دکتر الهام امینی از شهرسازی اسلامی می‌گوید
شهری به زبان اسلام
معماری اسلامی انعکاس اندیشه‌ها و اعتقاد معماران گمنامی است که زندگانی خویش را وقف رسیدن به یگانگی و وحدت کردند، گرچه وحدت، کنشی ذهنی است اما می‌تواند نمودی بیرونی نیز داشته باشد که گویاترین آن در هنر یافتنی است. ساخته‌ها و فرآورده‌های این هنرمندان بیانگر تلاش شگرفی است که در راه وحدت بخشیدن به قسمت‌های پراکنده صورت گرفته است. چند سالی است که حضور جوانان تحصیلکرده در عرصه معماری و شهرسازی کشور، ورق را برگردانده و جامعه حرفه‌ای را با سوالات و مساله‌های جدیدی روبه‌رو کرده است. خلاقیت که پایه و اصل بسیار مهمی در عالم معماری و شهرسازی به حساب می‌آید، اگر نگوییم به طور کامل، لااقل به میزان بسیار زیادی مرهون حضور و جدیت در بیان اندیشه‌ها از سوی جوانان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه هاست. این مصاحبه نیز به یکی از این جوانان اختصاص دارد، دکتر الهام امینی، نفر اول آزمون دکترای شهرسازی در سال 1380، عضو هیأت رئیسه گروه شهرسازی نظام مهندسی استان تهران و استادیار (عضو هیأت علمی داخلی) دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفرش نیز هست که در حوزه‌های مختلف شهرسازی تحقیق و پژوهش کرده است.
به عنوان سوال اول، به نظر شما شهرسازی تحت تاثیر فن و حرفه است یا فرهنگ و هنر؟
شهرسازی فعالیتی است علمی، فنی و هنری جهت آفرینش فضایی برای زیستن. آنچه مهم است ترکیب این فعالیت‌ها در فضاست که همیشه به یک نسبت نیست. به اعتقاد من شهرسازی با فن آمیخته شده است اما متاسفانه امروزه این کار در کشور ما بدون توجه به فرهنگ، دین و آیین هنری صورت گرفته.
به اعتقاد شما چرا شهرهای ما تغییر کرده‌اند و دیگر صمیمی و دلگرم کننده نیستند؟
به اعتقاد من دلیل اساسی این مساله در تقلید و تکرار بی‌چون و چرا و کورکورانه از شهرهای بیگانه و به دنبال آن بحران هویت جامعه یا به عبارتی جست‌وجوی هویتی جدای از هویت فرهنگ ملی است. آنچه امروز هویت شهرها را رقم می‌زند، تمرکز بر جنبه مادی است، مانند مقوله مصرف‌زدگی. مد جای خویش را در جامعه باز کرده و انسان را به سمت تمرکز بیشتر بر وجه مادی زندگی سوق می‌دهد. راه حل برای جامعه امروز این است که تلاش کرده تا در وحله اول زمینه‌ها و مختصات فرهنگی از اصول و اعتقاد و باورهای جامعه نشات بگیرند و دوم اینکه دست اندرکاران مسائل شهری به دنبال نمایش و تجلی اصول و مبانی فرهنگی خویش باشند.
به نظر شما شهرهایی که با هنر اسلامی ساخته می‌شوند چه ویژگی‌هایی باید داشته باشند؟روح اسلام در کالبد شهرها چگونه حلول می‌کند؟ یا به عبارتی یک شهر اسلامی چه ویژگی‌هایی دارد؟
یک شهر اسلامی ویژگی‌های بی شماری دارد، مانند برقراری ارتباط انسان با عناصر طبیعی در فضاهای شهری، توجه همزمان به نیازهای انسان(مادی و معنوی)، گزینش مقیاس انسانی به عنوان محور و معیار اصلی سلسله مراتب، هماهنگی، توازن و وحدت، رعایت حقوق همسایگی، هماهنگی عملکردهای شهری و... که همگی برگرفته از جهان‌بینی اسلامی است، می‌تواند به تقویت مبانی فرهنگی جامعه و در نتیجه بروز هویت ملی در شهرسازی کمک کند.
ارتباط شهر با تاریخ و گذشته‌اش یکی از ارتباطات مهمی است که در ایجاد احساس هویت فرد و جامعه نقشی اساسی ایفا می‌کند. در واقع این احساس، از احساس غربت انسان و احساس بی ریشگی و بریدگی از گذشته می‌کاهد. شهرسازی به‌عنوان فعالیتی ارادی و آگاهانه که هدفش شکل دادن به محیط است، در صورتی می‌تواند به اهداف عالی خود برسد که ارزش‌های والای انسانی پایه و اساس هرگونه تصمیم‌گیری در پروژه‌های آن باشد.
و سخن آخر؟
هر ملت و جامعه‌ای باید به آداب و رسوم خود احترام گذاشته و به اخلاقیات، علوم و هنر خود افتخار کند و هویت خود را بسازد، بنابراین بجاست با قدری تامل، شهر پرباری را با این ابزارها خلق کرد که متفاوت و درخور باشد. در وفاداری به فرهنگ و هنر یک سرزمین، حفظ و تکرار اشکال گذشته مورد نظر نیست و آنچه مهم است نگاه پویا و خلاق است. آنچه مسلم است در روند شکل‌گیری یک شهر عوامل گوناگونی مانند اقلیم، عملکرد، مصالح و فنون ساخت و... بر کالبد نهایی تاثیر می‌گذارند و در کنار روند تاثیرگذاری عوامل مادی، کالبدی، محیطی، اقلیمی، شکل و فضای شهر در بعد فرهنگی، تمثیلی و هنری باید از همه آرمان‌ها و ارزش‌های یک جامعه برخوردار باشد.
راهپیمایی محیط‌زیستی در چین
ایسنا: رسانه‌های دولتی چین اعلام کردند: هزاران نفر در پکن ـ پایتخت چین ـ در اعتراض به ورود مواد آلاینده شیمیایی کارخانجات به منابع آبی این کشور دست به راهپیمایی زدند. رسانه‌های دولتی چین از قول دولت این کشور آورده‌اند: بیش از یکهزار نفر از سکنه پایتخت روز گذشته در خیابان‌های این شهر دست به راهپیمایی گسترده زدند و مراتب اعتراض خود را درباره ورود آلاینده‌های شیمیایی کارخانجات به داخل منابع آبی این کشور اعلام کردند. همچنین در گزارش سازمان محیط‌زیست چین آمده است: چین به دلیل داشتن کارخانجات زیاد جزو کشورهایی در حوزه آسیا محسوب می‌شود که در آنها سالانه مقادیر زیادی از فاضلاب این کارخانجات داخل منابع آبی شده و این منابع آبی را بشدت آلوده می‌کند. گفته می‌شود دولت چین تاکنون بیش از 50 میلیون دلار برای پاکسازی و تصفیه منابع آبی آلوده به مواد شیمیایی و فاضلاب کارخانجات هزینه صرف کرده است.
گفت و گو
دکتر الهام امینی از شهرسازی اسلامی می‌گوید
شهری به زبان اسلام
معماری اسلامی انعکاس اندیشه‌ها و اعتقاد معماران گمنامی است که زندگانی خویش را وقف رسیدن به یگانگی و وحدت کردند، گرچه وحدت، کنشی ذهنی است اما می‌تواند نمودی بیرونی نیز داشته باشد که گویاترین آن در هنر یافتنی است. ساخته‌ها و فرآورده‌های این هنرمندان بیانگر تلاش شگرفی است که در راه وحدت بخشیدن به قسمت‌های پراکنده صورت گرفته است. چند سالی است که حضور جوانان تحصیلکرده در عرصه معماری و شهرسازی کشور، ورق را برگردانده و جامعه حرفه‌ای را با سوالات و مساله‌های جدیدی روبه‌رو کرده است. خلاقیت که پایه و اصل بسیار مهمی در عالم معماری و شهرسازی به حساب می‌آید، اگر نگوییم به طور کامل، لااقل به میزان بسیار زیادی مرهون حضور و جدیت در بیان اندیشه‌ها از سوی جوانان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه هاست. این مصاحبه نیز به یکی از این جوانان اختصاص دارد، دکتر الهام امینی، نفر اول آزمون دکترای شهرسازی در سال 1380، عضو هیأت رئیسه گروه شهرسازی نظام مهندسی استان تهران و استادیار (عضو هیأت علمی داخلی) دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفرش نیز هست که در حوزه‌های مختلف شهرسازی تحقیق و پژوهش کرده است.
به عنوان سوال اول، به نظر شما شهرسازی تحت تاثیر فن و حرفه است یا فرهنگ و هنر؟
شهرسازی فعالیتی است علمی، فنی و هنری جهت آفرینش فضایی برای زیستن. آنچه مهم است ترکیب این فعالیت‌ها در فضاست که همیشه به یک نسبت نیست. به اعتقاد من شهرسازی با فن آمیخته شده است اما متاسفانه امروزه این کار در کشور ما بدون توجه به فرهنگ، دین و آیین هنری صورت گرفته.
به اعتقاد شما چرا شهرهای ما تغییر کرده‌اند و دیگر صمیمی و دلگرم کننده نیستند؟
به اعتقاد من دلیل اساسی این مساله در تقلید و تکرار بی‌چون و چرا و کورکورانه از شهرهای بیگانه و به دنبال آن بحران هویت جامعه یا به عبارتی جست‌وجوی هویتی جدای از هویت فرهنگ ملی است. آنچه امروز هویت شهرها را رقم می‌زند، تمرکز بر جنبه مادی است، مانند مقوله مصرف‌زدگی. مد جای خویش را در جامعه باز کرده و انسان را به سمت تمرکز بیشتر بر وجه مادی زندگی سوق می‌دهد. راه حل برای جامعه امروز این است که تلاش کرده تا در وحله اول زمینه‌ها و مختصات فرهنگی از اصول و اعتقاد و باورهای جامعه نشات بگیرند و دوم اینکه دست اندرکاران مسائل شهری به دنبال نمایش و تجلی اصول و مبانی فرهنگی خویش باشند.
به نظر شما شهرهایی که با هنر اسلامی ساخته می‌شوند چه ویژگی‌هایی باید داشته باشند؟روح اسلام در کالبد شهرها چگونه حلول می‌کند؟ یا به عبارتی یک شهر اسلامی چه ویژگی‌هایی دارد؟
یک شهر اسلامی ویژگی‌های بی شماری دارد، مانند برقراری ارتباط انسان با عناصر طبیعی در فضاهای شهری، توجه همزمان به نیازهای انسان(مادی و معنوی)، گزینش مقیاس انسانی به عنوان محور و معیار اصلی سلسله مراتب، هماهنگی، توازن و وحدت، رعایت حقوق همسایگی، هماهنگی عملکردهای شهری و... که همگی برگرفته از جهان‌بینی اسلامی است، می‌تواند به تقویت مبانی فرهنگی جامعه و در نتیجه بروز هویت ملی در شهرسازی کمک کند.
ارتباط شهر با تاریخ و گذشته‌اش یکی از ارتباطات مهمی است که در ایجاد احساس هویت فرد و جامعه نقشی اساسی ایفا می‌کند. در واقع این احساس، از احساس غربت انسان و احساس بی ریشگی و بریدگی از گذشته می‌کاهد. شهرسازی به‌عنوان فعالیتی ارادی و آگاهانه که هدفش شکل دادن به محیط است، در صورتی می‌تواند به اهداف عالی خود برسد که ارزش‌های والای انسانی پایه و اساس هرگونه تصمیم‌گیری در پروژه‌های آن باشد.
و سخن آخر؟
هر ملت و جامعه‌ای باید به آداب و رسوم خود احترام گذاشته و به اخلاقیات، علوم و هنر خود افتخار کند و هویت خود را بسازد، بنابراین بجاست با قدری تامل، شهر پرباری را با این ابزارها خلق کرد که متفاوت و درخور باشد. در وفاداری به فرهنگ و هنر یک سرزمین، حفظ و تکرار اشکال گذشته مورد نظر نیست و آنچه مهم است نگاه پویا و خلاق است. آنچه مسلم است در روند شکل‌گیری یک شهر عوامل گوناگونی مانند اقلیم، عملکرد، مصالح و فنون ساخت و... بر کالبد نهایی تاثیر می‌گذارند و در کنار روند تاثیرگذاری عوامل مادی، کالبدی، محیطی، اقلیمی، شکل و فضای شهر در بعد فرهنگی، تمثیلی و هنری باید از همه آرمان‌ها و ارزش‌های یک جامعه برخوردار باشد.
راهپیمایی محیط‌زیستی در چین
ایسنا: رسانه‌های دولتی چین اعلام کردند: هزاران نفر در پکن ـ پایتخت چین ـ در اعتراض به ورود مواد آلاینده شیمیایی کارخانجات به منابع آبی این کشور دست به راهپیمایی زدند. رسانه‌های دولتی چین از قول دولت این کشور آورده‌اند: بیش از یکهزار نفر از سکنه پایتخت روز گذشته در خیابان‌های این شهر دست به راهپیمایی گسترده زدند و مراتب اعتراض خود را درباره ورود آلاینده‌های شیمیایی کارخانجات به داخل منابع آبی این کشور اعلام کردند. همچنین در گزارش سازمان محیط‌زیست چین آمده است: چین به دلیل داشتن کارخانجات زیاد جزو کشورهایی در حوزه آسیا محسوب می‌شود که در آنها سالانه مقادیر زیادی از فاضلاب این کارخانجات داخل منابع آبی شده و این منابع آبی را بشدت آلوده می‌کند. گفته می‌شود دولت چین تاکنون بیش از 50 میلیون دلار برای پاکسازی و تصفیه منابع آبی آلوده به مواد شیمیایی و فاضلاب کارخانجات هزینه صرف کرده است.
ارسال نظر
پربیننده