
گروه بین الملل: امروز مردم کریمه برای شرکت در همهپرسی مهمی پای صندوقهای رای میروند که هدفش تجدید اتحاد تاریخی آنها با روسیه و به معنای جدایی این شبه جزیره از اوکراین پس از نزدیک به نیم قرن خواهد بود. آخرین نظرسنجیها حاکی از رای مثبت 70 تا 80 درصدی اکثریت روس و بخشی از تاتارهای ساکن این منطقه به درخواست دولت خودمختار و پارلمان کریمه برای پیوستن به روسیه است. کریمه پیوندی دستکم 200 ساله با مسکو داشته است و حتی جنگهای معروف با اتحاد فرانسه و انگلیس و عثمانی در قرن نوزدهم نیز نتوانست آن را از خاک روسیه تزاری جدا کند، گویی این پیشرفتگی استراتژیک در دریای سیاه برای شاهان کرملین و جانشینانشان حکم سکوی پرتاب به سوی نیل به وصیت پترکبیر برای رسیدن به به آبهای آزاد را داشته است. شبهجزیره کریمه چه در دوران تزارها و چه اتحاد جماهیر شوروی به خاطر آب و هوای نسبتا گرم و خطوط ساحلی آن به «استراحتگاه روسها» شهرت داشته است و با وجود جدایی از مسکو در سال 1991 همچنان سرپل جامعه روس باقی ماند؛ چه بسیاری از کارمندان،کارگران و سربازان و ملوانان روس طی این دو دهه کماکان در صنایع و مراکز نظامی آن مشغول به کار بوده و عمدتا در سیمفروپل و سواستوپل ساکن شدهاند. مقامهای شهر سواستوپل تدارکات و هماهنگیهای لازم برای همهپرسی امروز ۱۶ مارس را به پایان رساندهاند. این شهر بیش از ۱۶۰ حوزه رایگیری دارد. یوگنی نیکولایف، عضو کمیسیون همهپرسی در این باره گفت: «ما کاملا (برای برگزاری همهپرسی) آمادگی داریم. ما فهرست رایدهندگان را آماده کردهایم و اطلاعات مربوط به آنان نیز تایید شده است». یک رایدهنده نیز گفت: «من فکر میکنم برگزاری همهپرسی ایده خوبی است زیرا آنچه که هماکنون در اوکراین در حال روی دادن است از انتظارات و پیشبینیهای ما فراتر رفته است». سرگئی آکسیونوف، نخستوزیر کریمه میگوید این منطقه باید به روسیه بپیوندد و طبق پیشبینی وی این فرآیند حدود یک سال طول میکشد. وی پیشبینی کرده است بیش از ۸۰ درصد از مردم کریمه از جدایی این منطقه از اوکراین و الحاق آن به روسیه حمایت میکنند: «ما در حال حاضر عقیده داریم و من شخصا فکر میکنم کریمه باید به عنوان بخشی از فدراسیون روسیه به روسیه بپیوندند». پارلمان کریمه سهشنبه گذشته به اعلام استقلال این منطقه در صورت موافقت ساکنان آن با جدایی از اوکراین و پیوستن به روسیه رای داد و روسیه ضمن استقبال از این اقدام آن را «کاملا قانونی» توصیف کرد اما در مقابل غرب هشدار داده است در صورت الحاق کریمه به روسیه، مسکو را تحریم خواهد کرد. رهبران جدید اوکراین نیز میگویند جدایی این منطقه را نمیپذیرند. همزمان آمریکا پیشنویس قطعنامهای را تهیه کرده که از کشورهای عضو شورای امنیت میخواهد تا نتایج همهپرسی آتی در منطقه خودمختار کریمه اوکراین را بهرسمیت نشناسند. سامانتا پاور، نماینده آمریکا در سازمان ملل نیز در نشست روز پنجشنبه شورای امنیت سازمان ملل همه تلاش خود را برای متقاعدکردن اعضا بهتصویب قطعنامه احتمالی به کار بست. مسکو دیروز پیشنویس قطعنامه شورای امنیت درباره اوکراین را وتو کرد. در این رأیگیری چین هم به پیشنویس قطعنامه رأی ممتنع داد اما 13 عضو دائم و معمولی شورای امنیت به آن رای مثبت دادند. این قطعنامه در صورت تصویب، همهپرسی امروز شبهجزیره «کریمه» برای الحاق به روسیه را بیاعتبار میکرد. پیشنویس این قطعنامه تحت حمایت آمریکا به شورای امنیت ارائه شده بود. وتوی قطعنامه کاخ سفید از سوی کرملین شکست بزرگی برای آمریکا، فرانسه و انگلیس محسوب میشود و با انتقاد تند نمایندگان این کشورها مواجه شد. آمریکا و اتحادیه اروپایی پیش از این هم تهدید کرده بودند در صورت برگزاری همهپرسی استقلال کریمه از اوکراین، روسیه را تحریم میکنند.
همهپرسی با فستیوال روسی
درحالی که دیمیترو بلیک، معاون شهردار سیمفروپل مرکز جمهوری خودمختار کریمه، اعلام کرده بود نتایج ابتدایی همهپرسی از همان روز یکشنبه در مرکز کریمه اعلام میشود اما رئیس کمیته همهپرسی این استان سابق اوکراین میگوید نتایج آرا فردای همهپرسی اعلام خواهد شد. بلیک همچنین مژده برپایی یک فستیوال روسی را همزمان با همهپرسی داده بود: «در روز برگزاری همهپرسی، کنسرت و نمایشهای باشکوهی با شرکت هنرمندان روس به صورت بیوقفه اجرا میشود. معاون شهردار خبر داد نتایج همهپرسی احتمالا میتواند به تمام کسانی که در محل میدان اصلی سواستوپل جمع شدهاند، درست قبل از نیمه شب، اعلام شود.» اما طبق گفته رئیس کمیته همهپرسی شبهجزیره کریمه انتظار میرود نتایج همهپرسی 16 مارس (25 اسفند ماه) در رابطه با اینکه آیا کریمه به روسیه ملحق میشود یا خیر، دوشنبه اعلام شود. میخائیلو مالیچف، رئیس این کمیته به خبرگزاری اینترفکس روسیه گفته است: «به محض اینکه آخرین پروتکل را از کمیسیونهای ارضی دریافت و در عین حال پروتکل خود را آماده کنیم، نتایج رفراندوم را اعلام خواهیم کرد و فکر میکنم این اتفاق روز دوشنبه (17 مارس) روی دهد». وزارت خارجه روسیه با انتقاد از موضع سازمان امنیت و همکاری اروپا درباره غیرقانونی بودن همهپرسی در شبهجزیره کریمه، خواستار تجدید نظر این سازمان در زمینه خودداری از اعزام ناظر برای نظارت بر روند این همهپرسی شد. اصلیترین بهانه روسای جمهوری آمریکا و فرانسه و نخستوزیران انگلیس و آلمان درباره مغایرت این همهپرسی با قانون اساسی اوکراین یک گاف بزرگ است چرا که مجلس شبهجزیره کریمه این همهپرسی را تصویب کرده است و دولت کنونی اوکراین و پارلمان آن (رادا) قادر به انحلال مجلس کریمه نیستند چون دادگاه قانون اساسی کشور به خاطر برکناری شماری از قضات آن توسط دولت جدید اوکراین قادر به تصمیمگیری نیست.
کرملین: قانونی است
کاخ کرملین نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه در تماس تلفنی با بانکیمون، دبیرکل سازمان ملل بر برگزاری همهپرسی کریمه در موعد مقرر یعنی یکشنبه (امروز) تاکید کرده است. پوتین تصریح کرد، تصمیم برای برگزاری همهپرسی در کریمه کاملا مطابق با معیارها و قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل است. در بیانیه وزارت امور خارجه روسیه آمده است: «همهپرسی که قرار است 16 مارس برای رای مردم شبهجزیره کریمه به باقی ماندن در چارچوب کشور اوکراین همراه با گسترش اختیارات یا انضمام به روسیه برگزار شود، یک گزینه قانونی است. توافقنامه هلسینکی امضا شده توسط کشورهای عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا در سال 1975 میگوید، تمام ملتها حق ترسیم آزاد وضعیت سیاسی داخلی و خارجی خود بدون مداخله بیگانگان در هر زمان و به هر نحو را دارند. بیانیه از موضع سوییس به عنوان رئیس کنونی سازمان امنیت و همکاری اروپا درباره شبهجزیره کریمه و همچنین سکوتش درباره کودتا در اوکراین و قانونی نبودن دولت کنونی در کییف ابراز تاسف کرد. مسکو از سران سازمان امنیت و همکاری اروپا، کشورهای عضو و دفتر موسسات دموکراتیک و حقوق بشر آن، کنار گذاشتن سیاست یک بام و دو هوا نسبت به شبهجزیره کریمه و اوکراین و موضعگیری مثبت در قبال همهپرسی در آن را به منظور کاهش تنش در منطقه خواستار شد.
ورود 50 ناظر به کریمه
درحالی که غرب به وضوح برای بیاعتبار کردن همهپرسی امروز کریمه تلاش میکند، روسیه از سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) خواسته است ناظرانی را برای نظارت بر این همهپرسی اعزام میکند. اگرچه وزارت خارجه روسیه این درخواست را بسیار دیر و تنها 2 روز پیش از اینکه مردم این منطقه درباره الحاق یا عدم الحاق به روسیه تصمیم بگیرند مطرح کرد. در همین راستا حدود 50 ناظر خارجی و بیش از 200 خبرنگار از 15 کشور جهان برای کنترل و گزارش اخبار همهپرسی روز یکشنبه در منطقه خودمختار کریمه و بندر سواستوپل (در خاک اوکراین) برای پیوستن به ترکیب فدراسیون روسیه به منطقه سفر کردهاند. به گزارش نووستی، «والری میدویدیف» رئیس کمیته شهری انتخاباتی سواستوپل با اعلام این مطلب همچنین یادآور شد: علاوه بر این بیش از 200 خبرنگار از 15 کشور جهان به اینجا آمدهاند تا اخبار مربوط به همهپرسی را از نزدیک گزارش دهند.
آخرین تلاش کییف
به نوشته ایتارتاس، پارلمان اوکراین در تلاشی بینتیجه به انحلال پیش از موعد پارلمان کریمه رای داد. بر اساس این گزارش، 278 نماینده به این طرح رای مثبت دادند. رای پارلمان بزودی اجرایی خواهد شد. نمایندگان همچنین با برگزاری انتخابات زودهنگام موافقت کردند. با این وجود همهپرسی کریمه امروز برگزار میشود.