۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۵۸
افسانه سوم: سرمایه خارجی عامل حتمی توسعه کشورهاست

فنلاند را با نوکیا می‌شناسند

 فرشته نجات بودن پدیده‌ای به عنوان «سرمایه خارجی» از اصول لایتغیر نظریات توسعه نولیبرالی محسوب می‌شود، بر همین اساس می‌توان به تاریخچه‌ای قابل اعتنا از تلاش ملل مختلف برای جذب سرمایه خارجی به عنوان تنها راهکار پیوستن به کشورهای توسعه یافته اشاره داشت که البته عمدتا با پایانی تلخ مواجه شده است اما «چنگ» آنچنان که می‌گوید این سرمایه‌گذاری را نه‌تنها الزاما منبع با ثباتی برای ارز خارجی نمی‌داند، بلکه آن را عاملی برای تقاضاهای اضافی ارز می‌داند. او در این باره می‌گوید: «اصلا تصادفی نیست که کشورهای در حال توسعه بحران‌های مالی را به دفعات بیشتری تجربه کرده‌اند، زیرا بسیاری از آنها به اصرار نیکوکاران نابکار بازارهای سرمایه‌شان را در دهه‌های 1980 و 1990 گشودند. طبق پژوهش تاریخ‌نگاران برجسته اقتصادی بین سال‌های 1945 تا 1971 که هنوز امور مالی در سطح جهانی آزادسازی نشده بود، کشورهای در حال توسعه دچار هیچ بحران بانکی نشدند اما بین سال‌های 1973 تا 1997 در کشورهای در حال توسعه 17 بحران بانکی، 57 بحران ارزی و 21 بحران دوگانه روی داد».
یکی از مهم ترین مثال نقض‌های چنگ برای نشان دادن عدم الزام قطعی وجود سرمایه خارجی برای توسعه یک کشور فاقد منابع زیرزمینی مثال فنلاند بوده است؛ کشوری که قرن بیستم را به عنوان یکی از تنگدست‌ترین ملل اروپایی آغاز کرد اما سرانجام تبدیل به یکی از موفق‌ترین اقتصادهای قاره سبز شد. او در این مورد با اشاره به نحوه تبدیل اقتصاد ملی این کشور به اقتصادی پویا در سطح جهانی می‌نویسند «فنلاند در دهه 1930 یک رشته قوانینی را وضع کرد که به موجب آنها همه بنگاه‌هایی که بیش از 20 درصد مالکیت‌شان خارجی بود «خطرناک» اعلام شد. سرانجام در سال 1987 قانون فنلاند منعطف شد و سقف مالکیت خارجی را تا 40 درصد بالا برد اما باز هم لازم بود که سرمایه‌گذاری‌های خارجی به تصویب «وزارت تجارت و صنایع» برسد. آزادسازی کلی سرمایه‌گذاری خارجی فقط در سال 1993 به عنوان بخشی از مقدمات ورود کشور به اتحادیه اروپایی در سال 1995 اتفاق افتاد. طبق اصول عقاید نولیبرالی، راهبرد افراطی بیگانه‌ستیزی‌ای از این دست بویژه با بیش از نیم سده تداوم باید به آینده اقتصاد فنلاند شدیدا لطمه زده باشد. با وجود این، از نیمه دهه 1990، بازار فنلاند به عنوان نماد ادغام موفقیت‌آمیز در فرآیند جهانی‌سازی گرم شده است. به طور مشخص، نوکیا شرکت تلفن همراه فنلاند به زبان استعاره به «تالار مشاهیر جهانی‌سازی» راه یافته است. کشوری که نمی‌خواست (به عقیده نولیبرال‌ها) جزئی از اقتصاد جهانی باشد به ناگاه نماد جهانی‌سازی شده است».
به اعتقاد چنگ، اگر فنلاند نیز همانند بخش عمده‌ کشورهای در حال توسعه، سرمایه‌گذاری خارجی را زودهنگام آزاد می‌کرد، نوکیا هیچ‌گاه به جایگاهی که اوایل قرن بیست‌ویکم رسیده بود نمی‌رسید، چرا که هیچ سرمایه غیرملی حاضر به هزینه کردن چنین سرمایه‌ای برای شرکتی که به ظاهر امید چندانی به آن نبود، نمی‌شد. به همین دلیل وی «ضابطه‌مند» کردن سرمایه خارجی را نخستین شرط کنترل این سرمایه در جهت توسعه می‌داند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده