۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۵۳
با تأکید بر سلامت فعالیت‌های هسته‌ای و همکاری ایران با آژانس منتشر شد

آخرین گزارش البرادعی

‌ تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه‌های هسته‌ای ایران، بدون توجه به ادعا و در عین حال فشار غرب برای گنجاندن خلاصه‌ای از فعالیت‌های ایران در زمینه دستیابی به تسلیحات هسته‌ای، روز جمعه منتشر شد تا «محمد البرادعی» در بیستمین و البته آخرین گزارش خود در سمت مدیرکلی این نهاد بین‌المللی، همان تصویری را از خود بر جای گذارد که همواره بر آن پافشاری داشت؛ یعنی گزارشی حاوی استدلال‌های فنی- حقوقی و عاری از هرگونه نگاه و رویکرد سیاسی. آخرین گزارش البرادعی که با توجه به شروع به‌‌کار دولت دهم و در عین حال محور مذاکره قرار گرفتن آن، با اهمیت‌ترین گزارش وی نیز قلمداد می‌شود، شامگاه جمعه در اختیار 35‌عضو شورای حکام قرار گرفت و در آن اخباری درباره توافقات جدید میان 2 طرف منتشر شد که از آن جمله می‌توان از «موافقت ایران با راستی‌آزمایی موجودی فیزیکی در تاسیسات غنی‌سازی سوخت نطنز » و نیز « توافق ایران و آژانس برای بهبود مواد مربوط به حسابرسی و ثبت عملیات و دسترسی بموقع برای بازرسی‌های سرزده» نام برد؛ مواردی که به وضوح، روند رو به رشد تعامل ایران با این سازمان بین‌المللی را نشان می‌دهد. در این میان اما بیشترین حجم گزارش و نیز مهم‌ترین بخش آن، به پیشرفت همکاری تهران با آژانس مربوط می‌شود. مواردی که پیش از انتشار گزارش با استناد به آنها گمانه‌زنی‌های بسیاری درباره مثبت بودن گزارش آژانس صورت گرفته بود، این بار در گزارش با مصداق‌های مشخص از آنها نام برده شده که مهم‌ترین آن «دسترسی بازرسان به رآکتور آب سنگین اراک» است که آژانس همواره خواستار بازدید از آن بوده است. محمد البرادعی همچنین در گزارش خود با تاکید بر اینکه «هیچگونه شواهدی از فعالیت‌های در حال انجام مرتبط با بازفرآوری در رآکتور تحقیقاتی تهران و موسسه تولید رادیو ایزوتوپ‌های مولیبدن، ید و زینان وجود نداشته» و نیز «موفقیت آژانس در 3 بازرسی سرزده از تاسیسات غنی‌سازی نطنز»، از تداوم اقدام آژانس در راستي‌آزمايي عدم انحراف مواد اعلام شده هسته‌اي در ايران سخن به میان آورده است. با وجود اینکه در این گزارش واژه «همکاری ایران با آژانس» با صراحت به کار رفته و در عین حال بر کاهش حجم تولید اورانیوم غنی شده با غلظت پایین تاکید شده، «ایان کلی» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا مدعی شد: «بر اساس آنچه ما در گزارشات مطبوعاتي مشاهده كرديم، به نظر مي‌رسد، ايران نه تنها به طور كامل با دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل همكاري نمي‌كند؛ بلكه قصد ندارد فعاليت‌هاي هسته‌اي خود را كاهش دهد». وی افزود:‌ «با وجود گزارش البرادعي، هنوز هم درباره صلح‌‌آميز بودن برنامه هسته‌اي ايران ترديد‌هايي وجود دارد. اين همكاري محدود ايران، بسيار ناچيز و ناقص است». البته گزارش کنونی البرادعی همچون همیشه به 2 بخش تقسیم می‌شود که یک بخش آن گزارش كاملي از بازرسي‌هاي عادي انجام‌شده در ايران از همه فعاليت‌هاي هسته‌اي است و بخش دیگر در واقع منعکس‌کننده انتظارات و خواسته‌های شوراي امنيت و شوراي حكام است كه فراتر از تعهدات تهران در چارچوب ان‌پي‌تي است؛ بنابراين تعجبی ندارد كه بخش دوم اين گزارش، حاوی عبارات منفي باشد؛ نظیر «ایران کماکان به غنی‌سازی اورانیوم ادامه می‌دهد و آن را به حالت تعلیق در نیاورده» و یا اینکه « تهران پروتکل الحاقی را به اجرا در نیاورده» زیرا همانطور که «دکتر علی‌اصغر سلطانیه» نماینده دایم ایران در آژانس اتمی پیش‌تر اعلام کرده بود، «هيچ نوع منطق فني، حقوقي و سياسي براي اينكه جمهوري اسلامي ملزم شود اين خواسته‌ها را محقق كند وجود ندارد». موضوع مطالعات ادعایی نیز مانند سایر گزارش‌های آژانس طی 2 سال گذشته، در گزارش جدید مورد اشاره قرار گرفته؛ با این تفاوت که البرادعی از «ارائه ارزیابی کلی ایران از اسناد مرتبط با مطالعات ادعایی» و همچنین «پاسخ جزئی و یک سند در پاسخ به سوالات مشخص مطرح شده توسط آژانس» خبر داده و در نهایت محدوديت‌هاي اعمال شده از سوي برخي كشورهاي عضو در اعلام اطلاعات به ايران را عامل دشواری كار آژانس در انجام مذاكرات مشروح با ايران در این‌باره عنوان کرده است. اما ظاهرا ماجرا با انتشار این گزارش پایان نیافت و روند اتهام‌زنی به آژانس درباره پنهان کردن اطلاعات مربوط به فعالیت‌های ایران که از 2 هفته قبل آغاز شده بود، تا آنجا پیشروی کرد که «مارک ویدریکر»، سخنگوی این سازمان بین‌المللی با صدور بیانیه‌ای، این رویه را به باد انتقاد گرفت و گفت: «مقالاتي وجود دارد كه مدعي است، دبيرخانه آژانس در حال پنهان كردن اطلاعات است و بين اعضاي آژانس اختلافاتي جدي درباره مفاد گزارش جديد آژانس درباره برنامه هسته‌‌اي ايران وجود دارد. واضح است كه اين اتهامات هيچگونه پايه و اساسي در واقع ندارند». البرادعی از همکاری ایران با آژانس قدردانی کرد در همین حال علی اصغر سلطانیه، نماينده‌دائم کشورمان در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در ارزیابی خود از گزارش محمد البرادعی با بیان اینکه «مديركل آژانس در گزارش جديد خود براي بيستمين بار بر صلح‌آميز بودن فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران تاكيد كرده است»، گفت:‌«البرادعي در اين گزارش از همكاري جمهوري اسلامي ايران در رابطه با اجازه بازديد از رآکتور آب سنگين اراك تشكر كرد، همچنين در رابطه با توافق پيرامون بازرسي‌ها در نطنز با توجه به توسعه فعاليت‌ها در اين سايت قدرداني کرده است. علاوه بر این، وی در قسمت ديگري از اين گزارش در رابطه با توافق در سيستم علمي حسابرسي مواد و نيز مكانيزم تعريف شده‌ براي بازرسي‌هاي سرزده قدرداني كرده که اين موضوع نشان مي‌دهد جمهوري اسلامي ايران به همكاري ‌هاي خود با آژانس ادامه داده و با هر گونه درخواستي كه در چارچوب تعهدات و مبتني بر استدلالات فني و حقوقي براي بازرسي‌ هاي موثر باشد، موافقت مي‌کند؛ اما در عين حال هيچگونه فشار سياسي‌ای در انجام اقداماتي فراتر از تعهدات قانوني را نمي‌پذيرد». وی در ادامه با اشاره به اینکه مطالب مطرح شده در این گزارش درباره عدم تعلیق غنی‌سازی یا تکمیل رآکتور اراک مانند گزارشات قبلی است و موضوع جدیدی نیست، تاکید کرد:‌ «به دليل آنكه رآکتور اراك قرار است راديوداروهايي براي هزاران بيمار در كشور توليد كند و اين نيز يك امر كاملا صلح‌آميز و انسان‌دوستانه است، جمهوري اسلامي ايران به هيچ وجه از نظر فني و حقوقي توقف آن را قبول نخواهد كرد و لذا در نامه‌اي كه اينجانب درباره موافقت رياست سازمان انرژي اتمي به منظور بازديد از رآکتور اراك نوشتم، ابراز اميدواري كردم هر چه زودتر اين رآکتور بتواند با توليد راديوداروها، نياز بيمارستان‌هاي كشور را تامين كند». سلطانیه اجازه بازرسي از رآکتور اراك را نشان دهنده شفافيت ایران در زمینه صلح‌آميز بودن فعاليت‌هاي هسته‌اي خود عنوان کرد و افزود:‌ «ما به آن معدود كشورهاي غربي‌ كه يا نابينا هستند و يا چشم خود را بر اين حقايق روشن در گزارش بسته‌اند؛ گزارشی که نشان‌‌دهنده عزم جمهوري اسلامي در ادامه فعاليت ‌هاي هسته‌اي و به موازات آن ادامه همكاري با آژانس است، توصیه می‌کنیم حقايق را بنگرند و بيش از اين با انگيزه‌هاي سياسي، فضاي همكاري را مخاطره‌آميز نکرده و خود را در اذهان جامعه بين‌الملل، بيش از اين منزوي نكنند». نماینده کشورمان در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با اشاره به اينكه اين آخرين گزارش البرادعي است، گفت: «اگرچه بعضا از نحوه گزارشات مديركل خشنود نبوديم ولي اينكه البرادعي به‌رغم فشارهاي سياسي، بدون استثنا در تمام گزارشات به جرات اذعان كرده كه شواهدي مبتني بر نظامي بودن برنامه هسته‌اي ايران وجود ندارد، يك گواهي بين‌المللي مبني بر صلح ‌آميز بودن فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران است كه از آن قدرداني مي‌كنيم». در عین حال سلطانیه اضافه کرد، با توجه به اينكه موضوعات اصلي با آژانس، همگي حل و فصل شده، انتظار می‌رفت به صرف ادعاي آمريكا كه خود در اين گزارش به عدم اصالت مدارك اذعان كرده، برخی موضوعات تاكنون ادامه نمي‌يافت بنابراین، ایران انتظار دارد مديركل جدید با اين بحث‌هاي سياسي، فضاي آژانس را كه سازماني فني - تخصصي است، مسموم نكند و به آن خاتمه دهد. وی در پايان خاطرنشان كرد: بي‌ترديد جمهوري اسلامي ايران همانطور که ریاست محترم جمهوری تاکید کرده است كماكان به همكاري خود با آژانس ادامه مي‌دهد ولي هيچگونه فشار سياسي و اقداماتي فراتر از تعهدات قانوني را نمي‌پذيرد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده