای ایران نبودند؟
مدقق در ادامه گریزی هم به آمارهای منتشر شده در ارتباط با میزان مخاطبان سینما در سال گذشته زد؛ آمارهایی که نشان می‌دهد تنها ۱۹ درصد مردم سال ۹۶ به سینما رفتند. انتظامی در پاسخ به سوال مدقق در ارتباط با دلایل استقبال کم مخاطبان از سینما در سال گذشته اظهار کرد: «متاسفانه مصرف فرهنگی در کشورمان پایین است، از قضا یکی از کارویژه‌های وزارت فرهنگ این است که با سیاست‌ها، بسته‌های حمایتی و اولویت‌هایش کمک کند به مصرف فرهنگی افزوده شود. به عنوان مثال یکی از سیاست‌گذاری‌های وزارت فرهنگ و سازمان سینمایی این است که زیرساخت‌های سینمایی را گسترش دهیم و با توجه به آمایش سرزمین به آن بها دهیم. خیلی از شهرهای کشور حتی یک سینما ندارند. این سینما داشتن به کاهش آسیب‌های اجتماعی و مصرف فرهنگی کمک می‌کند».
دلایل ادغام زیرمجموعه‌های سازمان سینمایی
انتظامی همچنین در سخنانی با اشاره به حکم اخیر خود درباره ادغام چند زیرمجموعه از سازمان سینمایی نیز گفت: «با کوچک‌سازی، چابک‌سازی اتفاق می‌افتد. وقتی یک سازمان در هر سطحی حجیم باشد، نمی‌تواند نسبت به تحولات روز واکنش‌های سریع و هدفمند داشته باشد، حوزه سینما سرعت تحولات بالایی دارد و باید متناسب با نیازهای روز برای آن برنامه‌ریزی کرد». او درباره واگذاری موسسه رسانه‌های تصویری به فارابی، گفت: «بخشی از ماموریت‌های لازم موسسه رسانه‌های تصویری در قالب زیرمجموعه بنیاد سینمایی فارابی انجام می‌شود. درباره گروه هنروتجربه نیز باید با حفظ رویکرد، روش‌های کاری متفاوتی را در پیش بگیریم».
سیاست‌هایی که با تغییر مدیران، تغییر می‌کنند
اما حسین انتظامی تنها چهره‌ای نبود که در این آخر هفته برای پاسخ به سوالاتی درباره روند برگزاری جشنواره فیلم فجر و همچنین وضعیت کلی سینمای ایران به تلویزیون آمده بود. ابراهیم داروغه‌زاده، دبیر جشنواره فیلم فجر و معاونت نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی نیز دیگر چهره‌ای بود که با حضور در برنامه تلویزیونی «سینماگرام» شبکه چهارم سیما روبه‌روی سیدامیر جاوید نشست و به سوالات او پاسخ داد. در قسمت ابتدایی این گفت‌وگو سیدامیر جاوید با اشاره به واحد نبودن پروتکل‌های جشنواره فیلم فجر، از داروغه‌زاده در ارتباط با دلایل تنظیم نشدن سیاست‌هایی مشخص و مدون برای این رویداد فرهنگی و هنری پرسید. سوالی که داروغه‌زاده اینگونه به آن پاسخ داد: «سیاست‌های جشنواره فیلم فجر تابع سیاست‌های سازمان سینمایی و معاونت سینمایی بوده و خواهد بود چون این جشنواره را سازمان سینمایی برگزار می‌کند. هر چقدر ثبات در حوزه مدیریتی کلان وزارت ارشاد و سازمان سینمایی بیشتر باشد، این ثبات در سیاست‌های جشنواره و آیین‌نامه‌ها بیشتر خواهد بود. در طول این سال‌ها، هر رئیس سازمان سینمایی یا وزیری که آمده با نگاه و رویکردش تغییراتی را ایجاد کرده است. بخشی از تغییرات به ماهیت پویای سینما و نیازهای سینما برمی‌گردد. مثلا ما یک زمانی در جشنواره، بخش فیلم کوتاه یا مستند به این شکل مستقل نداشتیم یا بخش مستند و بخش بین‌الملل در جشنواره فجر ادغام بودند ولی هرکدام از این بخش‌ها که قدرت پیدا کردند، مستقل شدند، بنابراین برخی تغییرات اجتناب‌ناپذیر است. یا مثلا منتقدان الان پیشنهاد می‌دهند پروانه ساخت سینمایی ملاک فیلم اول نباشد که این ناشی از تغییر در تکنولوژی است، بنابراین برخی تغییرات اجتناب‌ناپذیر است اما در کل اصل حرف شما درست است که باید هر چقدر می‌توانیم ثبات در آیین‌نامه و سیاستگذاری داشته باشیم».
جشنواره یکی از مراحل کمک به سینمای ایران است
اما این بحث در ادامه به کارکردهای جشنواره فیلم فجر در تاثیرگذاری بر جریان فیلمسازی سینمای ایران رسید. جایی که مجری برنامه از داروغه‌زاده پرسید: «آیا جشنواره فیلم فجر یک شوی تبلیغاتی است؟» و داروغه‌زاده پاسخ داد: «یک بخشی از جشنواره شوی تبلیغاتی است یعنی ما بتوانیم سینماگران را تشویق کنیم و سیاستگذاری فرهنگی را سمت و سو بدهیم. هر سال هم بسته به سیاست سازمان سینمایی این سمت و سوی فرهنگی را جهت می‌دهد و همیشه جهت داده است». مجری برنامه در ادامه سوالش را اینگونه بسط داد: «پس یعنی جنس کمدی‌ها و جنس آثاری که با آن مواجه هستیم، حاصل جشنواره فیلم فجر است؟» که داروغه‌زاده در پاسخ به این سوال اظهار داشت: «در سینمای آمریکا سالی نزدیک به ۱۰۰۰ فیلم ساخته می‌شود، چند فیلم آن شاخص است؟ کمتر از ۱۰ درصد. یعنی این نیست که توقع داشته باشید تمام سینما همسو با سیاست‌های فرهنگی باشد. یا همسو با نظرات منتقدان باشد. یکسری آثار هستند که صرفا برای مخاطب ساخته می‌شوند و همه جاهای دنیا هم به همین شکل است اما یکسری آثار هستند که در همه جاهای دنیا آثار پیش‌رو سینماها هستند که در ایران در جشنواره فجر یا دیگر جشنواره نمایش داده می‌شوند. فیلم‌های موثر درصد خیلی کمی هستند و درصد بالایی از فیلم‌ها جنبه سرگرمی دارند. این نشانه عدم کارکرد جشنواره فجر نیست. اگر ۱۰ فیلم اول پرفروش امسال را مرور کنید، در جشنواره فجر ۹۶ مورد تقدیر قرار گرفتند. جشنواره یکی از مراحل کمک به سینمای ایران است نه محل زایش. جشنواره فجر ویترین سینمای ایران است. سیاست‌هایی که در طول سال‌های گذشته در سینمای ایران تدوین، اجرا و پیاده شده است، در جشنواره خود را نشان می‌دهند».
حاشیه‌های ناتمام آفریده
صحبت‌های داروغه‌زاده با سیدامیر جاوید در ادامه به بحث حضور محمد آفریده، تهیه‌کننده فیلم موهن «یک خانواده محترم» در جمع داوران بخش نگاه نو جشنواره امسال رسید؛ جایی که داروغه‌زاده در پاسخ به انتقاد جاوید از این ماجرا در پاسخی که بیشتر شبیه به نوعی توجیه بود، گفت: «خوب بود انتقاداتی که از آقای آفریده در این برنامه شد، در حضور خود ایشان مطرح می‌شد اما درباره اینکه گفتید ایشان چه نقشی در ورود برخی کارگردانان به سینمای ایران داشتند، خاطرم هست آقای بهرام توکلی یکی از این افراد است که سال گذشته فیلم درخشان «تنگه ابوقریب» را ساخت. راجع به بقیه مسائلی که مطرح کردید، خودشان باید پاسخگو باشند».
درباره سرمایه‌گذار فیلم‌ها شفاف‌سازی می‌کنیم
مجری در ادامه برنامه «سینماگرام» از دبیر جشنواره فیلم فجر درباره شعار شفاف‌سازی پرسید و اینکه آیا فهرست اسامی سرمایه‌گذاران و میزان سرمایه‌های فیلم‌هایی که امسال در جشنواره هستند، منتشر می‌شود که داروغه‌زاده گفت: «حتما بعد از جشنواره این کار را خواهیم کرد. حتما منتشر خواهیم کرد. این سیاست سرپرست سازمان سینمایی درباره شفاف‌سازی یک سیاست موقت نیست و بر اساس قانون است که خیلی اجرای آن به تاخیر افتاده است. سازمان سینمایی فقط درباره خبرنگاران شفافیت نداشته است، بلکه راجع به موسسات خودش و کمک‌هایی که به فیلمسازان کرده است هم شفاف‌سازی داشته است». جاوید به اظهارات دادستان درباره سرمایه‌گذاران یکی از فیلم‌های جشنواره اشاره کرد که داروغه‌زاده در پاسخ به این اظهارات گفت: «دادستان محترم کشور اگر حکم بکنند و نامه بزنند که فیلم مورد نظر توسط سرمایه‌گذار مورد نظر به شکل غیرقانونی تولید شده است، حتما طبق حکم دادستان عمل می‌کنیم ولی غیر از این نمی‌توانیم عمل کنیم، چون ما دادگاه نیستیم».
آماده‌سازی سینماها و زیرساخت‌ها برای میزبانی از فجر
مسعود نجفی، مدیر روابط عمومی جشنواره فیلم فجر ۳۷ هم از چهره‌هایی بود که در این آخر هفته به تلویزیون آمد و درباره آخرین اخبار مربوط به جشنواره فیلم فجر اطلاع‌رسانی کرد. او با اشاره به اینکه یکی از دغدغه‌های جشنواره در سال گذشته پارکینگ پردیس ملت بود، اظهار داشت: «آماده‌سازی پارکینگ آغاز شده و امسال همزمان با شروع جشنواره فیلم فجر ۳۷ به بهره‌برداری خواهد رسید». نجفی با بیان اینکه ۱۴ سینما در تهران میزبان جشنواره فیلم فجر ۳۷ خواهند بود، گفت: امسال 2 مجموعه پردیس ایران مال در غرب تهران و سینما آستارا که بازسازی شده است همزمان با جشنواره رسما افتتاح می‌شوند. در مجموع در همه نقاط تهران سینماهای جشنواره قابل دسترسی خواهد بود. در استان‌ها هم برنامه نمایش فیلم‌ها از ۱۲ بهمن آغاز می‌شود و تقریبا در همه استان‌ها جشنواره برگزار خواهد شد.