
یک فرزند 6 ساله را که در سطحی مناسب از رفاه مشغول لذت بردن از زندگی بیدغدغه و گذراندن دورههای ابتدایی تحصیل است فرض کنید. او در بدترین حالت ممکن هم حداقلهایی از نیازهایش برطرف میشود و هیچگاه متوجه آن نمیشود که میلیونها کودک همسن و سالش اکنون مشغول انجام کارهای سخت و خودکفایی از طریق درآمد اندکی هستند که کسب میکنند. هر قدر کودک مورد نظر متوجه ارزش خدماتی که خرج شخصیت نامولد (اقتصادی) او میشود، نمیشود اما کودکانی که سخت کار میکنند ارزش ریال به ریال پولی را که خرج میشود متوجه میشوند. با این اوصاف آیا راهکار مناسب این نیست که ما نیز برای تقویت استقلال عمل کودک آنچنان که «دانیل دفو» توصیه کرده، او را در معرض رقابت اقتصادی قرار دهیم؟ این سوال جواب واحدی ندارد، چرا که کودک مورد نظر ممکن است یک واکسی ماهر یا دستفروش پردرآمدی شود اما هیچگاه فرصت تبدیل شدن به یک جراح مغز یا متخصص فیزیک هستهای را پیدا نمیکند.
هاجون چنگ استدلال مزیت استقلال یافتن کودکی را که در 6 سالگی به جای تحصیل و آرامش درگیر بازار کار میشود، استدلال نسخههای نولیبرال برای اقتصاد ابتدایی کشورهای در حال توسعه میداند، استدلالی که هرچند در جریان آن نیروی اقتصادی این کشورها در معرض «رقابت آزاد» با قطبهای صنعتی قرار میگیرد اما هیچگاه فرصت پیشرفت را به دست نمیآورند؛ این اقدام به ظاهر مترقی صرفا باعث میشود ما به یک کودک بیسواد اجازه رقابت امتحانی با دانشجویان تحصیلات تکمیلی را بدهیم؛ رقابتی که به ظاهر عادلانه است و فرصت پیشرفت را فراهم میآورد اما در واقعیت پیروز از پیش تعیین شده میدانش کسانی هستند که مدارج تحصیلی را پله به پله گذراندهاند. مثال این موضوع تجربه «مکزیک»، «ساحل عاج» و کشورهای متعدد در حال توسعهای است که به یکباره و با رویای تقویت ظرفیت تولیدیشان چشم بر تعرفههای گمرکی بستند و باعث از بین رفتن صنایعی شدند که طی دوره «صنعتیسازی بر اساس جایگزینی واردات» خلق کرده بودند.
چنگ در این باره میگوید: «نیکوکاران نابکار، با تجویز تجارت خارجی آزاد به کشورهای در حال توسعه، چنین خاطر نشان میکنند که همه کشورهای ثروتمند به نوعی تجارت خارجی آزاد دارند اما این کار مثل آن است که دیگران با این استدلال که بزرگسالان موفق انگل والدینشان نیستند، بنابراین استقلال دلیل موفقیت آنهاست، به والدین یک بچه 6 ساله توصیه کنند کاری برای او دست و پا کنند. اینان درک نمیکنند که استقلال آن بزرگسالان زاییده موفقیت آنهاست و نه بر عکس. در واقع اکثر مردم کسانیاند که در زمان کودکی، والدینشان، هم از نظر مالی و هم به لحاظ احساسی بخوبی مورد حمایت قرارشان دادهاند. به نحو مشابه کشورهای ثروتمند فقط وقتی تجارت خارجیشان را آزاد کردند که تولیدکنندگانشان برای آزادسازی آمادگی داشتند و حتی در آن هنگام فقط بتدریج به این کار دست زدند. به بیان دیگر از نظر تاریخی، آزادسازی تجارت خارجی «حاصل» توسعه اقتصادی بوده است و نه «علت» آن».