امیرعلی ابوالفتح*: انتخابات ریاست‌جمهوری سال 2020 آمریکا را باید یکی از رویدادهای مهم سیاسی در عرصه داخلی این کشور دانست که چشم تمام جهانیان به آن دوخته شده است. اساساً انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا یک امر داخلی و طبیعی به حساب می‌آید اما به دلیل اینکه ترامپ زمامدار کاخ‌سفید است، این موضوع تا حد زیادی نسبت به تمام ادوار گذشته متفاوت جلوه خواهد کرد. از این منظر حزب جمهوری‌خواه آمریکا در سال 2016 وی را به عنوان نامزد خود برگزید و به نظر می‌رسد دونالد ترامپ در سال 2020 دوباره به عنوان نامزد ریاست‌جمهوری ایالات متحده از سوی محافظه‌کاران معرفی شود. روند تبلیغات ریاست‌جمهوری از دیرباز تاکنون بر اساس یک برنامه مدون شکل گرفته اما به نظر می‌آید از ماه‌های آینده و هرچه به انتخابات نزدیک می‌شویم، رئیس‌جمهور در حزب جمهوری‌خواهان با چالش‌هایی روبه‌رو شود. در اردوگاه دموکرات‌ها هم عناصر و مهره‌های بسیار زیادی از جمله سناتورهای قدیمی و کارکشته وجود دارند که اعلام کرده‌اند وارد کمپین انتخابات 2020 خواهند شد اما این روند تا تابستان سال آینده میلادی ادامه خواهد داشت.
نکته اینجاست که تابستان 2020 شاهد انتخابات درون‌حزبی در ایالات متحده خواهیم بود و برآیند این موضوع منجر می‌شود نامزدهای نهایی از هر دو حزب وارد کمپین انتخاباتی خود شوند اما در حالت کنونی بسیاری از هم‌حزبی‌های ترامپ از او ناراضی هستند. اصل ماجرا از این قرار است که پس از تعطیلی دولت فدرال و عقب‌نشینی ترامپ از موضع خود در قبال ساخت دیوار مکزیک، جمهوری‌خواهان بویژه افرادی که در جناح افراطی «تی‌پارتی» حضور دارند، ترامپ را مورد هجمه قرار داده و خواهان توضیحات در این مورد شده‌اند. عده‌ای دیگر معتقدند دستاوردهای اقتصادی و مالی می‌تواند تاثیر منفی بر آینده دموکرات‌ها داشته باشد و این موضوع را مانند یک آهنربا برای جذب هم‌حزبی‌ها می‌دانند. برخی دیگر از جمهوری‌خواهان اعتقاد دارند ترامپ می‌تواند از تاثیرگذاری لفظی و عملی زیادی بر مردم آمریکا برخوردار باشد اما به نظرم تا زمانی که انتخابات درون‌حزبی برگزار نشود و نتایجش به صورت کلی منتشر نشود، نمی‌توان در این باره اظهارنظر جدی کرد.
ترکیب نامزدها برای انتخابات 2020 به صورتی است که دموکرات‌ها می‌خواهند روی افکار و اعمال ترامپ بیشترین تاثیر را بگذارند. آنها بخوبی می‌دانند ترامپ گزینه اول و آخر جمهوری‌خواهان در انتخابات 2020 خواهد بود و از این منظر می‌کوشند تا 2 سناریو را به جلو ببرند؛ نخست اینکه لیبرال‌ها در صدد معرفی چهره‌هایی مانند جو بایدن (معاون اوباما)، برنی سندرز (سناتور دموکرات و نامزد انتخابات 2016) و حتی هیلاری کلینتون خواهند بود و طی چند ماه آینده تعداد این چهره‌ها افزایش خواهد یافت و رفته رفته سخنرانی‌های آنان به گوش خواهد رسید. طبیعی است که این نامزدها از هر طریقی با سخنرانی و به راه انداختن کمپین‌های مختلف سعی خواهند کرد ترامپ را در بسیاری از مسائل مربوط به سیاست داخلی و سیاست خارجی مورد هجمه قرار دهند. حتی امکان دارد با برنامه‌ریزی از پیش تعیین شده و هماهنگی میان نامزدهای دموکرات، یک کمپین سازمان یافته بر پایه افشاگری علیه ترامپ و حتی خانواده وی تشکیل شود.
سناریوی دوم بحث حمله‌های سازمان یافته و هماهنگ سیاسی در داخل قوای قانونگذار و حتی نهادهای نظارتی آمریکا علیه ترامپ خواهد بود. عده‌ای بر این باورند که دموکرات‌ها آرام آرام در حال محاصره و حمله به ترامپ هستند اما باید بگویم به کار بردن واژه آرام آرام در این مورد اشتباه است، در واقع لیبرال‌ها با تمام قدرت خود و بسیار تندتر از آنچه فکر می‌کنیم در صدد دوره کردن و ضربه زدن به ترامپ بر آمده‌اند. ساختار سیاسی در داخل آمریکا بر این مبناست که آن حزبی که کاخ‌سفید را در اختیار ندارد، تلاش می‌کند هر طوری شده دولت و شخص رئیس‌جمهوری را زمینگیر کند. دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را در دست دارند و از این منظر تمام برنامه‌های دولت ترامپ را که ماهیت بودجه‌ای و تایید قوانین دارد، مورد هدف قرار می‌دهند تا از این طریق بتوانند وجاهت دولت را زیر سوال ببرند. به صورت سنتی هر دو حزب آمریکا به گونه‌ای علیه یکدیگر رفتار می‌کنند که امکان تصویب برنامه‌های دولت وجود نداشته باشد. به عنوان مثال برای احداث دیوار مکزیک که تنها رقم 5 میلیارد و 700 میلیون دلار باید برای آن مورد تصویب قرار می‌گرفت، چیزی حدود 35 روز دولت فدرال تعطیل شد و بالغ بر 8 میلیارد دلار به کشور خسارت وارد شد. از این منظر در بحث دیوار ترامپ به دموکرات‌ها امتیاز داد ولی لیبرال‌ها به دنبال آنند تا وی را در مجلس نمایندگان مورد هدف قرار بدهند. یکی از محورهایی که در دستور کار دموکرات‌ها قرار خواهد داشت، بحث دخالت روسیه در انتخابات 2016 آمریکاست. دموکرات‌ها بخوبی می‌دانند ترامپ در این پرونده با ضعف‌های جدی روبه‌رو است و حتی بدنه میانی سازمان سیا که اکثراً از دموکرات‌ها هستند هم در این بین به دنبال ضربه زدن به ترامپ هستند. دموکرات‌ها نفوذ روسیه در کشورشان را بسیار خطرناک می‌دانند و از این منظر شاهدیم که بازپرس مولر در حال کشف سرنخ‌های جدید در این پرونده است و طی چند ماه آینده گزارش دقیق او به کنگره ارجاع داده خواهد شد. دموکرات‌ها پرونده دخالت روسیه در انتخابات 2016 را تا سال 2020 و حتی در زمان رای‌گیری نهایی، مفتوح نگه می‌دارند تا هر لحظه بتوانند ترامپ را مورد هجمه مورد نظرشان قرار دهند اما با این وجود امکان استیضاح ترامپ دور از ذهن است.
بسیاری از نزدیکان او درباره پرونده دخالت روسیه در انتخابات سال 2016 متهم به دروغگویی شده‌اند و حتی احکام قضایی مشخص برای آنها صادر شده است اما تا این لحظه پای ترامپ به صورت رسمی به این پرونده باز نشده است. از منظر دیگر دموکرات‌ها در سنا نمی‌توانند 66 رای برای هدف قرار دادن ترامپ به دست آورند اما حواشی این پرونده می‌تواند او را با چالش‌های جدی مواجه کند و از این منظر نامزدهای دموکرات با استناد به این موضوعات می‌توانند آرای ترامپ را تا حد زیادی کاهش دهند. این در حالی است که محبوبیت ترامپ نسبت به تمام روسای جمهوری آمریکا کمتر بوده اما نمی‌توان انتظار داشت مجموع این علل بتواند باعث حذف شدنش از گردونه انتخابات 2020 شود. ممکن است در این میان سوال شود که چه اتفاق‌هایی می‌تواند او را برنده و چه تحولاتی می‌تواند او را بازنده میدان کند؟
به صورت کلی دو عامل اصلی و تداوم آنها می‌تواند ترامپ را در انتخابات 2020 پیروز میدان کند؛ نخست اینکه اگر او تا سال 2020 و کمی دیگر بتواند موفقیت‌های اقتصادی چشمگیری در عرصه داخلی داشته باشد و بر زندگی مردم تاثیر مستقیم داشته باشد بدون تردید آرای بیشتری به دست می‌آورد یا همان مقدار فعلی را تثبیت می‌کند. دوم اینکه ترامپ سعی می‌کند به افکار عمومی ایالات متحده بفهماند کشورشان مورد حمله مهاجران و باندهای مواد مخدری قرار گرفته است که می‌تواند زندگی مردم را به خطر بیندازد. اینجاست که آرای او یا افزایش می‌یابد یا حداقل تثبیت می‌شود. آنچه می‌تواند علیه وی از سوی دموکرات‌ها مورد استفاده قرار بگیرد و بر انتخابات 2020 تاثیر مستقیم بگذارد، پرونده مربوط به انتخابات 2016 و دخالت روسیه خواهد بود. به گونه‌ای که اگر مردم به این نتیجه برسند که ترامپ و همراهانش به صورت عمدی دروغ گرفته‌اند، تردیدی نیست که آرای او خواهد شکست. موضوع دیگری که می‌تواند هر دو طرف را برنده یا بازنده انتخابات 2020 کند، این است که ببینیم چه کسی با چه استراتژی‌ای کمپین جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها را برای انتخابات 2020 اداره خواهد کرد. نظرسنجی‌ها در مقاطع مختلف هم بسیار مهم خواهد بود.
*تحلیلگر و پژوهشگر مسائل آمریکا