۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۹:۴۸

سیاست سرزمین‌های سوخته در صعده ‌ تبعات و دورنمای یک بحران

طه صابریان امروز وحدت و یکپارچگی یمن به‌خاطر اشتباهات راهبردی ژنرال علی عبدالله صالح در بدترین شرایط قرار گرفته. تنش مسلحانه و خونین منطقه صعده در شمال یمن و درگیری‌های قبایل جنوب، یمن و وحدت آن را به سمت فروپاشی و تجزیه سوق می‌دهد. جنگ قدرت میان شیوخ قبیله «حوثی» و ژنرال علی عبدالله صالح، صلح و امنیت در سرتاسر یمن را به مخاطره انداخته است. یمن یکی از کشورهای پروژه پنتاگون برای تجزیه و تشکیل چند کشور در شمال، شرق و جنوب یمن است. گرچه رئیس‌جمهوری یمن 30 سال در مسند قدرت با تنش‌ها و بحران‌های پیچیده روبه‌رو بوده ولی اکنون قابلیت و توانمندی حل مشکلات کشورش را ندارد. از جمله دلایل این ضعف و ناتوانی می‌توان به موارد زیر توجه کرد: 1 - نگاه امنیتی و نظامی به حل مشکلات و بحران‌های محلی و عشیره‌ای، 2ـ تکیه کامل بر نیروهای ارتش برای برخورد با بحران‌ها و معضلات سیاسی و امنیتی، 3ـ دادن رشوه به سران قبایل برای ایجاد توازن و غلبه بر مشکلات قبیله‌ای، 4ـ نخبگان سیاسی و نظامی در هیات حاکمه صنعا، به‌خاطر سرایت فساد مالی و رقابت خانوادگی توان کمک به رئیس جمهوری کشور را ندارند، 5 ـ عدم درک و اهتمام رئیس‌جمهوری یمن به خواسته‌ها و درد دل مردم این کشور. جنگ و منازعه خونین در صعده نتیجه اشتباهات سیاست صنعا در برخورد با معضلات معیشتی و خواسته‌های مشروع قبایل زیدیه بوده است. کمیساریای عالی آوارگان سازمان ملل در گزارش خود نوشت که تنش خونین و سیاست سرزمین‌های سوخته باعث آوارگی و بی‌خانمان شدن حدود 35 هزار نفر شده است. آندره ماهیچویچ سخنگوی این کمیساریا در مصاحبه‌ای مطبوعاتی گفت که از آغاز نبرد و جنگ در صعده در سال 2004 تاکنون 120 هزار نفر آواره شده‌اند. جنگ تبلیغاتی و محاکمه افرادی از حوثی‌ها در استان صنعا زمینه‌ها را برای فروپاشی توافقات دوحه فراهم کرد. عرفات مدابش، پژوهشگر یمنی معتقد است که سیاست‌های اخیر صنعا،‌ فضا و محیط را برای آغاز جنگ ششم میان حوثی‌ها و ارتش یمن فراهم کرد و از دیدگاه وی یمن هم اکنون در وضع امنیتی بسیار خطرناکی قرار گرفته و کانون‌های تهدید‌زا برای صلح و امنیت کشور در مناطق مختلف در حال شکل‌گیری است و تنها راه مقابله با این بحران‌ها و مشکلات پایبند بودن به «پایه‌ها و اصول ملی» است که از دید مدابش این امر بدون گفت‌وگوی ملی میسر نخواهد شد. از نظر نبیل البکیری، روزنامه‌نگار یمنی نه تنها عوامل سیاسی و امنیتی در تشدید تنش‌ها و بحران‌ها در مناطق یمني بویژه صعده مؤثر بوده بلکه بحران اقتصادی یمن و شرایط معیشتی مردم بویژه کاهش قدرت خرید و افزایش قیمت‌ها، بویژه قیمت مواد غذایی واز جمله گندم، نقش موثری در تشدید بحران‌ها داشته است. افزایش واردات گندم از 1126 هزار تن در سال 2000 به 1300 هزار تن در سال 2008 و افزایش قیمت گندم به نرخ 60درصد در مقایسه با سال 2000 ، کاهش قدرت دولت در تولید کار و افزایش نرخ بیکاری زمینه‌ها را برای شرایط بی‌ثباتی و ناامنی در این کشور به وجود آورد. ژنرال علی‌عبدالله صالح در 17 ژوئیه 2008 با خوشحالی اعلام کرد که جنگ صعده پایان یافته ولی نمی‌دانست، سیاست‌های صنعا و تحرکات ارتش موجب بقای آتش زیر خاکستر شده است. اقدامات امنیتی دولت در شهرستان‌های صعده همچون ساقین و جماعة، میزان تنش میان مردم صعده و دولت مرکزی را افزایش داد و تداوم اشتباهات سیاسی و امنیتی زمینه‌ها را برای این جنگ خانمان سوز فراهم کرد. صلح و امنیت در صعده و سراسر یمن با تدبیر عاقلانه، سیاست آشتی ملی و فراهم کردن زمینه‌های انسجام ملی میسر است. نگاه امنیتی و برخورد نظامی با معضلات مناطق یمن بویژه صعده تنها میوه تلخ جنگ و منازعه را می‌دهد. ربودن 9 کارمند خارجی در بیمارستان الجمهوری در روز جمعه 12 ژوئن 2009 نتیجه فشارها و ظلم‌ها و سیاست‌های ناکارآمد دولت بوده است. گزارش‌های واصله حاکی از ادامه جنگ و درگیری میان شورشیان صعده و ارتش یمن در 11 روز گذشته است. تاکید ژنرال علی عبدالله صالح بر ادامه سرکوب مردم صعده نشانه‌هایی از استیصال و ناکامی ارتش یمن برای پیشرفت در جبهه‌های نظامی در منطقه و شکست حوثی‌ها بوده است، بسیاری از نخبگان سیاسی و نظامی یمنی و عربی. خیرخواهانه به رئیس‌جمهوری یمن و ارتش او توصیه‌ها و سفارش‌هایی کرده‌اند مبنی بر راه‌حل‌های سیاسی و صلح‌جویانه و ادامه مذاکره سیاسی و اجرایی کردن توافقات دوحه و همچنین گوش دادن به خواسته‌ها و مطالبات مردم صعده و رهبران آن. ولی صنعا تحت تاثیر عوامل داخلی و خارجی گوش‌های خود را بسته و بر تداوم عملیات نظامی و اتخاذ سیاست‌های امنیتی و نظامی برای حل این قضیه تاکید می‌کند و برای توجیه ناتوانی و عجز خود در قبال قدرت حوثی‌ها دیگران را متهم به مداخله در امور یمن و حمایت نظامی و لجستیکی از جریان حوثی‌ها، می‌کند. سیاست‌های صنعا و نگاه امنیتی ژنرال علی عبدالله صالح به موضوعات پیرامونی ، باعث بروز و نشأت گرفتن پدیده‌ها و بحران‌های امنیتی شده است. وحدت 2 یمن در 22 مه 1990 برای همه یمنی‌ها یک پیروزی ملی بوده ولی هم‌اکنون تجزیه کل یمن برای این ملت به یک کابوس و یک فاجعه ملی تبدیل شده است. صنعا تحت تاثیر جریانات بعثی و سلفی [چیزی که در عراق به‌طور روزمره از اقدامات این‌دو جریان، فجایع و تلخکامی‌ها تجربه می‌کند] هزینه‌های کلانی در عملیات زمین‌های سوخته صعده متحمل می‌شود و بذر کین و نفرت در این منطقه می‌کارد و تنش و جدایی تنها میوه این کاشتن است. مشکل واقعی یمن ناشی از سیاست‌های غلط صنعاست و به جای گفتمان آشتی ملی با تانک و توپ باید به سراغ راه‌حل مشکلات مناطق و قبایل این سرزمین رفت. یمن می‌تواند با گفت‌وگوی ملی ، انسجام طبقات و اقشار، تقسیم عادلانه قدرت و ثروت و نهادینه کردن چرخش قدرت مصون از هرگونه تشتت و تجزیه باشد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده