۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۱۰
گزارش «وطن امروز» از تغيير 4 وزير حوزه اجتماعي در كابينه دهم

آنها که رفتند، آنهایی که آمدند

بهرنگ فتوحی: فهرستی که ماه‌ها بر سر آن گمانه‌زنی شده بود در آخرین روز کاری هفته گذشته اعلام شد تا بعد از حدود یک هفته چانه زنی با کمیسیون‌ها و نمایندگان مجلس، ترکیب دهمین دولت ایران مشخص شود. در این میان 4 وزیر حوزه اجتماعی، اساسی‌ترین نقش را در آینده مناسبات اجتماعی کشور به عهده خواهند داشت. وزیرانی که نقش‌شان در بدنه جامعه بخوبی قابل رویت بوده و قرار است در 4 سال پیش‌رو، مردم را از طریق خدمات وزارتخانه‌های خود یاری کرده و چالش‌ها را با همیاری مردم برطرف کنند و فرهنگ‌ساز باشند. کامران دانشجو، فاطمه آجرلو، سوسن کشاورز و مرضیه وحید دستجردی، 4 وزیری هستند که برای تصدی‌گری 4 وزارتخانه اجتماعی دولت یعنی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، رفاه و تامین اجتماعی، آموزش و پرورش و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معرفی شده‌اند و در این هفته باید برای رای اعتماد از مجلس سنگ تمام بگذارند. از میان 4 وزیر حوزه اجتماعی، 3 وزیر زن هستند که این موضوع توجه ویژه‌ای را در میان مخالفان و موافقان دولت برانگیخته است. نبودن تجربه اینچنینی، عدم شناخت کامل از آنها و از همه مهم‌تر کلیدی بودن وزارتخانه‌های تحت تصدی‌گری، مهم‌ترین دغدغه‌های این پروسه است و اگر این پیشنهاد دکتر احمدی‌نژاد به ثمر بنشیند به نظر می‌رسد که فتح‌باب مناسبی در عرصه سیاستگذاری اجتماعی کشور به وجود بیاید. در این گزارش کوتاه سعی کردیم در پروسه شناخت این 4 وزیر چالش‌های وزارتخانه‌هایشان را بشناسیم و شانس آنها را در موفقیت برای کسب رای اعتماد مورد بررسی قرار دهیم. سوسن کشاورز،‌ دکترای فلسفه تعلیم و تربیت‌ وزير پيشنهادي آموزش و پرورش شاید اصلی‌ترین شعار دولت نهم در حوزه آموزش و پرورش کشور تحول محتوایی این وزارتخانه و حرکت به سمت احیای معاونت پرورشی و تربیت‌بدنی بود، بنابراین می‌توان انتخاب سوسن کشاورز به عنوان وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش را در راستای همین مهم ارزیابی کرد. کشاورز معاون کنونی وزیر آموزش و پرورش در سازمان آموزش و پرورش استثنایی است که تیرماه سال گذشته این سمت را بر عهده گرفت. علی احمدی مرد اول وزارتخانه آموزش و پرورش در نزدیک به 2 سال فعالیت خود در این وزارتخانه پرحاشیه طرح‌های فوق‌العاده‌ای را بنا نهاد که اگر چه برخی از آنها به حوزه عمل نرسیدند اما راهی را برای آینده کاری آموزش و پرورش ترسیم کردند که وزیر تازه وارد می‌تواند با پیگیری آنها، بخشی از رسالت این وزارتخانه را به سر منزل مقصود برساند. پرداخت معوقه‌های وزارتخانه، کوچک کردن حوزه عمل دولت در بخش آموزش و پرورش، توجه به ساخت‌و‌ساز مدارس با رویکرد الگوهای اسلامی، رسیدگی به بحث حق‌التدریسی‌ها و... از مهم‌ترین فعالیت‌هایی است که در دوره علی احمدی کلید آن خورده و حالا نوبت کشاورز است که با مدرک دکترای فلسفه روی صندلی بزرگ‌ترین و پرچالش‌ترین وزارتخانه دولت بنشیند و به اجرایی کردن آنها بپردازد. احمدی‌نژاد نیز در گفت‌وگوی هفته گذشته خود با بیان اینکه نگاه غالب در آموزش و پرورش باید انسانی و تربیتی باشد، تاکید کرد: معلمان معتقدند برنامه آموزش را باید به‌گونه‌ای تنظیم کرد که نقش فرهنگی و انسانی غلبه داشته باشد و به همین دلیل شخصی باید عهده‌دار مسؤولیت در این وزارتخانه شود که تخصص اصلی و وجه غالب او اخلاق، تربیت و فرهنگ باشد به جای اینکه سازماندهی و تدارک باشد. وی همچنین به صراحت درباره انتخاب خود در این حوزه، نظرش را اینگونه بیان کرد: به نظر من خانم‌ها برای وزارت آموزش و پرورش با نگاه تربیتی مناسب‌ترند، چرا که جنس زن تربیتی است. وی حتی کم بودن تجربه کشاورز در این زمینه را پذیرفته اما تاکید کرده است: بله این خلأ هست اما هم خودشان باید بیشتر تلاش کنند و هم بنده و دولت و هم همکاران در آموزش و پرورش باید به ایشان کمک کنیم تا این خلأ جبران شود. با این حال یکی از اعضای کمیسیون آموزش مجلس معتقد است که وزیر جدید آموزش و پرورش باید ساختار این وزارتخانه را بازنگری کند و به رفع چالش‌ها بیندیشد. طیبه صفایی به بخشی از سیاست‌های ابلاغی که مقام معظم رهبری برای برنامه 5‌ساله مطرح کردند، اشاره می‌کند و می‌گوید: ایشان انتظار دارند تحول بنیادین در نظام آموزش و پرورش ایجاد شود و در بند 8 این سیاست‌ها فرمودند که این تحول باید با هدف ارتقای کیفی باشد. به اعتقاد وی، این تحول در نظام آموزش و پرورش باید در 3 حوزه دانش، مهارت و تربیت باشد. اما وقتی اسدالله عباسی، نایب‌رئیس کمیسیون آموزش مجلس اعلام می‌کند وزیر آینده آموزش و پرورش باید به احیای معاونت پرورشی بپردازد تا خلأهای فرهنگی در جامعه از این طریق برطرف شود، نشان از آن دارد که کشاورز گزینه مناسبی برای این وزارتخانه است. مرضیه وحید دستجردی، پزشک متخصص زنان وزير پيشنهادي بهداشت مرضیه وحید دستجردی یکی دیگر از 3 وزیر زن پیشنهادی محمود احمدی‌نژاد است. وی نماینده دوره‌های چهارم و پنجم مجلس و عضو شورای آموزش پزشکی و تخصصی و شواری سیاستگذاری وزارت بهداشت بوده است. اظهارنظر مستقیم رئیس دولت دهم گویای آن چیزی است که می‌توان اصلی‌ترین دلیل این انتخاب باشد: در وزارت بهداشت برای رسیدگی بیشتر به بانوان، خانم وحید دستجردی در نظر گرفته شده است. وی در تحلیل این تصمیم به مردم گفت: با تحقیق در وضع بهداشت و درمان به این نتیجه رسیدیم که نیمی از جمعیت کشور را زنان تشکیل می‌دهند و آنان مشکلات بیشتری درباره مسائل بهداشتی و درمانی دارند. به همین علت و با توجه به اینکه نیمی از کادر پزشکی و پیراپزشکی، بانوان هستند یک متخصص زنان برای تصدی پست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نظر گرفته شده است. به گفته وی بررسی‌ها نشان می‌دهد بانوان در زمینه بهداشت و سلامت آسیب‌پذیرترند و به خاطر حُجب و حیا بسیاری از مشکلات و بیماری‌های خود را بیان نمی‌کنند. یک متخصص زنان به عنوان وزیر بهداشت در نظر گرفته شده است تا کار رسیدگی به بانوان با جدیت بیشتری انجام شود. احمدی‌نژاد انتخاب دستجردی را به بخشی از نگرانی‌های مدیران کشور در حوزه سلامت بانوان مربوط می‌داند و در انتها می‌گوید: ما به این نتیجه رسیدیم اگر یک متخصص بیماری‌های زنان یک یا چند دوره در صدر وزارت بهداشت قرار گیرد به‌طور طبیعی بر مشکلات بهداشتی و درمانی بانوان در جامعه غلبه خواهیم یافت. باید امکانات را برای خانم‌ها آن‌قدر افزایش بدهیم تا بتوانند در نزدیک‌ترین محل زندگی هر 2، 3 ماه یکبار چکاپ پزشکی شوند. البته به نظر می‌رسد با درخشش کامران باقری لنکرانی در وزارت بهداشت دولت نهم او همچنان در بسیاری از امور به وزیر تازه وارد مشاوره بدهد. دوره لنکرانی بی‌شک یکی از موفقیت آمیزترین دوره‌های وزارت بهداشت بود که با ایرانی‌سازی پروژه‌های تولید‌دارو، ایجاد پزشک خانواده و گسترش تحقیقات و بالابردن سطح دانش پزشکی محقق شد. این موفقیت‌ها اگر با آمدن دستجردی تداوم یابد قطعا توان پزشکی کشور به جایی خواهد رسید که در بسیاری از عرصه‌ها خودکفا شویم. اما مراسم روز پزشک بهترین فرصت بود تا بعضی از نمایندگان به ارائه نظرات خود درباره آینده کاری وزارتخانه‌های مرتبط با مقوله بهداشت کشور بپردازند. رئیس سازمان نظام پزشکی نیز از این فرصت استفاده کرد و به مسؤولان وزارت رفاه انتقاد کرد که از فرصت افزایش سرانه درمان استفاده نکردند و این مساله موجب شد فاصله زیادی میان تعرفه‌های پزشکی دولتی و خصوصی ایجاد شود. توجه وی به موضوع پزشک خانواده که از مهم‌ترین دغدغه‌های دولت نهم و شخص احمدی‌نژاد در دولت جدید است، این فرصت را ایجاد کرده که دستجردی به عنوان وزیر پیشنهادی حوزه اجتماعی معرفی شود که احتمال قبولی آن در روز رای‌گیری بیش از دیگران باشد. از دیگر ادله این استدلال، نظر عضو کمیسیون بهداشت مجلس است که از نظر مثبت مجلس به دستجردی خبر داده است. علی کاییدی گفته است: خانم دستجردی خصوصیاتی که یک وزیر باید داشته باشد را به‌طور عمومی دارند، زیرا ایشان صرفنظر از اینکه در پزشکی، تخصص دارند، سابقه اجرایی و نمایندگی در خانه ملت را نیز دارند که تمام اینها از نقاط مثبت وزیر شدن وی است. فاطمه آجرلو، دانشجوی دکترای روانشناسی تعلیم و تربیت، وزير پيشنهادي رفاه «فاطمه آجرلو تنها نماینده مجلس هشتم است که برای وزارت معرفی شده است. یک خانم حس بهتری در رسیدگی به محرومان و بازنشستگان و درک مسائل بهزیستی دارد». این جمله، پررنگ‌ترین دفاع رئیس دولت دهم از انتخاب خود در وزارتخانه رفاه و تامین اجتماعی است. احمدی‌نژاد که در دولت نهم نشان داد توجه خاصی به رسیدگی به محرومان و بازنشستگان جامعه دارد، این‌بار با معرفی یکی از جنجالی‌ترین زنان مجلس نهم قصد کرده چالش‌های پیش‌روی این وزارتخانه را با محوریت مدیری که دانشجوی دکترای روانشناسی تعلیم و تربیت است به کمترین حد خود برساند. این در حالی است که عبدالرضا مصری که پیش از این سکاندار این وزارتخانه بود چندین و چند طرح بزرگ اجتماعی را در حوزه رفاه خانواده‌ها، بازنشسته‌ها و زنان سرپرست خانوار مطرح کرد که اجرایی شدن آنها به دست آجرلو می‌تواند نوید‌بخش تحقق اهداف این وزارتخانه باشد. البته بزرگ‌ترین چالش پیش‌روی آجرلو بی‌شک اداره چندین و چند بنگاه اقتصادی است که زیر نظر این وزارتخانه در حال فعالیت هستند اما به نظر می‌رسد که رئیس دولت دهم این موضوع را چالش ندانسته و می‌گوید: برخی انتقاد می‌کردند که چگونه این خانم می‌تواند بنگاه اقتصادی اداره کند و پرسش من این است که چرا نمی‌تواند. کامران دانشجو، دکترای هوا فضا‌ وزير پيشنهادي علوم و تحقيقات چالش وزارت علوم همیشه با دیگر دستگاه‌ها تفاوت دارد. این وزارتخانه به علت ارتباط مستقیم با نسل آینده و نخبه‌های امروز همیشه به عنوان اصلی‌ترین کارخانه انسان‌سازی ایران مطرح بوده، برای همین شعار تحول و جهش علمی- فرهنگی در این وزارتخانه می‌تواند شعاری معطوف به بررسی و تحلیل باشد. احمدی‌نژاد وقتی کامران دانشجو را برای تصدی‌گری پست وزارت علوم پیشنهاد کرد، دلیلش توجه به فضای عمومی آموزش عالی کشور بود چرا که او معتقد است: «فکر می‌کنم فضای عمومی آموزش عالی نیاز به تغییر داشت و کسی که دکترای مهندسی دارد به این عرصه وارد شود تا کارها را قوی‌تر و جدی‌تر پیگیری کنیم». البته این حوزه تنها حوزه‌ای است که رئیس دولت دهم به صراحت خواسته خود را از آن مطرح می‌کند: «توقع از وزیر آینده علوم این است که در حوزه آموزش عالی کارها قوی‌تر، جدی‌تر و هدفدارتر پیش برود و خروجی دانشگاه‌ها، انسان‌های مثبت، هدفدار و شجاع باشند. وزیر آینده علوم باید از توانایی ارزشمند استادان و دانشجویان برای این منظور بهره کافی ببرد». با آغاز ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، کامران دانشجو ، استاد دانشگاه علم و صنعت به استانداری تهران منصوب شد. چند ماه مانده به دهمین انتخابات ریاست جمهوری معاون سیاسی وزیر کشور شد و به عنوان رئیس ستاد انتخابات کشور، مسؤول برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بود. خانواده دانشجو را بیش از آنکه به عنوان مردانی اجرایی بشناسند، مردانی دانشگاهی می‌دانند این در حالی است که کامران دانشجو پیش از این سمت‌های اجرایی در وزارت کشور داشت و اکنون که برای وزارت علوم آمده به نظر می‌رسد قرار است در ادامه همان تغییر اساسی در حوزه آموزشی عمل کند. اگر چه پیش تر تغییر در حوزه آموزش عالی با رویکرد توجه به علوم انسانی به عنوان معیار پیشرفت مطرح شده بود، آمدن کامران دانشجو به این وزارتخانه قطعا کفه را به نفع علوم مهندسی سنگین خواهد کرد. اگر چه با آمدن نام دانشجو برای پست وزارت علوم شایعاتی مبنی بر امنیتی شدن فضای دانشگاه‌ها مطرح شد، اما یکی از اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی با اشاره به این شایعه گفت: روحیه کامران دانشجو با امنیتی کردن فضای دانشگاه مغایرت دارد و چنین چیزی شایعه است. علیرضا سلیمی تاکید کرد که بررسی وزیر علوم در بحث اجرایی کردن نقشه جامع علمی، ارتقای کیفیت دانشگاه‌ها، بحث ایجاد رشته‌های بین‌رشته‌ای به صورت جدی، پرداختن به پژوهش در دانشگاه‌ها، توسعه تحقیقات و رشته‌های مورد نیاز جامعه، اصلی‌ترین کار کمیسیون متبوعش است و تا روشن شدن این موارد درباره وزیر پیشنهاد شده اظهارنظری نمی‌کند. پایان کار با آغاز کار دولت دهم، 4 وزیر حوزه اجتماعی می‌روند و 4 وزیر تازه نفس می‌آیند، چه انتخاب‌های رئیس دولت با نظر مجلس موافق باشد و چه نباشد، باید چهار وزیر جدید در این حوزه معرفی شوند که قطعا مصری، علی‌احمدی، لنکرانی و زاهدی نخواهند بود اما این مساله اظهر‌من‌الشمس است که این 4 نفر که سابقه قابل توجهی در عرصه سیاستگذاری و مدیریت حوزه‌های خود دارند نباید به کنار رفته و از فرآیند مدیریت دولتی کنار گذاشته شوند. تجربه‌ها از نسلی به نسل دیگر و طبیعتا از دولتی به دولت دیگر می‌رود و این مهم باید در این برهه بازتاب گسترده‌ای داشته باشد. همان‌طور که احمدی‌نژاد هم در این‌باره گفته است: «‌دولت نهم و دهم مثل دو امدادی هستند، یک وزیر تا اینجا آمده و ماموریت را به وزیر جدید تحویل می‌دهد و این روحیه در دولت نهم بوده است. همکاران عزیز من در دولت نهم همه‌شان می‌دانند که ما داریم چه کار می‌کنیم و بسیار با روی باز همکاری می‌کنند و آنها جزو تیم دولت دهم هستند و در جای دیگر حتما از آنان استفاده می‌کنیم».
ارسال نظر
captcha
پربیننده