مشکل جنوب سودان در تاریخ معاصر یکی از قضایای بغرنج قاره سیاه است. پیچیدگی‌های این معضل ریشه در تاریخ و جامعه قبایل این منطقه دارد.
حوادث خونین اخیر گوشه‌ای از استمرار بی‌ثباتی و ناامنی در این منطقه است. این منطقه توسعه‌نیافته موج‌هایی از جنگ داخلی و تنش‌های قبیله‌ای را شاهد بوده است. تعیین سرنوشت و ترسیم آینده یکی از دغدغه‌های مردم جنوب و شمال سودان بوده است. برای نخستین‌بار در سال 1947 و در نشست شهر جوبا مرکز ایالت‌های جنوب سودان، آینده سیاسی و اداری جنوب مورد بحث و بررسی نخبگان سیاسی سودان قرار گرفت. ناآرامی در این منطقه پس از استقلال سودان از استعمار انگلیس در سال 1956 ادامه داشت و جنبش‌های قبیله‌ای و نژادی جهت جدایی این منطقه از سودان، با حمایت‌های گوناگون رژیم صهیونیستی و غرب، به دامنه و گستره تنش با دولت مرکزی سودان توسعه داد. این گروه‌ها با جعفر نمیری، رئیس‌جمهور وقت سودان (85-1969) در اتیوپی قرارداد صلح و آشتی در سال 1972 امضا کردند كه البته پایه‌های صلح و ثبات در جنوب سودان را مستحکم نكرد و بار دیگر جنگ داخلی میان جنوب و دولت مرکزی
(2004-1983) شعله‌ور شد.
دولت ژنرال البشیر با وساطت سازمان منطقه‌ای ایگاد با جنبش خلق جنوب سودان به رهبری سرهنگ کارانگ در شهرهای ماچاکوس و نیفاشا کشور کنیا وارد مذاکره شد و در پایان طرفین توافقنامه نیفاشا در سال 2005 را امضا کردند تا صلح و ثبات در یک دوره انتقالی تجربه شود و در رفراندومی در سال 2011 سرنوشت جنوب سودان رقم بخورد. اکنون جنوبی‌ها در تقسیم قدرت و ثروت (بویژه درآمد نفت) با دولت مرکزی شریک هستند ولی تنش‌ها و اختلافات ریشه‌دار کماکان امنیت و ثبات سودان و جنوب آن را تهدید می‌کند. عوامل اختلاف و منازعه میان جنوبی‌ها و دولت مرکزی تحت علل و انگیزه‌های داخلی و خارجی شکل گرفته و عوامل تاریخی و رسوبات سال‌های جنگ داخلی (2005-1956) و اختلافات قبیله‌ای و نژادی سرمنشأ اغلب تنش‌ها و درگیری‌های قومی و قبیله‌ای بوده است. در این منطقه توسعه‌نیافته بیش از 597 قبیله زندگی می‌کنند و بر اساس آمارهای رسمی جمعیت جنوب سودان 30 درصد کل جمعیت سودان است (بر اساس آمار سال 2009 جمعیت کل سودان 39 ميليون و 154 هزار و 490 نفر است) و بر اساس پژوهش کشیش دکتر فانتین جمعیت مسیحیان در سودان در سال 1911 تنها 10 نفر بوده و در سال 1931 به 10 هزار نفر رسیده است. در سال 1982 جمعیت آنها بالغ بر 880 هزار نفر شد و اکنون در حدود 4 میلیون نفر هستند که اغلب در جنوب سودان زندگی می‌کنند. آمار کلیسا‌ها در سال 1982 بالغ بر یکهزار و 200 کلیسا با 60 مرکز میسیونر تبلیغ مسیحیت بوده است، اکنون جنوبی‌ها هراس این را دارند که جمعیت آنها به 11 میلیون نفر نرسد زیرا سهام تقسیم قدرت و ثروت میان شمال و جنوب بر اساس جمعیت تنظیم شده است.
همچنین عده‌ای از جنوبی‌ها در قالب احزاب و جریانات سیاسی و اجتماعی با رهبری جبهه خلق سودان و سیاست‌های آن مخالفند، این جریانات معارض از دولت مرکزی سودان نسبت به سهیم شدن رهبران و کادر جبهه خلق سودان به رهبری سلفاکیر خواستار تعدیل و بازنگری هستند زیرا اغلب رهبران این تشکیلات سیاسی و چریکی از قبیله دینکا هستند و حال اینکه جنوب شامل نژادها، قبایل و ادیان مختلف است. چالش‌های پیش‌روی جنوب سودان را می‌توان در این موارد خلاصه بیان کرد:
1- اختلاف تاریخی قبایل عربی و آفریقایی ساکن جنوب سودان: این اختلاف ابعاد مختلفی دارد که تعیین زمین چراگاه‌ها و قلمرو قبیله‌ای مهم‌ترین معضل قبیله‌ای در این منطقه است.
2- موضوع جدایی جنوب یا بقای آن در قلمرو حکومت فدرالی سودان: گرچه سرنوشت این موضوع را رفراندوم سال2011 و نتایج آن مشخص می‌کند ولی از زمان امضای قرارداد نیفاشا تاکنون پژوهش‌ها و مطالعات آکادمیک و میدانی پیرامون آینده جنوب سودان به‌عنوان یک واحد سیاسی مستقل یا در گرو یک حکومت فدرال صورت گرفته و در این مقوله آینده جنوب با ابهامات و مشکلات فراوانی روبه‌رو خواهد بود.
3- دغدغه سرنوشت قبایل مسلمان و عربی ساکن جنوب: مسلمانان این منطقه جمعیت قابل‌توجهی در جنوب هستند و رهبران آنها پیرامون آینده خود و سرنوشت ثروت و قلمروهای قبایل آن نگران هستند. مسلمانان جنوب در قالب 60 سازمان غیردولتی(NGO) سازمان یافته در اوایل سپتامبر 2008 در شهر جوبا گردآمده و الطاهر بیور را به‌عنوان نخستین رئیس شورای مسلمانان جنوب سودان انتخاب کردند. مسلمانان نسبت به آینده تاريك خود در این منطقه بسیار نگران هستند و موضوعاتی همچون حقوق و میزان آزادی‌ها و اختیارات شهروندی خود در جنوب سودان را به‌عنوان یک کشور مستقل یا به‌عنوان بخشی از سودان فدرال، مورد بحث و گفت‌وگو‌ی روزانه خویش قرار می‌دهند.
4- رهبران گروه‌های جنوب سودان از چالش‌های زیر هراس دارند:
تبدیل جنوب سودان به کشورها و سرزمین‌های کوچک قبیله‌ای، زیرا این منطقه از لحاظ تاریخی و اجتماعی شاهد تنش‌های قبیله‌ای و قومی بوده است جنوبی‌ها بیم این را دارند که تجربه ارتش رب اوگاندا (در 2 دهه باعث بی‌ثباتی شمال اوگاندا شده است) و میلیشیاهای عشیره‌ای هوتو و توتسی در سرزمین‌شان تکرار شود.
- منطقه جنوب به دریای آزاد راه مستقیم ندارد و از لحاظ بازرگانی و حتی تامین غذا به اوگاندا و کنیا وابسته است. جنوبی‌ها از تداوم توسعه نیافتگی‌ها و بی‌ثباتی در منطقه خود بیمناک هستند.
- بسیاری از جنوبی‌ها در 3 دهه ساکن مناطق شمال سودان شده و با محیط خود خوی گرفته و هم‌اکنون آماده و حاضر به بازگشت به موطن خود در جنوب نیستند رهبران جنوب بر بازگشت هموطنان خود از شمال در معادلات سیاسی و مذاکرات خود با دولت مرکزی حساب‌های زیادی باز کرده‌اند. تنش‌های قبیله‌ای و آینده جنوب سودان
مشکل جنوب سودان در تاریخ معاصر یکی از قضایای بغرنج قاره سیاه است. پیچیدگی‌های این معضل ریشه در تاریخ و جامعه قبایل این منطقه دارد.
حوادث خونین اخیر گوشه‌ای از استمرار بی‌ثباتی و ناامنی در این منطقه است. این منطقه توسعه‌نیافته موج‌هایی از جنگ داخلی و تنش‌های قبیله‌ای را شاهد بوده است. تعیین سرنوشت و ترسیم آینده یکی از دغدغه‌های مردم جنوب و شمال سودان بوده است. برای نخستین‌بار در سال 1947 و در نشست شهر جوبا مرکز ایالت‌های جنوب سودان، آینده سیاسی و اداری جنوب مورد بحث و بررسی نخبگان سیاسی سودان قرار گرفت. ناآرامی در این منطقه پس از استقلال سودان از استعمار انگلیس در سال 1956 ادامه داشت و جنبش‌های قبیله‌ای و نژادی جهت جدایی این منطقه از سودان، با حمایت‌های گوناگون رژیم صهیونیستی و غرب، به دامنه و گستره تنش با دولت مرکزی سودان توسعه داد. این گروه‌ها با جعفر نمیری، رئیس‌جمهور وقت سودان (85-1969) در اتیوپی قرارداد صلح و آشتی در سال 1972 امضا کردند كه البته پایه‌های صلح و ثبات در جنوب سودان را مستحکم نكرد و بار دیگر جنگ داخلی میان جنوب و دولت مرکزی
(2004-1983) شعله‌ور شد.
دولت ژنرال البشیر با وساطت سازمان منطقه‌ای ایگاد با جنبش خلق جنوب سودان به رهبری سرهنگ کارانگ در شهرهای ماچاکوس و نیفاشا کشور کنیا وارد مذاکره شد و در پایان طرفین توافقنامه نیفاشا در سال 2005 را امضا کردند تا صلح و ثبات در یک دوره انتقالی تجربه شود و در رفراندومی در سال 2011 سرنوشت جنوب سودان رقم بخورد. اکنون جنوبی‌ها در تقسیم قدرت و ثروت (بویژه درآمد نفت) با دولت مرکزی شریک هستند ولی تنش‌ها و اختلافات ریشه‌دار کماکان امنیت و ثبات سودان و جنوب آن را تهدید می‌کند. عوامل اختلاف و منازعه میان جنوبی‌ها و دولت مرکزی تحت علل و انگیزه‌های داخلی و خارجی شکل گرفته و عوامل تاریخی و رسوبات سال‌های جنگ داخلی (2005-1956) و اختلافات قبیله‌ای و نژادی سرمنشأ اغلب تنش‌ها و درگیری‌های قومی و قبیله‌ای بوده است. در این منطقه توسعه‌نیافته بیش از 597 قبیله زندگی می‌کنند و بر اساس آمارهای رسمی جمعیت جنوب سودان 30 درصد کل جمعیت سودان است (بر اساس آمار سال 2009 جمعیت کل سودان 39 ميليون و 154 هزار و 490 نفر است) و بر اساس پژوهش کشیش دکتر فانتین جمعیت مسیحیان در سودان در سال 1911 تنها 10 نفر بوده و در سال 1931 به 10 هزار نفر رسیده است. در سال 1982 جمعیت آنها بالغ بر 880 هزار نفر شد و اکنون در حدود 4 میلیون نفر هستند که اغلب در جنوب سودان زندگی می‌کنند. آمار کلیسا‌ها در سال 1982 بالغ بر یکهزار و 200 کلیسا با 60 مرکز میسیونر تبلیغ مسیحیت بوده است، اکنون جنوبی‌ها هراس این را دارند که جمعیت آنها به 11 میلیون نفر نرسد زیرا سهام تقسیم قدرت و ثروت میان شمال و جنوب بر اساس جمعیت تنظیم شده است.
همچنین عده‌ای از جنوبی‌ها در قالب احزاب و جریانات سیاسی و اجتماعی با رهبری جبهه خلق سودان و سیاست‌های آن مخالفند، این جریانات معارض از دولت مرکزی سودان نسبت به سهیم شدن رهبران و کادر جبهه خلق سودان به رهبری سلفاکیر خواستار تعدیل و بازنگری هستند زیرا اغلب رهبران این تشکیلات سیاسی و چریکی از قبیله دینکا هستند و حال اینکه جنوب شامل نژادها، قبایل و ادیان مختلف است. چالش‌های پیش‌روی جنوب سودان را می‌توان در این موارد خلاصه بیان کرد:
1- اختلاف تاریخی قبایل عربی و آفریقایی ساکن جنوب سودان: این اختلاف ابعاد مختلفی دارد که تعیین زمین چراگاه‌ها و قلمرو قبیله‌ای مهم‌ترین معضل قبیله‌ای در این منطقه است.
2- موضوع جدایی جنوب یا بقای آن در قلمرو حکومت فدرالی سودان: گرچه سرنوشت این موضوع را رفراندوم سال2011 و نتایج آن مشخص می‌کند ولی از زمان امضای قرارداد نیفاشا تاکنون پژوهش‌ها و مطالعات آکادمیک و میدانی پیرامون آینده جنوب سودان به‌عنوان یک واحد سیاسی مستقل یا در گرو یک حکومت فدرال صورت گرفته و در این مقوله آینده جنوب با ابهامات و مشکلات فراوانی روبه‌رو خواهد بود.
3- دغدغه سرنوشت قبایل مسلمان و عربی ساکن جنوب: مسلمانان این منطقه جمعیت قابل‌توجهی در جنوب هستند و رهبران آنها پیرامون آینده خود و سرنوشت ثروت و قلمروهای قبایل آن نگران هستند. مسلمانان جنوب در قالب 60 سازمان غیردولتی(NGO) سازمان یافته در اوایل سپتامبر 2008 در شهر جوبا گردآمده و الطاهر بیور را به‌عنوان نخستین رئیس شورای مسلمانان جنوب سودان انتخاب کردند. مسلمانان نسبت به آینده تاريك خود در این منطقه بسیار نگران هستند و موضوعاتی همچون حقوق و میزان آزادی‌ها و اختیارات شهروندی خود در جنوب سودان را به‌عنوان یک کشور مستقل یا به‌عنوان بخشی از سودان فدرال، مورد بحث و گفت‌وگو‌ی روزانه خویش قرار می‌دهند.
4- رهبران گروه‌های جنوب سودان از چالش‌های زیر هراس دارند:
تبدیل جنوب سودان به کشورها و سرزمین‌های کوچک قبیله‌ای، زیرا این منطقه از لحاظ تاریخی و اجتماعی شاهد تنش‌های قبیله‌ای و قومی بوده است جنوبی‌ها بیم این را دارند که تجربه ارتش رب اوگاندا (در 2 دهه باعث بی‌ثباتی شمال اوگاندا شده است) و میلیشیاهای عشیره‌ای هوتو و توتسی در سرزمین‌شان تکرار شود.
- منطقه جنوب به دریای آزاد راه مستقیم ندارد و از لحاظ بازرگانی و حتی تامین غذا به اوگاندا و کنیا وابسته است. جنوبی‌ها از تداوم توسعه نیافتگی‌ها و بی‌ثباتی در منطقه خود بیمناک هستند.
- بسیاری از جنوبی‌ها در 3 دهه ساکن مناطق شمال سودان شده و با محیط خود خوی گرفته و هم‌اکنون آماده و حاضر به بازگشت به موطن خود در جنوب نیستند رهبران جنوب بر بازگشت هموطنان خود از شمال در معادلات سیاسی و مذاکرات خود با دولت مرکزی حساب‌های زیادی باز کرده‌اند. ارسال نظر
پربیننده