گروه سیاسی: معتقدان به اندیشه لیبرال- دموکراسی بر این موضوع پای می فشارند که ایدئولوژی مطلوب آنان شکلی از طریقت رسیدن به رستگاری است که در آن اصالت همه چیز مبتنی بر عقلانیت است و در این مسیر، این لذت است که محور عقل‌گرایی در همه زمینه‌هاست. اما انتقادات دانشمندان علوم دینی بویژه فقهای شیعی به این نحوه استدلال تفاوت فهم از عقل و به طور کلی ذات انسانیت است، به گونه‌ای که دانشمندان علوم دینی شیعه هرگونه اصالت تام مادی برای لذت‌مداری خردورزی رامحکوم کرده‌اند. در این زمینه، حجت‌الاسلام دکتر احمد رهدار، عضو موسسه آموزشي -پژوهشي امام خميني (ره) توضیحاتی به تفصیل بیان کرده است.
حجت‌الاسلام رهدار در پانزدهمين نشست اتحاديه جامعه اسلامي دانشجويان كه در دانشگاه علوم‌حديث شهرري برگزار شد، عقل را يكي از كدهايي دانست كه در سيستم بايد تعبيه شود و ادامه داد: مساله عقل به شكل پيشيني نسبتش با سيستم اهميت دارد اما عقلي كه نوعاً موردنظر قرار مي‌گيرد، عقلي است كه از فرهنگ غربي تحميل شده است در حالي‌كه عقل ديني تفاوت‌هاي اساسي با عقل غربي دارد.
عضو موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه عقل ديني بريده از وحي نيست، خاطرنشان كرد: عقل ديني ممكن است در عرض وحي باشد و يا ممكن است در ذيل آن قرار بگيرد و عقل ديني اساسا در تفضيل خود مقيد به وحي است اما عقل غربي عقل رها شده است كه به چيزي تقيد ندارد و تفاوت فلسفه اسلامي با فلسفه غربي در همين است كه فيلسوف غربي آزاد بوده و به چيزي تقيد ندارد اما فيلسوف اسلامي مقيد به حقيقت است. رهدار با تاكيد بر اينكه عقل در فلسفه اسلامي مقيد است، تصريح كرد: عقل پديده‌اي انساني است كه به حيوانات و جمادات ارتباطي ندارد و در تفكر ديني انسان با عقل، انسان عبد مي‌شود و رسالت پيامبر اسلام(ص) نيز بر همين اساس بود كه بندگي خود را بخوبي انجام داده بود.
وي عقل غربي را عقل ابزاري دانست و اضافه كرد: عقل متصل به وحي ابزاري نيست بلكه جايگاه آن فراتر از ابزاري شدن است، در حالي‌كه در عصر حاضر ابزاري شدن، مقدسات را به فحش تبديل كرده است، در حالي‌كه در فضا و جامعه‌اي كه دين به مبنا، متد و همچنين غايت تبديل شود، اشكالي ندارد كه دين نيز ابزار باشد، چون در اين شرايط ابزار شدن دين براي رسيدن به غايات است اما در فضاهاي غيرديني استفاده از دين مانند آنچه محمدرضا پهلوي انجام مي‌داد پذيرفتني نيست.
عضو موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه در تفكر ديني، دين فقط به ساحت ابزاري تقليل نمي‌يابد، گفت: اگر دين فقط در ساحت ابزاري آن خلاصه شود، نمي‌توان از عقل ديني بهره لازم را برد.
رهدار در ادامه به بررسي نسبت عقل و عشق پرداخت و خاطرنشان كرد: تعريف عاطفه و احساس در دنياي غرب به درستي تبيين نشده است ولي در تفكر ديني اين موارد تعريف بهتري دارند، اما برخي اقوال رايج چنين مطرح مي‌كنند كه عقل و عشق از هم جدا هستند و در واقع عشق را فراتر از عقل مي‌دانند كه اين نگاه اساسا اشتباه است. وي با بيان اينكه از ابتداي تكامل انساني، عقل و عشق در كنار هم در حركت انسان موثر بوده‌اند، يادآور شد: در برخي موارد مديريت انسان بر عهده عقل است اما در برخي موارد ديگر اين كار بر عهده دل بوده است اما هميشه اين 2 در كنار هم حضور دارند ولی زماني‌كه در مراحل سلوك، عشق، راهبرد را تعيين مي‌كند، عقل فقط به قضاوت پرداخته و بر آن صحه مي‌گذارد.
عضو موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه عقل ابزاري است كه با آن خداوند پرستش مي‌شود، افزود: اين جمله به معناي آن است كه در هيچ مرحله‌اي از سلوك نبايد عقل را كنار گذاشت و به همين دليل عرفان‌هاي رايج در دنياي غرب ناقص هستند چون با عقل محكي نمي‌خورند.
رهدار با تاكيد بر اينكه عقل در تفكر ديني كاشف است، اذعان كرد: در تفكر ديني عقل كاشف مطرح مي‌شود، يعني خداوند به انسان ابزاري داده كه بر اساس آن مي‌تواند اسرار خداوند را شناسايي كند، در واقع «كار ويژه» عقل هماهنگ كردن انسان با اسرار هستي است كه منجر به تكامل انسان مي‌شود اما در تفكر غربي، عقل، عقل جاعل و مصور است كه دغدغه كشف نداشته و مانند اراده و قدرت غربي تنها به دنبال تصرف است، بنابراين عقل غربي بيش از آنچه عالم و عليم باشد، مي‌خواهد قدرت خود را به نمايش بكشد.
وي افزود: عقل ديني عقلي است كه در آن پرسش از وجود و هستي اشيا اصل و اساس است، ولي در عقل غربي به وجود كاري ندارند و به همين دليل عقل غربي به بن‌بست مي‌رسد اما فلسفه اسلامي هرگز پايان نمي‌يابد و عقل غربي را مي‌توان به ساحت ابزاري آن تقليل داد و اكنون شاهديم كه در دنياي غرب به اين نتيجه رسيده‌اند كه اساسا به عقل نيازي ندارند. عضو مؤسسه آموزشي- پژوهشي امام خميني تشریح کرد
تفاوت‌هاي اساسي عقل ديني و عقل غربي
گروه سیاسی: معتقدان به اندیشه لیبرال- دموکراسی بر این موضوع پای می فشارند که ایدئولوژی مطلوب آنان شکلی از طریقت رسیدن به رستگاری است که در آن اصالت همه چیز مبتنی بر عقلانیت است و در این مسیر، این لذت است که محور عقل‌گرایی در همه زمینه‌هاست. اما انتقادات دانشمندان علوم دینی بویژه فقهای شیعی به این نحوه استدلال تفاوت فهم از عقل و به طور کلی ذات انسانیت است، به گونه‌ای که دانشمندان علوم دینی شیعه هرگونه اصالت تام مادی برای لذت‌مداری خردورزی رامحکوم کرده‌اند. در این زمینه، حجت‌الاسلام دکتر احمد رهدار، عضو موسسه آموزشي -پژوهشي امام خميني (ره) توضیحاتی به تفصیل بیان کرده است.
حجت‌الاسلام رهدار در پانزدهمين نشست اتحاديه جامعه اسلامي دانشجويان كه در دانشگاه علوم‌حديث شهرري برگزار شد، عقل را يكي از كدهايي دانست كه در سيستم بايد تعبيه شود و ادامه داد: مساله عقل به شكل پيشيني نسبتش با سيستم اهميت دارد اما عقلي كه نوعاً موردنظر قرار مي‌گيرد، عقلي است كه از فرهنگ غربي تحميل شده است در حالي‌كه عقل ديني تفاوت‌هاي اساسي با عقل غربي دارد.
عضو موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه عقل ديني بريده از وحي نيست، خاطرنشان كرد: عقل ديني ممكن است در عرض وحي باشد و يا ممكن است در ذيل آن قرار بگيرد و عقل ديني اساسا در تفضيل خود مقيد به وحي است اما عقل غربي عقل رها شده است كه به چيزي تقيد ندارد و تفاوت فلسفه اسلامي با فلسفه غربي در همين است كه فيلسوف غربي آزاد بوده و به چيزي تقيد ندارد اما فيلسوف اسلامي مقيد به حقيقت است. رهدار با تاكيد بر اينكه عقل در فلسفه اسلامي مقيد است، تصريح كرد: عقل پديده‌اي انساني است كه به حيوانات و جمادات ارتباطي ندارد و در تفكر ديني انسان با عقل، انسان عبد مي‌شود و رسالت پيامبر اسلام(ص) نيز بر همين اساس بود كه بندگي خود را بخوبي انجام داده بود.
وي عقل غربي را عقل ابزاري دانست و اضافه كرد: عقل متصل به وحي ابزاري نيست بلكه جايگاه آن فراتر از ابزاري شدن است، در حالي‌كه در عصر حاضر ابزاري شدن، مقدسات را به فحش تبديل كرده است، در حالي‌كه در فضا و جامعه‌اي كه دين به مبنا، متد و همچنين غايت تبديل شود، اشكالي ندارد كه دين نيز ابزار باشد، چون در اين شرايط ابزار شدن دين براي رسيدن به غايات است اما در فضاهاي غيرديني استفاده از دين مانند آنچه محمدرضا پهلوي انجام مي‌داد پذيرفتني نيست.
عضو موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه در تفكر ديني، دين فقط به ساحت ابزاري تقليل نمي‌يابد، گفت: اگر دين فقط در ساحت ابزاري آن خلاصه شود، نمي‌توان از عقل ديني بهره لازم را برد.
رهدار در ادامه به بررسي نسبت عقل و عشق پرداخت و خاطرنشان كرد: تعريف عاطفه و احساس در دنياي غرب به درستي تبيين نشده است ولي در تفكر ديني اين موارد تعريف بهتري دارند، اما برخي اقوال رايج چنين مطرح مي‌كنند كه عقل و عشق از هم جدا هستند و در واقع عشق را فراتر از عقل مي‌دانند كه اين نگاه اساسا اشتباه است. وي با بيان اينكه از ابتداي تكامل انساني، عقل و عشق در كنار هم در حركت انسان موثر بوده‌اند، يادآور شد: در برخي موارد مديريت انسان بر عهده عقل است اما در برخي موارد ديگر اين كار بر عهده دل بوده است اما هميشه اين 2 در كنار هم حضور دارند ولی زماني‌كه در مراحل سلوك، عشق، راهبرد را تعيين مي‌كند، عقل فقط به قضاوت پرداخته و بر آن صحه مي‌گذارد.
عضو موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه عقل ابزاري است كه با آن خداوند پرستش مي‌شود، افزود: اين جمله به معناي آن است كه در هيچ مرحله‌اي از سلوك نبايد عقل را كنار گذاشت و به همين دليل عرفان‌هاي رايج در دنياي غرب ناقص هستند چون با عقل محكي نمي‌خورند.
رهدار با تاكيد بر اينكه عقل در تفكر ديني كاشف است، اذعان كرد: در تفكر ديني عقل كاشف مطرح مي‌شود، يعني خداوند به انسان ابزاري داده كه بر اساس آن مي‌تواند اسرار خداوند را شناسايي كند، در واقع «كار ويژه» عقل هماهنگ كردن انسان با اسرار هستي است كه منجر به تكامل انسان مي‌شود اما در تفكر غربي، عقل، عقل جاعل و مصور است كه دغدغه كشف نداشته و مانند اراده و قدرت غربي تنها به دنبال تصرف است، بنابراين عقل غربي بيش از آنچه عالم و عليم باشد، مي‌خواهد قدرت خود را به نمايش بكشد.
وي افزود: عقل ديني عقلي است كه در آن پرسش از وجود و هستي اشيا اصل و اساس است، ولي در عقل غربي به وجود كاري ندارند و به همين دليل عقل غربي به بن‌بست مي‌رسد اما فلسفه اسلامي هرگز پايان نمي‌يابد و عقل غربي را مي‌توان به ساحت ابزاري آن تقليل داد و اكنون شاهديم كه در دنياي غرب به اين نتيجه رسيده‌اند كه اساسا به عقل نيازي ندارند. ارسال نظر
پربیننده