۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۷:۳۰
افسانه اول: موفقیت کشورهای صنعتی نتیجه عدم دخالت دولت‌های‌شان بوده

اعترافات اقتصادی رابینسون کروزوئه

هاجون چنگ با رجوع به کتاب «خط مشی بازرگانی انگلستان» که از قضا نویسنده آن مولف رمان مشهور «رابینسون کروزوئه» نیز بوده است، الگوی پیشرفت اولیه بریتانیا را درست در نقطه مقابل افسانه‌های اقتصادی‌ای که به کشورهای درحال توسعه تجویز می‌شود می‌داند و معتقد است اگر در سده14 میلادی دولت بریتانیا با قبول این منطق که آزادسازی یکباره اقتصاد «علت» توسعه است از دخالت و سیاست‌گذاری در روند صادرات و واردات پرهیز می‌کرد، بریتانیا هیچ‌گاه از یک صادرکننده پشم خام فراتر نمی‌رفت. او با استناد به تاریخ روشن اقتصاد بریتانیا معتقد است نه بازار آزاد، بلکه حمایت‌ها و یارانه‌های دولتی بود که صنعت تولید محصولات پشمی بریتانیا را ایجاد کرد. او معتقد است «دانیل دفو» هر قدر که در اثر داستانی خود شخصیت محوری بازار آزاد را آفرید اما تحلیل‌های اقتصادی وی بخوبی ثمربخشی محدودیت بازار آزاد و تجارت خارجی آزاد را نشان می‌دهد. چنگ در این باره چنین بازخوانی‌ای از تاریخ دارد: «تا پیش از دوران سلسله تیودور، بریتانیا اقتصاد نسبتا عقب‌مانده‌ای داشت و برای تامین مالی وارداتش به صادرات پشم خام اتکا می‌کرد. صنایع تولیدات پشمینه در کشورهای سفلی (بلژیک و هلند امروز) متمرکز بود. بریتانیا پشم خامش را صادر می‌کرد و سود مناسبی به دست می‌آورد اما آن خارجی‌ها (سرمایه‌داران کشورهای سفلی) که می‌دانستند چطور پشم را به پوشاک تبدیل کنند، سود بسیار بیشتری به کف می‌آوردند. این یکی از قوانین رقابت است که کسانی سود بیشتر کسب می‌کنند که می‌توانند از پس کارهای مشکلی برآیند که دیگران از انجامش ناتوانند. این وضعیت بریتانیا در اواخر قرن پانزدهم بود که هنری هفتم می‌خواست تغییرش بدهد. هنری هفتم هیات‌هایی سلطنتی را گسیل کرد تا محل‌هایی را که مناسب تولید محصولات پشمی است شناسایی کنند. هنری هفتم کارگران ماهر کشورهای سفلی را شکار می‌کرد. او همچنین مالیات بر صادرات پشم را افزایش داد و حتی با هدف فرآوری بیشتر پشم خام در بریتانیا موقتا صادرات آن را ممنوع کرد. از سال 1489 برای فرآوری بیشتر در داخل کشور، صادرات پارچه تکمیل نشده را نیز ممنوع کرد. پسر او هنری هشتم نیز این سیاست‌ها را استمرار بخشید. وی میزان مالیات بر صادرات پشم خام را فقط زمانی افزایش داد که صنعت تولیدات پشمینه انگلستان آنقدر جا پایش را محکم کرده بود که بتواند از پس مقدار پشمی که باید فرآوری شود برآید. هنری هشتم ممنوعیت صادرات پشم خام را موقعی لغو کرد که مشخص شد بریتانیا ظرفیت فرآوری تمام محصول پشم خود را ندارد. تنها در سال 1578 در میانه سلطنت الیزابت اول یعنی تقریبا 100 سال پس از آغاز «سیاست صنعتی جایگزینی واردات» بود که بریتانیا از چنان ظرفیت فرآوری کافی‌ای برخوردار شده بود که صادرات پشم خود را به طور کامل ممنوع کند. این ممنوعیت، تولید‌کنندگان رقیب در کشورهای سفلی را که حالا دیگر از مواد خام مورد نیازشان محروم شده بودند، به ورطه نابودی کشاند. بدون سیاست‌های هنری هفتم و استمرار آن از سوی جانشینانش برای بریتانیا بسیار دشوار بود که از یک صادر‌کننده مواد خام به کانون صنعت برخوردار از فناوری پیشرفته آن دوران اروپا تبدیل شود».

ارسال نظر
captcha
پربیننده