دکتر نوذر شفیعی
اظهارنظر درباره نتیجه انتخابات افغانستان کار دشواری است. نهاد رسمی و موجه برای اعلام نتیجه این انتخابات کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان است اما در اخبار آمده که هر 2 کاندیدای اصلی این انتخابات یعنی کرزای و عبدالله خود را برنده این رقابت انتخاباتی میدانند. با توجه به اینکه رایگیری افغانستان، انتخاباتی است که در چارچوب پروژه آمریکا برگزار شده است احتمال پیروزی کرزای قوت مییابد و پیروزی احتمالی وی نه در نتیجه برگزاری یک انتخابات سالم بلکه در نتیجه انتخابات دستکاری شده به دست خواهد آمد.در این انتخابات میزان مشارکت واجدان شرایط رای دادن بسیار اندک بوده است. بنابر آمار اعلام شده بین 40 تا 50 درصد واجدان شرایط در این انتخابات شرکت کردهاند که 2 علت برای کاهش مشارکت در انتخابات مطرح شده است: سرخوردگی مردم از برنامههای 5 سال گذشته دولت و ترس از مجازات طالبان.
با این حال نگرانی از انجام عملیات انتحاری توسط طالبان مهمترین عامل در جلوگیری از ورود مردم به حوزههای رایگیری بوده است و این میزان کاهش مشارکت در مناطق جنوبی بیش از مناطق شمالی به چشم میخورد. رفتار آینده طالبان در ادامه روند اوضاع در افغانستان به 3 شکل متجلی خواهد شد:
1- اگر احیانا انتخابات به دور دوم کشیده شود به طور قطع میزان خشونت طالبان علیه انتخابات بیشتر خواهد شد.
2- اگر نتیجه انتخابات به نفع یکی از کاندیداها بویژه دکتر عبدالله عبدالله اعلام شود موجی از شورش پشتونیزم رخ خواهد داد که طالبان نیز از این وضعیت نهایت استفاده را خواهد کرد.
3- اگر حامد کرزای برنده شود، طالبان، هم علیه دولت و هم علیه مردم اعلان جنگ خواهد کرد و میزان فشارهای خود را بهطور فزایندهای بالا خواهد برد.
در ارتباط با آینده افغانستان نیز تفاوت محسوسی حادث نخواهد شد و هر کدام از نامزدها که به عنوان رئیسجمهور افغانستان برگزيده شود، بهطور قطع با یکسری چالشهای مشخص مواجه است که این چالشها حتی مانع از آن خواهد شد که افراد بتوانند بر اساس سلايق و تواناییهای خود در برخورد با این چالشها رفتار کنند. بحث امنیت مهمترین مسالهای است که هر رئیسجمهوری که در افغانستان روی کار بیاید ناچار است برای استقرار آن تمام منابع و امکانات را بسیج کند. بحث رفاه اقتصادی از مهمترین مسائل مطرح دیگر است. بعد از سال 2001 مردم افغانستان انتظار داشتند در نتیجه مداخلات خارجی و سرکوب شدن طالبان، اوضاع اقتصادی بهبود پیدا کند که متاسفانه تا به حال هیچ تحول مثبتی حادث نشده است ...
... بنابراین هر رئیسجمهوری که روی کار آمد باید درصدد ارتقای رفاه شهروندان برآید. بحث پیشبرد پروژه بازسازی افغانستان نیز مطرح است که زیربنای امنیت و رفاه در افغانستان به شمار میرود بنابراین هر رئیسجمهوری که میآید باید درصدد ایجاد تعامل مثبت با کشورهای کمککننده به افغانستان باشد. در مجموع مدیریت بیثباتیها و ناامنیهای این کشور از بزرگترین چالشهایی است که پیشروی رئیسجمهور قرار دارد. حال با وجود این شرایط باید گفت نتیجه انتخابات هرچه که باشد باید از جانب طرفهای درگیر مورد قبول واقع شود. علت هم این است که اگر کاندیدای بازنده در پی اعلام نارضایتی از نتیجه انتخابات برآید و این نارضایتی باعث وقوع یکسری ناآرامیها در افغانستان شود در حقیقت زمینه را برای سوءاستفاده طالبان فراهم کرده است و لذا موجب بروز هرج و مرج و بازگشت افغانستان به نقطه صفر خواهد شد. بنابراین امنیت افغانستان اقتضا میکند که در مراحل اولیه سیاست و حکومت در افغانستان افرادی که در مسائل سیاسی درگیر هستند کمی انعطاف به خرج دهند و مطابق با شرایط امنیتی این کشور عمل کرده و مانع بروز بیثباتی و سوءاستفادههای طالبان از این اوضاع شوند. حال نباید فراموش کرد که انتخابات در یک کشور جنگزده به نام «افغانستان» برگزار شده است. بنابراین تمام پدیدهها از این منظر در افغانستان جنبه نسبی دارد پس انتخاب رئیسجمهور هم پدیدهای نسبی است. از آنجا که با توجه به تهدید طالبان 35 حوزه رایگیری حتی بازگشایی نشد بنابراین مشروع یا عدم مشروع بودن انتخابات را باید با توجه به شرایطی در نظر بگیریم که انتخابات در آن برگزار شده است. طبیعی است که در افغانستان با توجه به فشارهای سنگینی که از سوی طالبان وجود داشت نمیتوان انتخاباتی کاملا سالم برگزار کرد ولی آنچه برای برگزارکنندگان انتخابات مهم است انجام انتخابات و مشخص شدن یک نفر به عنوان رئیسجمهور افغانستان است.
رئیسجمهور جدید افغانستان و چالشهای پیش رو
دکتر نوذر شفیعی
اظهارنظر درباره نتیجه انتخابات افغانستان کار دشواری است. نهاد رسمی و موجه برای اعلام نتیجه این انتخابات کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان است اما در اخبار آمده که هر 2 کاندیدای اصلی این انتخابات یعنی کرزای و عبدالله خود را برنده این رقابت انتخاباتی میدانند. با توجه به اینکه رایگیری افغانستان، انتخاباتی است که در چارچوب پروژه آمریکا برگزار شده است احتمال پیروزی کرزای قوت مییابد و پیروزی احتمالی وی نه در نتیجه برگزاری یک انتخابات سالم بلکه در نتیجه انتخابات دستکاری شده به دست خواهد آمد.در این انتخابات میزان مشارکت واجدان شرایط رای دادن بسیار اندک بوده است. بنابر آمار اعلام شده بین 40 تا 50 درصد واجدان شرایط در این انتخابات شرکت کردهاند که 2 علت برای کاهش مشارکت در انتخابات مطرح شده است: سرخوردگی مردم از برنامههای 5 سال گذشته دولت و ترس از مجازات طالبان.
با این حال نگرانی از انجام عملیات انتحاری توسط طالبان مهمترین عامل در جلوگیری از ورود مردم به حوزههای رایگیری بوده است و این میزان کاهش مشارکت در مناطق جنوبی بیش از مناطق شمالی به چشم میخورد. رفتار آینده طالبان در ادامه روند اوضاع در افغانستان به 3 شکل متجلی خواهد شد:
1- اگر احیانا انتخابات به دور دوم کشیده شود به طور قطع میزان خشونت طالبان علیه انتخابات بیشتر خواهد شد.
2- اگر نتیجه انتخابات به نفع یکی از کاندیداها بویژه دکتر عبدالله عبدالله اعلام شود موجی از شورش پشتونیزم رخ خواهد داد که طالبان نیز از این وضعیت نهایت استفاده را خواهد کرد.
3- اگر حامد کرزای برنده شود، طالبان، هم علیه دولت و هم علیه مردم اعلان جنگ خواهد کرد و میزان فشارهای خود را بهطور فزایندهای بالا خواهد برد.
در ارتباط با آینده افغانستان نیز تفاوت محسوسی حادث نخواهد شد و هر کدام از نامزدها که به عنوان رئیسجمهور افغانستان برگزيده شود، بهطور قطع با یکسری چالشهای مشخص مواجه است که این چالشها حتی مانع از آن خواهد شد که افراد بتوانند بر اساس سلايق و تواناییهای خود در برخورد با این چالشها رفتار کنند. بحث امنیت مهمترین مسالهای است که هر رئیسجمهوری که در افغانستان روی کار بیاید ناچار است برای استقرار آن تمام منابع و امکانات را بسیج کند. بحث رفاه اقتصادی از مهمترین مسائل مطرح دیگر است. بعد از سال 2001 مردم افغانستان انتظار داشتند در نتیجه مداخلات خارجی و سرکوب شدن طالبان، اوضاع اقتصادی بهبود پیدا کند که متاسفانه تا به حال هیچ تحول مثبتی حادث نشده است ...
... بنابراین هر رئیسجمهوری که روی کار آمد باید درصدد ارتقای رفاه شهروندان برآید. بحث پیشبرد پروژه بازسازی افغانستان نیز مطرح است که زیربنای امنیت و رفاه در افغانستان به شمار میرود بنابراین هر رئیسجمهوری که میآید باید درصدد ایجاد تعامل مثبت با کشورهای کمککننده به افغانستان باشد. در مجموع مدیریت بیثباتیها و ناامنیهای این کشور از بزرگترین چالشهایی است که پیشروی رئیسجمهور قرار دارد. حال با وجود این شرایط باید گفت نتیجه انتخابات هرچه که باشد باید از جانب طرفهای درگیر مورد قبول واقع شود. علت هم این است که اگر کاندیدای بازنده در پی اعلام نارضایتی از نتیجه انتخابات برآید و این نارضایتی باعث وقوع یکسری ناآرامیها در افغانستان شود در حقیقت زمینه را برای سوءاستفاده طالبان فراهم کرده است و لذا موجب بروز هرج و مرج و بازگشت افغانستان به نقطه صفر خواهد شد. بنابراین امنیت افغانستان اقتضا میکند که در مراحل اولیه سیاست و حکومت در افغانستان افرادی که در مسائل سیاسی درگیر هستند کمی انعطاف به خرج دهند و مطابق با شرایط امنیتی این کشور عمل کرده و مانع بروز بیثباتی و سوءاستفادههای طالبان از این اوضاع شوند. حال نباید فراموش کرد که انتخابات در یک کشور جنگزده به نام «افغانستان» برگزار شده است. بنابراین تمام پدیدهها از این منظر در افغانستان جنبه نسبی دارد پس انتخاب رئیسجمهور هم پدیدهای نسبی است. از آنجا که با توجه به تهدید طالبان 35 حوزه رایگیری حتی بازگشایی نشد بنابراین مشروع یا عدم مشروع بودن انتخابات را باید با توجه به شرایطی در نظر بگیریم که انتخابات در آن برگزار شده است. طبیعی است که در افغانستان با توجه به فشارهای سنگینی که از سوی طالبان وجود داشت نمیتوان انتخاباتی کاملا سالم برگزار کرد ولی آنچه برای برگزارکنندگان انتخابات مهم است انجام انتخابات و مشخص شدن یک نفر به عنوان رئیسجمهور افغانستان است.
ارسال نظر
پربیننده