
سارا شکری: «رستاخیز» ساخته احمدرضا درویش ماجرای قیام عاشورا بر محور شخصیت بکیر بنحر یزیدریاحی را روایت میکند که پس از 12 سال در جشنواره فیلم فجر رونمایی شد و حاشیههای زیادی به همراه داشت. در این فیلم درویش علاوه بر نمایش چهره حضرت عباس(ع)، در دهها سکانس دیگر چهره حضرت علیاکبر(ع)، حضرت علیاصغر(ع)، حضرت قاسم(ع) و یاران باوفای امام حسین(ع) را به نمایش میگذارد و در سکانسی، شاهد سخن گفتن حضرت زینب(س) هستیم که دوربین از پشت، بازیگر این نقش را به نمایش میگذارد. به لحاظ نمایش چهرهها این فیلم مورد انتقاد گرفت که همین امر باعث شد علی جنتی، وزیر ارشاد در سخنانی که از سوی روابط عمومی وزارت خانه منتشر شد: «بسیاری از علما فیلمنامه آن را تایید کردند و برخی از مراجع همچون آیتاللهالعظمی سیستانی متن آن را مورد تایید قرار دادند و نمایندگانش بخشی از هزینههای این فیلم را تامین کردند. در واقع هیچ تحریفی در فیلم صورت نگرفته است.» این اظهارنظر خیلی سریع توسط موسسه تماشا، تهیهکننده فیلم تکذیب شد. پس از دریافت جوایز متعدد در جشنواره فجر اعتراضات بالا گرفت حتی هنرمندان هم به ارائه جوایز به این فیلم اعتراض کردند اما حمایت دولتمردان از فیلم با اعتراضات به آن بیشتر شد. رئیس سازمان سینمایی کشور سراغ علما رفت تا بتواند نظر آنها را جلب کند و بتواند برای فیلم احمدرضا درویش مجوز پروانه نمایش صادر کند. او بعد از جشنواره بلافاصله راهی عتبات عالیات شد تا بتواند پاسخی دلخواه از دفتر آیتالله سیستانی بگیرد و در نهایت در شرایطی که موفق نشد با دفتر ایشان ارتباط برقرار کند به سراغ علمای قم و مشهد رفت. طی یکی، دو ماه گذشته، اصلاحاتی انجام شد و پروانه نمایش فیلم صادر شد اما هیچگاه درباره اصلاحات فیلم سخنی به میان نیامد. جدیدترین خبرها حاکی از آن است که بالاخره پروانه نمایش «رستاخیز» صادر شده و قرارداد پخش آن نیز بسته شده و قرار است پخش این فیلم به حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی به عنوان یکی از نهادهای معتبر فرهنگی کشور سپرده شود. حال سوال این است فیلم درباره مقدسات خودمان (شیعه) میسازیم اما ابتدای فیلم میگوییم معاویه برخلاف سنت پیامبر برای خود جانشین تعیین کرد. بدون در نظر گرفتن این مهم که اصلیترین سنت پیامبر تعیین جانشین بود پیغمبر از سن 10 سالگی امیرالمومنین را وصی و جانشین خود برگزید و در مجالس مختلف اعلام کرد. این فیلم که در آغاز آن غدیر را زیر سوال میبرد چگونه پروانه نمایش دریافت کرده و چگونه است که پخش آن به حوزه هنری سپرده شده است. جالب است که دوستان فراموش کردند معاویه براساس سنت پیامبر عمل کرد اما برخلاف عهد و پیمانش با امام مجتبی عمل کرد. امام حسن مجتبی(ع) هوشمندانه در پیمان صلح آورده است که معاویه حق ندارد حکومت را به دیگری واگذار کند، این بدان مفهوم است که باید حکومت را به امام واگذار کند. این مساله بدیهی را گویا کسی نبوده که به دوستانی که ادعای شیعه بودن دارند یادآوری کند و تذکر دهد. این بدیهیترین اطلاعاتی است که باید از آن آگاه بود و بعد سراغ ساخت یک فیلم مذهبی- تاریخی آنهم در باره شیعه رفت. حال باید دید در نسخه جدید فیلم که در حال آمادهسازی است این نکتهها لحاظ شده است یا باز هم دوستان از این نکته مهم غافل ماندهاند. فیلم به لحاظ محتوا دارای نکات بسیاری است که در این مجال تنها به بیان یک نکته که از اهمیت خاصی برخوردار است بسنده کردیم. «رستاخیز» که تمام مراحل فنیاش را در بهترین استودیوهای لندن سپری کرد احتمالا برای آمادهسازی فیلم برای اکران باید دوباره سراغ استودیوهای لندن برود و هزینه سرسامآور برای این فیلم پرداخت شود. تهیهکننده فیلم مدعی است فیلم در بخش خصوصی تهیه و تولید شده است، این سوال در ذهن هر مخاطب آگاهی ایجاد میشود که اگر سرمایه بخش خصوصی است چرا دغدغه دولتمردان تایید گرفتن از علمای دینی برای فیلم بخش خصوصی است؟
در تمام صحبتها و نقل قولها این موضوع مطرح میشود که این فیلم با برخی تغییرات و رعایت حساسیتهای لازم مجوز اکران گرفته است. تعامل با حوزههای علمیه و در نظر گرفتن نظرات جامع علمای دینی از ویژگیهایی بود که باعث شد این فیلم از سوی وزارت ارشاد مجوز اکران بگیرد اما هیچگاه میزان اصلاحات و بخشهای مختلف آن اعلام نشد. با این اوصاف سوال مهمتر این است که در شرایطی که فیلم مورد اعتراض اقشار مختلف از جمله علما، روحانیون، مداحان، کارشناسان و... قرار گرفته، چگونه است حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی کشور که نهاد معتبر فرهنگی است پخش آن را برعهده گرفته است؟