احسان سالمی: ژانر ورزشی از جمله ژانرهای فراموش‌شده سینمای ایران طی چند سال گذشته است. هرچه سینمای ما طی این سال‌ها خالی از نماهای ورزشی بوده، سینمای جهان با تکیه بر فیلم‌هایی پیرامون رویدادها و مسابقات ورزشی یا چهره‌های سرشناس دنیای ورزش، دامنه مخاطبانش را گسترده‌تر می‌کرد. اصلی‌ترین ویژگی فیلم‌های ورزشی، «قهرمان‌محور» بودن آنهاست و این همان چیزی است که باعث شده فیلم‌های ورزشی معمولا برای اغلب مخاطبان جذاب و قابل توجه باشد. از «محمدعلی کلی» تا «پله» و «دیگو مارادونا» که قهرمان‌هایی شناخته شده بودند تا «بیلی جین کینگ» و «بابی ریگز» تنیسورهای معروف آمریکایی و «دیوید شولتز» قهرمان کشتی آزاد و «نیکی لائودا» قهرمان رانندگی فرمول یک جهان، تنها بخشی از قهرمان‌های ورزشی‌ای هستند که زندگی‌شان محور ساخت آثاری داستانی و مستند شده است. اما «مارادونا» در میان قهرمان‌های ورزشی بیش از دیگران مورد توجه مستندسازان و فیلمسازان قرار گرفته است؛ شاید به این خاطر که قصه زندگی او فراز و فرودهای بیشتری داشته است؛ قهرمانی که نامش چه در زمان حضورش در میادین ورزشی و چه در سال‌های مربیگری و چه در روزهایی که به طور کامل ورزش را کنار گذاشته بود، همواره با مفهوم «حاشیه» و «جنجال» گره خورده است؛ قهرمانی که زمانی یک‌تنه تیمش را به قهرمانی جام‌جهانی رساند و روزی دیگر دام اعتیاد او را تا آستانه مرگ پیش برد!
مارادونا بارها سوژه آثار نمایشی شد. یکی از شاخص‌ترین و به یادماندنی‌ترین روایت‌ها از زندگی او اثری بود که «امیر کاستاریکا» درباره زندگی مارادونا ساخت. «مارادونا به وسیله کاستاریکا» عنوان این مستند بود. اکران آن در سال 2008 با استقبال بالای مخاطبان روبه‌رو شد؛ اثری که در تیتراژ آن از «فیدل کاسترو» رهبر انقلاب کوبا، تا «هوگو چاوز» رئیس‌جمهوری فقید ونزوئلا و «اوو مورالس» رئیس‌جمهوری مستعفی بولیوی به عنوان بازیگران اثر یادشده بود!
«عشق به مارادونا» هم از جمله آثار ساخته‌شده درباره زندگی این اسطوره آرژانتینی دنیای فوتبال است؛ داستانی که از دوران کودکی مارادونا و روزگار سخت و فقیرانه کودکی او آغاز می‌شود و با موضوع رفتن او به کوبا و ترک اعتیاد و بازگشت دوباره‌اش به زندگی به اتمام می‌رسد. «دست خدا» عنوان مستند دیگری بود که با محوریت زندگی دیگو ساخته شد؛ دستی که در جام‌جهانی 1986 باعث گل تاریخی اما مردود مارادونا به انگلستان شد، تا انتقام ظلم انگلیسی‌ها به آرژانتینی‌ها در جریان نزاع بر سر جزایر فالکلند را بگیرد. «مارکو ریسی» کارگردان ایتالیایی در سال 2005 ساخت «دست خدا» را آغاز کرد و در نهایت این مستند در سال 2007 پخش شد. «دست خدا» روایتگر زندگی مارادونا از دوران کودکی تا روزهای بستری شدن او در بیمارستان بود.
البته در سال‌های پیش از ساخت این آثار هم چند مستند با محوریت زندگی مارادونا ساخته شد که هیچ‌کدام آنگونه که باید و شاید دیده نشدند. برای مثال مستند «مارادونا» که «موکاری ایوونی» هنرپیشه و کارگردان تلویزیونی ایتالیایی آن را ساخت یکی از همین آثار بود؛ اثری که ایوونی آن را به‌خاطر علاقه‌اش به مارادونا ساخت اما در نهایت نتوانست توجه چندانی را به سمت خود جلب کند. «مارادونا 86» هم یکی دیگر از این آثار بود که در سال 2013 درباره حضور مارادونا در جام‌جهانی 1986 ساخته شد. «سم بلیر» کارگردان انگلیسی این اثر در این مستند از این زاویه به زندگی مارادونا پرداخت که او در جام‌جهانی فوتبال سال 1986، کاری فراتر از تصورها را انجام داد و یک‌تنه عامل قهرمانی آرژانتین در این رقابت‌ها بود. البته آثاری هم با استفاده از نام مارادونا ساخته شده است که صرفا نام او را یدک می‌کشند و در عمل ارتباطی با قصه زندگی او ندارند. مستند «سانتا مارادونا» یکی از همین آثار بود؛ یک فیلم کمدی ایتالیایی که در سال 2001 اکران شد و ارتباطی با مارادونا نداشت. در سینمای ایران هم فیلم سینمایی «من دیگو مارادونا هستم» ساخته و نمایش داده شد که آن نیز ارتباطی با زندگی این قهرمان ورزشی نداشت.