یمن کشوری است که در جنوبی‌ترین ناحیه شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. در دوران باستان به این منطقه عربستان خوشبخت می‌گفتند. شاید در جهان معاصر کمتر کشوری را بتوان یافت که تاریخی به پرفراز و نشیبی تاریخ این کشور کوچک داشته باشد. اعراب این منطقه قحطانی و دارای یکی از معدود تمدن‌های دوران باستان در عربستان هستند. این کشور گاهی مستقل و گاهی تحت حاکمیت دولت‌های مقتدر در دوران‌های مختلف بوده است.در قرن شانزدهم ترکان عثمانی شمال و غرب این سرزمین را اشغال کردند و تا 1911، زمانی که امام یحیی استقلال یمن (شمالی) را بهدست آورد، اخراج نشدند. در جنوب، بریتانیا عدن را به صورت پایگاهی در مسیر دریایی هند بهدست آورد (1839) و به تدریج 20 سلطاننشین داخلی را تحتالحمایه کرد. در 1959 زمانی که بریتانیا فدراسیونی متشکل از سلطاننشینهای فئودال در عدن ایجاد کرد، تنش در این سرزمین افزایش یافت. در 1963 شورشی نظامی بر ضد سلطه بریتانیا آغاز شد. در 1967 پس از خونریزی بسیار - و جنگ داخلی بین 2 جنبش آزادیخواه رقیب - استقلال با عنوان یمن جنوبی بهدست آمد. در 1962 در یمن (شمالی) جمهوریخواهان انقلاب کردند و از 1963 تا 1970 جنگ داخلی خونینی درگرفت که در آن جمهوریخواهان فاتح را پرزیدنت عبدالناصر رئیس‌جمهور مصر و سلطنتطلبان را عربستان سعودی پشتیبانی می‌کرد. یمن جنوبی مارکسیستی با شوروی همپیمان و با یمن شمالی به کرات درگیر شد؛ هرچند اتحاد نهایی 2 یمن هدف هر دو کشور بود.
از همپاشی رژیم‌های کمونیست در اروپای شرقی و قطع کمکهای فراوان شوروی (1989 تا 1990) سقوط اقتصاد ضعیف یمن جنوبی را تسریع کرد و در مه 1990، 2 کشور متحد شدند. با این حال اتحاد 2 یمن نیز پایانی بر درگیری‌ها و کشمکش‌های داخلی نبود و سیاست‌های غلط سران این کشور درگیری‌های داخلی را هر از چندي در این کشور تشدید می‌کند. در این میان درگیری‌ها میان دولت این کشور به رهبری ژنرال عبدالله صالح و شیعیان زیدی همواره وجود داشته است؛ شیعیانی که غالبا در استان محروم صعده زندگی می‌کنند و از حداقل امکانات زندگی محروم هستند و هرگونه مطالبه‌ای از جانب آنها بشدت سرکوب می‌شود. در این میان عربستان نیز برای سرکوب شیعیان از هیچ اقدامی فروگذاری نمی‌کند و حمایت‌های همه‌جانبه‌ای را از رئیس‌جمهور مادام‌العمر یمن به منظور قتل‌عام شیعیان به عمل می‌آورد. شاید بتوان چند دلیل را برای حمایت‌های عربستان از دولت یمن که گرایشات وهابی آشکاری دارد، برشمرد. نخست آنکه یمن در جنوب عربستان قرار دارد و استان صعده با استان‌های جنوبي عربستان هم‌مرز است. با توجه به اینکه گرایشات شیعی در این استان‌های عربستان وجود دارد، آل‌سعود بیم آن دارند که توفیق‌های شیعیان زیدی در یمن موجبات تحریک استان‌های مرزی عربستان را فراهم کند و مطالبات جدایی‌خواهانه در این کشور تشدید شود. مسأله دیگری که سبب حمایت عربستان از دولت یمن می‌شود، گرایشات وهابی سران حکومت یمن و شخص علی عبدالله صالح است. در حال حاضر علی عبدالله صالح بشدت به حمایت‌های عربستان وابسته است و به نوعی دستنشانده آل‌سعود تلقی می‌شود تا جایی که برخی صاحبنظران یمن را یکی از استان‌های عربستان تلقی می‌کنند. از این رو سران آل‌سعود می‌کوشند با سرکوب شیعیان بستر را برای ادامه حکومت دستنشانده خود، علی عبدالله صالح، فراهم کنند. میزان حمایت‌ها از دولت نظامی یمن به حدی رسیده که حتی عربستان در مقاطعی به نحوی کاملا مستقل وارد نبرد می‌شد و اقدام به بمباران مناطقی از استان صعده می‌کرد. سومین دلیل حمایت عربستان از دولت ژنرال علی عبدالله صالح، مرزبندی‌های آشکار این کشور با ایران است. عربستان سعودی بارها و به انحای گوناگون نشان داده که از قدرت گرفتن بیش از پیش ایران و دیگر جنبش‌های شیعی نظیر حزب‌الله در منطقه بیمناک است. مواضع عربستان سعودی همواره بر تضعیف شیعیان در منطقه استوار بوده است، چنانکه در جریان جنگ 33 روزه حزب‌الله و رژیم صهیونیستی نیز با اتخاذ مواضعی عجیب در دفاع از رژیم صهیونیستی موجبات بهت و حیرت مسلمانان را فراهم کرد. به واقع سران آل‌سعود بر این باورند که در صورت رشد شیعیان در صعده و دقیقا در کنار مرز عربستان، منافع آنها مورد مخاطره قرار خواهد گرفت و این به تقویت جمهوری‌اسلامی منجر خواهد شد. از این رو با تمام توان با شیعیان زیدی یمن مقابله می‌کنند. حتی دولت یمن نیز بارها چه به صورت تلویحی و چه صراحتا ایران را به حمایت از شبه‌نظامیان شیعی در استان صعده یمن متهم کرده است. این در حالی است که جنگ ششم دولت ژنرال علی عبدالله صالح، دیکتاتور یمن، با شیعیان به رهبری خاندان الحوثی نیز آغاز شده است؛ جنگی که به نظر می‌رسد مانند 5 نبرد قبلی دستاوردی برای دولت یمن نداشته باشد. این در حالی است که شیعیان نیز به رهبری سيدعبدالمالک الحوثی ضربات سنگینی به ارتش وارد آورده‌اند. سيدعبدالمالک الحوثی برادر کوچک‌تر شهید حسین الحوثی است که فرماندهی شیعیان را برعهده داشت و در جریان درگیری‌های شهریورماه 1383به دست مزدوران ژنرال عبدالله صالح به شهادت رسید. سیدعبدالمالک، فرزند علامه سیدبدرالدین الحوثی است که از برجسته‌ترین علمای شیعه در کشور یمن به شمار می‌آید. خاندان الحوثی از سوی دولت یمن به گرویدن به مذهب شیعه 12امامی و پیروی از سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران و حزب‌الله لبنان متهم شده‌اند. تحلیلی بر درگیری‌های یمن
جای پای عربستان در قتل‌عام شیعیان
یمن کشوری است که در جنوبی‌ترین ناحیه شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. در دوران باستان به این منطقه عربستان خوشبخت می‌گفتند. شاید در جهان معاصر کمتر کشوری را بتوان یافت که تاریخی به پرفراز و نشیبی تاریخ این کشور کوچک داشته باشد. اعراب این منطقه قحطانی و دارای یکی از معدود تمدن‌های دوران باستان در عربستان هستند. این کشور گاهی مستقل و گاهی تحت حاکمیت دولت‌های مقتدر در دوران‌های مختلف بوده است.در قرن شانزدهم ترکان عثمانی شمال و غرب این سرزمین را اشغال کردند و تا 1911، زمانی که امام یحیی استقلال یمن (شمالی) را بهدست آورد، اخراج نشدند. در جنوب، بریتانیا عدن را به صورت پایگاهی در مسیر دریایی هند بهدست آورد (1839) و به تدریج 20 سلطاننشین داخلی را تحتالحمایه کرد. در 1959 زمانی که بریتانیا فدراسیونی متشکل از سلطاننشینهای فئودال در عدن ایجاد کرد، تنش در این سرزمین افزایش یافت. در 1963 شورشی نظامی بر ضد سلطه بریتانیا آغاز شد. در 1967 پس از خونریزی بسیار - و جنگ داخلی بین 2 جنبش آزادیخواه رقیب - استقلال با عنوان یمن جنوبی بهدست آمد. در 1962 در یمن (شمالی) جمهوریخواهان انقلاب کردند و از 1963 تا 1970 جنگ داخلی خونینی درگرفت که در آن جمهوریخواهان فاتح را پرزیدنت عبدالناصر رئیس‌جمهور مصر و سلطنتطلبان را عربستان سعودی پشتیبانی می‌کرد. یمن جنوبی مارکسیستی با شوروی همپیمان و با یمن شمالی به کرات درگیر شد؛ هرچند اتحاد نهایی 2 یمن هدف هر دو کشور بود.
از همپاشی رژیم‌های کمونیست در اروپای شرقی و قطع کمکهای فراوان شوروی (1989 تا 1990) سقوط اقتصاد ضعیف یمن جنوبی را تسریع کرد و در مه 1990، 2 کشور متحد شدند. با این حال اتحاد 2 یمن نیز پایانی بر درگیری‌ها و کشمکش‌های داخلی نبود و سیاست‌های غلط سران این کشور درگیری‌های داخلی را هر از چندي در این کشور تشدید می‌کند. در این میان درگیری‌ها میان دولت این کشور به رهبری ژنرال عبدالله صالح و شیعیان زیدی همواره وجود داشته است؛ شیعیانی که غالبا در استان محروم صعده زندگی می‌کنند و از حداقل امکانات زندگی محروم هستند و هرگونه مطالبه‌ای از جانب آنها بشدت سرکوب می‌شود. در این میان عربستان نیز برای سرکوب شیعیان از هیچ اقدامی فروگذاری نمی‌کند و حمایت‌های همه‌جانبه‌ای را از رئیس‌جمهور مادام‌العمر یمن به منظور قتل‌عام شیعیان به عمل می‌آورد. شاید بتوان چند دلیل را برای حمایت‌های عربستان از دولت یمن که گرایشات وهابی آشکاری دارد، برشمرد. نخست آنکه یمن در جنوب عربستان قرار دارد و استان صعده با استان‌های جنوبي عربستان هم‌مرز است. با توجه به اینکه گرایشات شیعی در این استان‌های عربستان وجود دارد، آل‌سعود بیم آن دارند که توفیق‌های شیعیان زیدی در یمن موجبات تحریک استان‌های مرزی عربستان را فراهم کند و مطالبات جدایی‌خواهانه در این کشور تشدید شود. مسأله دیگری که سبب حمایت عربستان از دولت یمن می‌شود، گرایشات وهابی سران حکومت یمن و شخص علی عبدالله صالح است. در حال حاضر علی عبدالله صالح بشدت به حمایت‌های عربستان وابسته است و به نوعی دستنشانده آل‌سعود تلقی می‌شود تا جایی که برخی صاحبنظران یمن را یکی از استان‌های عربستان تلقی می‌کنند. از این رو سران آل‌سعود می‌کوشند با سرکوب شیعیان بستر را برای ادامه حکومت دستنشانده خود، علی عبدالله صالح، فراهم کنند. میزان حمایت‌ها از دولت نظامی یمن به حدی رسیده که حتی عربستان در مقاطعی به نحوی کاملا مستقل وارد نبرد می‌شد و اقدام به بمباران مناطقی از استان صعده می‌کرد. سومین دلیل حمایت عربستان از دولت ژنرال علی عبدالله صالح، مرزبندی‌های آشکار این کشور با ایران است. عربستان سعودی بارها و به انحای گوناگون نشان داده که از قدرت گرفتن بیش از پیش ایران و دیگر جنبش‌های شیعی نظیر حزب‌الله در منطقه بیمناک است. مواضع عربستان سعودی همواره بر تضعیف شیعیان در منطقه استوار بوده است، چنانکه در جریان جنگ 33 روزه حزب‌الله و رژیم صهیونیستی نیز با اتخاذ مواضعی عجیب در دفاع از رژیم صهیونیستی موجبات بهت و حیرت مسلمانان را فراهم کرد. به واقع سران آل‌سعود بر این باورند که در صورت رشد شیعیان در صعده و دقیقا در کنار مرز عربستان، منافع آنها مورد مخاطره قرار خواهد گرفت و این به تقویت جمهوری‌اسلامی منجر خواهد شد. از این رو با تمام توان با شیعیان زیدی یمن مقابله می‌کنند. حتی دولت یمن نیز بارها چه به صورت تلویحی و چه صراحتا ایران را به حمایت از شبه‌نظامیان شیعی در استان صعده یمن متهم کرده است. این در حالی است که جنگ ششم دولت ژنرال علی عبدالله صالح، دیکتاتور یمن، با شیعیان به رهبری خاندان الحوثی نیز آغاز شده است؛ جنگی که به نظر می‌رسد مانند 5 نبرد قبلی دستاوردی برای دولت یمن نداشته باشد. این در حالی است که شیعیان نیز به رهبری سيدعبدالمالک الحوثی ضربات سنگینی به ارتش وارد آورده‌اند. سيدعبدالمالک الحوثی برادر کوچک‌تر شهید حسین الحوثی است که فرماندهی شیعیان را برعهده داشت و در جریان درگیری‌های شهریورماه 1383به دست مزدوران ژنرال عبدالله صالح به شهادت رسید. سیدعبدالمالک، فرزند علامه سیدبدرالدین الحوثی است که از برجسته‌ترین علمای شیعه در کشور یمن به شمار می‌آید. خاندان الحوثی از سوی دولت یمن به گرویدن به مذهب شیعه 12امامی و پیروی از سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران و حزب‌الله لبنان متهم شده‌اند. ارسال نظر
پربیننده