اوباما در آزمون آژانس

گروه سیاسی:‌ هر چند در ابتدا، با توجه به پافشاری غرب بر لزوم همکاری ایران با آژانس اتمی، گمان بر این بود که آنها به راستی خواهان چنین تعاملی میان تهران و این نهاد نظارتی هستند، اما فشار غرب بر مدیرکل آژانس برای افشای اطلاعاتی که مدعی‌اند نشان‌ دهنده تلاش تهران برای دستیابی به تسلیحات هسته‌ای است آن هم درست در زمانی که دیپلمات‌های نزدیک به آژانس طی هفته گذشته بارها از افزایش همکاری ایران با این نهاد بین‌المللی سخن به میان آورده‌اند، گواه موضوع و موضع دیگری است. در واقع همزمان با انتشار اخباری درباره بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از نیروگاه آب سنگین اراک و مجتمع غنی‌سازی نطنز که در گزارش‌های پیشین البرادعی تقاضا برای بازدید از آنها بارها بیان شده بود و در پی آن، پیش‌بینی دیپلمات‌های غربی از گزارش مثبت مدیرکل درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران که البته با استناد به اخباری درباره افزایش نیافتن تعداد سانتريفيوژهای غنی‌سازی اورانيوم در تاسيسات نطنز صورت گرفت، برخی سیاستمداران غربی از تلاش آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان برای متقاعد کردن چین و روسیه به اعمال دور چهارم تحریم‌ها علیه بخش انرژی ایران پرده برداشتند. البته این 4 کشور برای رسیدن به این مقصود به استدلال‌های محکم‌تری نیازمندند که به زعم خود در تلاشند با تحت فشار قرار دادن البرادعی برای افشای اطلاعات منتشر نشده به آن دست یابند؛ موضوعی که روزنامه وال استريت ژورنال نیز به نقل از مقامات آمريکایی و غربی به آن اشاره کرد و نوشت: «دولت اوباما دستیابی به این اطلاعات را برای کسب حمايت بين المللی برای تحريم‌های اقتصادی جديد عليه تهران مهم و اساسی مي‌داند». البته به گفته مدیرکل آژانس با انتشار اطلاعات و اسناد درخواستی آمریکا و اروپا نیز پرونده‌ای قاطع علیه ایران تشکیل نمی‌شود. گمانه‌زنی درباره مثبت بودن گزارش البرادعی درباره برنامه هسته‌ای ایران به دیپلمات‌ها و سیاستمداران محدود نبود و اکثر رسانه‌های بین‌المللی نیز چنین پیش‌بینی ای را منتشر کرده‌اند چنانکه در همین راستا، یک پایگاه خبری روس با نام «کا دو کاپيتال» با اشاره به افزایش تعامل و همکاري ايران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به نقل از دیپلمات‌ها در وین نوشت:‌ «براي متقاعد کردن روسيه و چين به اعمال تحريم‌هاي جديد عليه ايران لازم است گزارش آژانس آشکارا ضد ايراني و دربرگيرنده تحقيقات و مدارک مستند درباره تلاش تهران براي دستيابي به سلاح اتمي باشد هر چند تاکنون چنين مدارک معتبري به دست نیامده است». به گفته این منابع، البرادعي مايل نيست از گزارش آژانس براي مقاصد سياسي استفاده شود بویژه اینکه ايران گام‌های جديدی به سوي آژانس برداشته است. هر چند در این میان برخی کارشناسان هدف لفاظی‌‌های آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و نیز سخنان نیکلا سارکوزی، رئیس‌جمهور فرانسه درباره احتمال تحریم بیشتر ایران در صورت عدم دریافت پاسخ تهران به پیشنهاد مذاکره با گروه 1+5 را تحت تاثير قراردادن فضاي جامعه بين‌‌المللي در آستانه انتشار گزارش آژانس درباره ايران ارزیابی می‌‌کنند اما موضوع حائز اهمیت در این میان تبدیل شدن این گزارش به ابزاری محکم برای بررسی صحت و سقم ادعاهای باراک اوباما درباره به کارگیری رویکرد دیپلماتیک در قبال ایران است. در همین راستا، روزنامه وال استریت ژورنال نوشت: «به گفته ديپلمات‌های آمريکایی و اروپایی، گزارش سازمان ملل متحد درباره برنامه اتمی تهران که قرار است بزودی منتشر شود، ديپلماسی بين‌المللی يک‌ماهه‌ای را به راه می‌اندازد که می‌تواند سياست دولت اوباما درباره ايران را قاطعانه به آزمايش گذارد». به نوشته این روزنامه آمریکایی، انتظار مي‌رود گزارش البرادعی زمينه را برای 4 هفته گفت‌وگوهای حساس ميان واشنگتن و ديگر اعضای شورای امنيت درباره چگونگی واکنش به ايران در آستانه ضرب‌الاجل ماه سپتامبر فراهم کند.