احمد رنجبر*: 1- یادم میآید زمانی را که 16 ساله بودم و نرمنرمک تصنیفهای شجریان احساسات نوجوانیام را به جوش میآورد. این صدای سحرآلود و اشعار اعجازگونه، حالتی عجیب و تجربه نشده در من پدید میآورد. برادر کوچکترم که آواز خوشی داشت، هرگاه میخواست لج مرا درآورد با صدای ناخوش تصنیفی از شجریان میخواند. من هرگز فراموش نمیکنم و برادرم نیز و دیگران که چگونه بر میآشفتم و پابرهنه به دنبالش میدویدم. و فراموش نمیکنم وقتی از شدت هیجان و غلیان احساس، آنگاه که استاد میخواند: «جهان پیر است و بیبنیاد از این فرهادکش فریاد...» از جا بلند میشدم و فریاد میکشیدم. و هرگز فراموش نخواهم کرد آن روز را که در مقابل شجریان بودم با دنیایی احساس فروخورده و حرفهای فروهشته، اما به ناگاه زبانم بند آمد و فقط خیره شدم. این وصف حال من است و جز این نیست وصف حال دیگر همکارانم ولی...
2- ایده پیگیری گزارش سازسازی شجریان، ابتدای امسال مطرح شد. در واقع جلال ذوالفنون در گفتوگویش با سالنامه«وطنامروز» این بحث را مطرح کرد. قصد ما شکافتن این موضوع بود و جویا شدن نظرات دیگران؛ چه موافق، چه مخالف. گفتوگوی مبسوط با ذوالفنون میسر نشد ولی او در گفتوگوی کوتاه تلفنی باز هم مصرانه همان تعابیر را- که اهالی موسیقی بهتر ادبیات ایشان را میشناسند- بیان کرد. باری، گزارشی با عنوان«پیگیری یک سوژه» آماده و بالاخره روزنامه روانه دکهها شد و بلافاصله موجی از اعتراض گروه فرهنگ و هنر روزنامه را دربر گرفت. شوکه شده بودیم، گیج و مبهوت. منتظر نقد حرفهای بودیم و واکنشهای اهالی موسیقی، اما جز ناسزا نشنیدیم! البته بودند دوستانی که با شنیدن صحبتهای ما قانع میشدند و حتی به خاطر موضع تند خود عذرخواهی میکردند اما وقتی ناسزاها یکطرفه بود، جایی برای بحث نمیماند.
خانم آزاده صالحی که بین اهالی فرهنگ و ادب و بچههای مطبوعات به صداقت و حسننیت شهره است، به خاطر گزارشی که از سر صدق نوشته بود و تنها منعکسکننده نظرات مخالف و موافق عدهای هنرمند بود، اسیر زخمزبانها شد.
براستی اگر او غرضورزی داشت، چرا اسم مستعار پای مطلبش نگذاشت؟!
3- مطلب به درازا کشید و نمیخواهم وارد بحثهای جزئی شوم. همینقدر بگویم که آن دوستان بزرگوار، چه آنها که با فضای صفحات فرهنگ و هنر روزنامه آشنا هستند و چه آنها که نیستند، انصافا درست قضاوت نکردند و یکطرفه به قاضی رفتند. تمام تلاش صادقانه گروه که از بدو انتشار روزنامه به تاکید سردبیر محترم، به فرهنگ نگاهی فرهنگی (نه سیاسی) داشتهاند را نادیده گرفتند و ما را به انحای مختلف نواختند!
اما دوستان هنردوست! چهبسا منتقدان سازسازی استاد شجریان بیش از من و شما دلسوز او هستند و نگران نامش. شاید درست بگویند که استاد را همان آوازخوانی به. شاید برای همین است که بزرگی از اساتید موسیقی میگفت: «اهالی هنر نباید برای اساتید خود شأن قدسی بسازند و آنها را در هالهای از نور دستنیافتنی و انتقادناپذیر کنند که اگر چنین شود، لحظه مرگ هنر و هنرمند است».
دوستان بزرگوار! شجریان سرمایه ملی است. ما خود نیز به فضای به وجود آمده حول ایشان انتقاد داریم. روا نیست شأن هنرمندی چون او به خاطر برخی سوءتدبیرها و سیاسیکاریها خدشهدار شود.
* دبیر گروه فرهنگ و هنر نکتهای چند درباره گزارش «جنجال سازهای شجریان»
شرح این قصه مگر شمع برآرد به زبان
احمد رنجبر*: 1- یادم میآید زمانی را که 16 ساله بودم و نرمنرمک تصنیفهای شجریان احساسات نوجوانیام را به جوش میآورد. این صدای سحرآلود و اشعار اعجازگونه، حالتی عجیب و تجربه نشده در من پدید میآورد. برادر کوچکترم که آواز خوشی داشت، هرگاه میخواست لج مرا درآورد با صدای ناخوش تصنیفی از شجریان میخواند. من هرگز فراموش نمیکنم و برادرم نیز و دیگران که چگونه بر میآشفتم و پابرهنه به دنبالش میدویدم. و فراموش نمیکنم وقتی از شدت هیجان و غلیان احساس، آنگاه که استاد میخواند: «جهان پیر است و بیبنیاد از این فرهادکش فریاد...» از جا بلند میشدم و فریاد میکشیدم. و هرگز فراموش نخواهم کرد آن روز را که در مقابل شجریان بودم با دنیایی احساس فروخورده و حرفهای فروهشته، اما به ناگاه زبانم بند آمد و فقط خیره شدم. این وصف حال من است و جز این نیست وصف حال دیگر همکارانم ولی...
2- ایده پیگیری گزارش سازسازی شجریان، ابتدای امسال مطرح شد. در واقع جلال ذوالفنون در گفتوگویش با سالنامه«وطنامروز» این بحث را مطرح کرد. قصد ما شکافتن این موضوع بود و جویا شدن نظرات دیگران؛ چه موافق، چه مخالف. گفتوگوی مبسوط با ذوالفنون میسر نشد ولی او در گفتوگوی کوتاه تلفنی باز هم مصرانه همان تعابیر را- که اهالی موسیقی بهتر ادبیات ایشان را میشناسند- بیان کرد. باری، گزارشی با عنوان«پیگیری یک سوژه» آماده و بالاخره روزنامه روانه دکهها شد و بلافاصله موجی از اعتراض گروه فرهنگ و هنر روزنامه را دربر گرفت. شوکه شده بودیم، گیج و مبهوت. منتظر نقد حرفهای بودیم و واکنشهای اهالی موسیقی، اما جز ناسزا نشنیدیم! البته بودند دوستانی که با شنیدن صحبتهای ما قانع میشدند و حتی به خاطر موضع تند خود عذرخواهی میکردند اما وقتی ناسزاها یکطرفه بود، جایی برای بحث نمیماند.
خانم آزاده صالحی که بین اهالی فرهنگ و ادب و بچههای مطبوعات به صداقت و حسننیت شهره است، به خاطر گزارشی که از سر صدق نوشته بود و تنها منعکسکننده نظرات مخالف و موافق عدهای هنرمند بود، اسیر زخمزبانها شد.
براستی اگر او غرضورزی داشت، چرا اسم مستعار پای مطلبش نگذاشت؟!
3- مطلب به درازا کشید و نمیخواهم وارد بحثهای جزئی شوم. همینقدر بگویم که آن دوستان بزرگوار، چه آنها که با فضای صفحات فرهنگ و هنر روزنامه آشنا هستند و چه آنها که نیستند، انصافا درست قضاوت نکردند و یکطرفه به قاضی رفتند. تمام تلاش صادقانه گروه که از بدو انتشار روزنامه به تاکید سردبیر محترم، به فرهنگ نگاهی فرهنگی (نه سیاسی) داشتهاند را نادیده گرفتند و ما را به انحای مختلف نواختند!
اما دوستان هنردوست! چهبسا منتقدان سازسازی استاد شجریان بیش از من و شما دلسوز او هستند و نگران نامش. شاید درست بگویند که استاد را همان آوازخوانی به. شاید برای همین است که بزرگی از اساتید موسیقی میگفت: «اهالی هنر نباید برای اساتید خود شأن قدسی بسازند و آنها را در هالهای از نور دستنیافتنی و انتقادناپذیر کنند که اگر چنین شود، لحظه مرگ هنر و هنرمند است».
دوستان بزرگوار! شجریان سرمایه ملی است. ما خود نیز به فضای به وجود آمده حول ایشان انتقاد داریم. روا نیست شأن هنرمندی چون او به خاطر برخی سوءتدبیرها و سیاسیکاریها خدشهدار شود.
* دبیر گروه فرهنگ و هنر ارسال نظر
پربیننده