مریم ناصح*: هیستامین یکی از مواد شیمیایی است که هنگام واکنش پادتن‌ها با مواد آلرژی‌‌زا در بدن آزاد میشود و مسؤول بسیاری از علائمی است که در التهاب بینی ناشی از آلرژی دیده میشود. داروهای آنتی‌هیستامین با خنثی کردن عمل هیستامین باعث می‌شوند خارش و آبریزش بینی و عطسه کردن تسکین یابد. همچنین این داروها علائم مربوط به حساسیت در مناطقی غیر از بینی مثلا کهیرها یا دانه‌های پوستی را بهبود می‌بخشند. این داروها را در صورت امکان باید پیش از حمله آلرژی مصرف کرد. داروهای آنتی‌هیستامین به اشکال مختلف قرص، قطره چشمی، شربت و اسپری بینی تولید میشود که در بسیاری موارد این داروها در 2 شکل سریع‌الاثر یا اثر تدریجی هم وجود دارند. داروهای آنتی‌هیستامین مشکلاتی هم به وجود می‌آورند. از آنجایی که این داروها ترشحات مخاطی را غلیظ میکنند ممکن است درباره سینوزیت عفونی یا عفونت باکتریایی باعث بدتر شدن علائم شوند، بنابراین افراد مبتلا به سینوزیت عفونی یا باکتریایی حتی در فصل آلرژی نباید آنتی‌هیستامین مصرف کنند. مشکل دیگر آن است که آنتی‌هیستامین‌ها در طول زمان اثربخشی‌شان را از دست می‌دهند و بیماران مجبورند نوع متفاوتی از آنها را به کار برند.
داروهای آنتی‌هیستامین به 2گروه نسل اول و نسل دوم تقسیم می‌شوند، تفاوت عمده این دو گروه در میزان ایجاد عارضه جانبی خواب‌آلودگی است. آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم برخلاف نسل اول کمتر این عارضه شایع را به وجود می‌آورند.
آنتی‌هیستامین‌های نسل اول
از این گروه می‌توان به داروهای دیفن‌هیدرامین، کلماستین و کلرفنیرامین اشاره کرد. داروهای این گروه به خاطر آنکه غیراختصاصی عمل میکنند و اثر ضدکولینرژیک(یعنی اثر استیل کولین یک پیغام‌بر عصبی را مهار میکنند) هم دارند و ممکن است عوارض جانبی متعددی ایجاد کنند. از جمله این عوارض جانبی می‌توان به این موارد اشاره کرد: خواب‌آلودگی و اشکال در تفکر، خشکی دهان، سرگیجه، اضطراب، تپش قلب و گلودرد.
برای تطابق با اثر خواب‌آلودگی این داروها رعایت نکات زیر کمک کننده است:
- دارو را در خانه چند ساعت پیش از خواب مصرف کنید .
- از دیگر داروهایی که اثر خواب‌آور دارند پرهیز کنید.
- حین استفاده از این داروها از رانندگی و کار با ماشین‌های سنگین خودداری کنید.
داروهای آنتی‌هیستامین نسل دوم
از داروهای آنتی‌هیستامین نسل دوم می‌توان به فکسوفنادین، لوراتادین، سیتریزین و آکرواستین اشاره کرد. این داروها خاصیت ضدکولینرژیک ندارند بنابراین در مقادیر تجویز شده خواب‌آلودگی ایجاد نمی‌‌کنند. سردرد، خشکی دهان و خشکی بینی عوارض شایع این گروه داروها هستند. این عوارض اغلب موقتی بوده و در طول درمان برطرف می‌شوند. در موارد نادری تپش قلب و احساس سنگینی روی قفسه سینه حین مصرف این داروها رخ می‌دهد که در این صورت باید فورا به پزشک مراجعه کرد.
* دکتر داروساز آنتی‌هیستامین؛ داروی ضد‌حساسیت
مریم ناصح*: هیستامین یکی از مواد شیمیایی است که هنگام واکنش پادتن‌ها با مواد آلرژی‌‌زا در بدن آزاد میشود و مسؤول بسیاری از علائمی است که در التهاب بینی ناشی از آلرژی دیده میشود. داروهای آنتی‌هیستامین با خنثی کردن عمل هیستامین باعث می‌شوند خارش و آبریزش بینی و عطسه کردن تسکین یابد. همچنین این داروها علائم مربوط به حساسیت در مناطقی غیر از بینی مثلا کهیرها یا دانه‌های پوستی را بهبود می‌بخشند. این داروها را در صورت امکان باید پیش از حمله آلرژی مصرف کرد. داروهای آنتی‌هیستامین به اشکال مختلف قرص، قطره چشمی، شربت و اسپری بینی تولید میشود که در بسیاری موارد این داروها در 2 شکل سریع‌الاثر یا اثر تدریجی هم وجود دارند. داروهای آنتی‌هیستامین مشکلاتی هم به وجود می‌آورند. از آنجایی که این داروها ترشحات مخاطی را غلیظ میکنند ممکن است درباره سینوزیت عفونی یا عفونت باکتریایی باعث بدتر شدن علائم شوند، بنابراین افراد مبتلا به سینوزیت عفونی یا باکتریایی حتی در فصل آلرژی نباید آنتی‌هیستامین مصرف کنند. مشکل دیگر آن است که آنتی‌هیستامین‌ها در طول زمان اثربخشی‌شان را از دست می‌دهند و بیماران مجبورند نوع متفاوتی از آنها را به کار برند.
داروهای آنتی‌هیستامین به 2گروه نسل اول و نسل دوم تقسیم می‌شوند، تفاوت عمده این دو گروه در میزان ایجاد عارضه جانبی خواب‌آلودگی است. آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم برخلاف نسل اول کمتر این عارضه شایع را به وجود می‌آورند.
آنتی‌هیستامین‌های نسل اول
از این گروه می‌توان به داروهای دیفن‌هیدرامین، کلماستین و کلرفنیرامین اشاره کرد. داروهای این گروه به خاطر آنکه غیراختصاصی عمل میکنند و اثر ضدکولینرژیک(یعنی اثر استیل کولین یک پیغام‌بر عصبی را مهار میکنند) هم دارند و ممکن است عوارض جانبی متعددی ایجاد کنند. از جمله این عوارض جانبی می‌توان به این موارد اشاره کرد: خواب‌آلودگی و اشکال در تفکر، خشکی دهان، سرگیجه، اضطراب، تپش قلب و گلودرد.
برای تطابق با اثر خواب‌آلودگی این داروها رعایت نکات زیر کمک کننده است:
- دارو را در خانه چند ساعت پیش از خواب مصرف کنید .
- از دیگر داروهایی که اثر خواب‌آور دارند پرهیز کنید.
- حین استفاده از این داروها از رانندگی و کار با ماشین‌های سنگین خودداری کنید.
داروهای آنتی‌هیستامین نسل دوم
از داروهای آنتی‌هیستامین نسل دوم می‌توان به فکسوفنادین، لوراتادین، سیتریزین و آکرواستین اشاره کرد. این داروها خاصیت ضدکولینرژیک ندارند بنابراین در مقادیر تجویز شده خواب‌آلودگی ایجاد نمی‌‌کنند. سردرد، خشکی دهان و خشکی بینی عوارض شایع این گروه داروها هستند. این عوارض اغلب موقتی بوده و در طول درمان برطرف می‌شوند. در موارد نادری تپش قلب و احساس سنگینی روی قفسه سینه حین مصرف این داروها رخ می‌دهد که در این صورت باید فورا به پزشک مراجعه کرد.
* دکتر داروساز ارسال نظر
پربیننده