با توجه به اینکه سه‌گانه «پارسیان و من» اخیرا به چاپ هشتم رسیده است و از مدت‌ها پیش تاکنون به دلیل داشتن مضمونی تازه و ساختاری نو مورد توجه مخاطبان قرار گرفت، در این‌باره بیشتر توضیح می‌دهید؟
من در این مجموعه ضمن پرداختن به لابیرنت هزار توی اسطوره‌های ایران باستان، کوشیدم آن را با چاشنی خیال و فانتزی بیامیزم. همچنین از حکایت‌های شاهنامه برای نگارش «پارسیان و من» کمک بسیاری گرفتم، چنانكه در جلد اول یعنی در «کاخ اژدها» من به روایت داستان «اژدی‌هاک ماردوش» یا همان ضحاک پرداخته‌ام. در جلد دوم یعنی «راز کوه پرنده» نیز در عین تبیین شرح هفت‌خوان رستم، پهلوانی‌های او را شرح دادم و در جلد آخر به نوعی داستان زندگی کو‌روش بزرگ را کار کردم، منتها در تمام این 3 جلد قصد داشتم طوری به روایت داستان‌ها بپردازم که در عین داشتن بن‌مایه‌های تاریخی، با زبان جذاب و امروزی نیز همخوانی داشته باشد. همان‌طور که اشاره کردم مطالعه شاهنامه و بسیاری از متون کهن ایران باستان موجب شد تا بتوانم این مجموعه را به رشته تحریر درآورم. ضمن اینکه از تمام این منابع به نوعی الهام می‌گرفتم.
«پارسیان و من» نه از منظر من بلکه به زعم و دیدگاه منتقدان ادبی توانست بعد از چاپ مورد توجه واقع شود و به نوعی نقطه عطفی در ادبیات نوجوان به شمار رود. نظر شما چیست؟
ببینید من در این مجموعه تلاش کردم پردازش نوگرایانه ارائه دهم. خواستم قالب‌های تکراری در زمینه بازنویسی و بازآفرینی متون کهن را بشکنم و این داستان‌ها را در فضایی داستان‌گونه و نزدیک به زبان و موقعیت امروز روایت کنم و فکر می‌کنم تا حدودی موفق هم شدم. «پارسیان و من» ضمن معرفی اساطیر ایرانی درواقع حماسه‌های ملی– مذهبی و اسطوره‌ای را نیز برای مخاطب این طیف بیان می‌کند. یک جور فضای فانتزی در هر 3 جلد به چشم می‌خورد؛ فضایی که در عین روایت حکایت‌های مختلف، به نوعی تاریخ را نیز بازگو می‌کند.
برخی از منتقدان، از سه‌گانه «پارسیان و من» به عنوان شورش نثر علیه نظم کهن یاد می‌کنند. چقدر این ویژگی را قبول دارید؟
خب شاید اطلاق چنین صفتی به «پارسیان و من» درست باشد، شاید هم نباشد. این بسته به نظر منتقدانی است که آثار مرا خوانده و آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‌اند، اما درباره این رمان همین‌قدر بگویم که من آن را با هدف بازسازی متون مقدس و تاریخی نوشتم و سعی کردم وجوه مستندی در هر 3جلد آن گنجانده شود، زیرا همان‌طور که گفتم داستان‌های هر 3 جلد این مجموعه در عین اینکه زیربنای حماسی و اسطوره‌ای دارد اما مستند است، یعنی آنچه در گذشته در هزار توی تاریخ باستان اتفاق افتاده است را به روایت می‌کشد. من به هنگام نوشتن این مجموعه، به رعایت عناصر روایی و ادبی پایبند بودم.
«پارسیان و من» توانست در سال 1384 در بخش آثار تالیفی نوجوان، جایزه کتاب سال را از آن خود کند و همچنین به جوایزی چون«مهرگان ادب» راه یابد یا حتی برنده کتاب سال شهید غنی‌پور شود. فکر می‌کنید وجود چه مولفه‌هایی در این مجموعه آن را از دیگر آثار نوجوان در سالهای اخیر متمایز می‌سازد؟
شاید وجود عناصر روایی و ادبی و بسط و گسترش آنها بر پایه خیال و واقعیت از مشخصه‌های این اثر به شمار رود.
من ضمن بازنویسی داستان‌های شاهنامه، چارچوب‌های موضوعی را نیز حفظ کردم و تمام تلاش خود را برای ایجاد امتزاج و اختلاطی بدیع میان 2 ژانر حماسی و فانتزی به کار بستم.
پس از انتشار «پارسیان و من» بیکار ننشستید و سراغ سه‌گانه دیگری با این مضمون و حال و هوا رفتید. منظورم«اشوزدنگهه» است. اگر ممکن است درباره این مجموعه هم بگویید.
این مجموعه نیز به تبع«پارسیان و من» مشتمل بر 3 جلد است.
تاکنون جلدهای اول و دوم آن از سوی نشر موج منتشر شده است که«اشوزدنگهه» عنوان جلد اول و «اسطوره هم‌اکنون» نام جلد دوم است که جلد دوم آن نیز توانسته در ماه‌های اخیر به چاپ سوم دست یابد.
درباره شخصیت «اشوزدنگهه» بیشتر توضیح دهید. ظاهرا او نمادی از حق و حقیقت در دنیای معاصر است.
بله. «اشوزدنگهه» نام یک شخصیت ایرانی است که در اوستا و دیگر متون دینی ایرانی از او به عنوان انسانی نیک و طرفدار حق یاد شده است. او در واقع قهرمان جاویدی است که برای نجات انسان‌ها تلاش می‌کند. به بیان دیگر «اشوزدنگهه» مرد 6 هزار سالهای است که عمر جاودان دارد. او از دوران سیلک کاشان تا تهران امروز به زندگی خود ادامه داده و دوران مختلفی را به چشم دیده است. «اشوزدنگهه» ضمن تجربه کردن تاریخ 6 هزار ساله در طول زندگی خود می‌کوشد به انسان‌ها کمک کند و باطل و نادرستی را از میان بردارد. مجموعه «اشوزدنگهه» به طور کلی در 3 جلد کامل می‌شود، مثل «پارسیان و من» اما تمام مجلدها به یکدیگر مرتبط هستند.
ویژگی این مجموعه در چه نکته‌ای است؟
ببینید هر 3 جلد از ساختاری غیرخطی برخوردار است. در عین اینکه در هیچ‌کدام از جلدها زمان به طور دقیق مشخص نیست. می‌توان گفت من به نوعی در این رمان، زمان را دستکاری کرده‌ام.
مثل اینکه قرار است یک جلد دیگر در قالب پیوست این 3 جلد به آن بیفزایید.
بله. این پیوست در واقع مشتمل بر دست‌نوشته‌های «اشوزدنگهه» است که من آن را در یکصد صفحه به رشته تحریر درآورده‌ام. «اشوزدنگهه» در این دست‌نوشته‌ها مسائل، رویدادها و اتفاقاتی را که برای او در طول 6 هزار سال رخ داده است روایت می‌کند.
تمایل نسبت به نگارش آثار حماسی- اسطوره‌ای از کجا در شما شکل گرفت؟
در سالهای اخیر، فاصله‌هایی میان نسل جوان و آثار کهن ایرانی مشاهده می‌شود.
هرچند در این‌باره یعنی بازآفرینی متون کهن، نویسندگان و پژوهشگرانی در حوزه ادبیات کودک به ارائه آثاری پرداخته‌اند، اما من نیز به سهم خود قصد داشتم با نگارش این آثار به نوعی حلقه‌های مفقوده در این میان را بیابم. شاید با انتشار کتاب‌هایی از این دست نسل جوان بیشتر از گذشته به عناصر بومی، حماسی و ملی خود رجوع کنند و بدانند پیشینه فرهنگی و تاریخی ما دارای پتانسیل‌های فراوانی است و این پتانسیل‌ها می‌توانند دستمایه الهام و نگارش آثاری از این دست قرار گیرند. اندیشیدن در ذات الهی، مطالعه کتاب‌های تاریخی و پی بردن به بی‌هویتی و سردرگمی جوانان امروز نیز نقش عمده‌ای در نوشتن آثار حماسی من داشته است.
ظاهرا قرار است کتاب دیگری در این راستا با عنوان «نگاره‌های اهورایی» منتشر کنید.
بله، این کتاب به نوعی پژوهش و کنکاش درباره نقش عناصر تصویری اوستا در سینماست. من و کتایون تجلی در این کتاب به بیان تصویری و توصیفی انگاره‌های اوستایی به شکل جامع و طبقه‌بندی شده پرداخته‌ایم. این کتاب هم در دست چاپ است.
لطفا راجع به درونمایه مجموعه داستان «گوشواره تلخ» که مدتی پیش منتشر شد توضیح دهید. ظاهرا این کتابی است که به آن شکل رگه‌هایی از اسطورگی در آن مشاهده نمی‌شود یا کمتر مشاهده می‌شود.
اساسا درونمایه و ساختار داستان‌های این کتاب با آثار قبلی من متفاوت است. این کتاب به‌طور کلی متشکل از داستان‌های نسبتا بلند است که «مهتاب»، «پنجمی»، «نود میلیارد و نوزده»، «روز آخر» و... برخی داستان‌های آن به شمار می‌روند.
کار نگارش فیلمنامه «آریو» به کجا کشید؟
من و کتایون تجلی، 13 قسمت آن را نوشتیم اما فعلا نگارش آن بنا به مشکلاتی متوقف شده است.
دامنه گرایش و علاقه‌مندی شما به ترسیم فضاهای اسطوره‌ای تا جایی ادامه داشته که درونمایه این فیلمنامه را نیز بر این اساس نوشته‌اید.
در این انیمیشن «آریو» پسری است که در شهر گوهران می‌کوشد انسان‌ها را از شر دیوها خلاص کند. این فیلمنامه پویانمایی نیز دارای ویژگی‌های افسانه‌ای، تاریخی و فانتزی است.
با توجه به اینکه دبیری مجموعه 27 جلدی درباره بزرگان ایرانی را برعهده دارید، بگویید این مجموعه در حال حاضر در چه مرحله‌ای است؟
این مجموعه از زرتشت آغاز می‌شود و تا ابتدای سلسله قاجار ادامه دارد. محتوای هر جلد نیز به زندگینامه و آثار بزرگان و مشاهیر ایرانی اختصاص دارد و قرار است این مجموعه را نشر افق چاپ کند.
از کتاب «کابوس باغ سیاه» چه خبر؟
من این مجموعه داستان را در ژانر ترسناک نوشته‌ام که دارای زیرساخت‌های فلسفی و اجتماعی قابل فهم برای رده سنی نوجونان است. در واقع «کابوس باغ سیاه» بر مبنای یک خواب طولانی نوشته می‌شود و قهرمان و راوی آن پسری نوجوان است.
با آرمان آرین به بهانه چاپ جدید سه گانه«پارسیان و من»
شکستن قالب‌های تکراری در بازآفرینی متون کهن
با توجه به اینکه سه‌گانه «پارسیان و من» اخیرا به چاپ هشتم رسیده است و از مدت‌ها پیش تاکنون به دلیل داشتن مضمونی تازه و ساختاری نو مورد توجه مخاطبان قرار گرفت، در این‌باره بیشتر توضیح می‌دهید؟
من در این مجموعه ضمن پرداختن به لابیرنت هزار توی اسطوره‌های ایران باستان، کوشیدم آن را با چاشنی خیال و فانتزی بیامیزم. همچنین از حکایت‌های شاهنامه برای نگارش «پارسیان و من» کمک بسیاری گرفتم، چنانكه در جلد اول یعنی در «کاخ اژدها» من به روایت داستان «اژدی‌هاک ماردوش» یا همان ضحاک پرداخته‌ام. در جلد دوم یعنی «راز کوه پرنده» نیز در عین تبیین شرح هفت‌خوان رستم، پهلوانی‌های او را شرح دادم و در جلد آخر به نوعی داستان زندگی کو‌روش بزرگ را کار کردم، منتها در تمام این 3 جلد قصد داشتم طوری به روایت داستان‌ها بپردازم که در عین داشتن بن‌مایه‌های تاریخی، با زبان جذاب و امروزی نیز همخوانی داشته باشد. همان‌طور که اشاره کردم مطالعه شاهنامه و بسیاری از متون کهن ایران باستان موجب شد تا بتوانم این مجموعه را به رشته تحریر درآورم. ضمن اینکه از تمام این منابع به نوعی الهام می‌گرفتم.
«پارسیان و من» نه از منظر من بلکه به زعم و دیدگاه منتقدان ادبی توانست بعد از چاپ مورد توجه واقع شود و به نوعی نقطه عطفی در ادبیات نوجوان به شمار رود. نظر شما چیست؟
ببینید من در این مجموعه تلاش کردم پردازش نوگرایانه ارائه دهم. خواستم قالب‌های تکراری در زمینه بازنویسی و بازآفرینی متون کهن را بشکنم و این داستان‌ها را در فضایی داستان‌گونه و نزدیک به زبان و موقعیت امروز روایت کنم و فکر می‌کنم تا حدودی موفق هم شدم. «پارسیان و من» ضمن معرفی اساطیر ایرانی درواقع حماسه‌های ملی– مذهبی و اسطوره‌ای را نیز برای مخاطب این طیف بیان می‌کند. یک جور فضای فانتزی در هر 3 جلد به چشم می‌خورد؛ فضایی که در عین روایت حکایت‌های مختلف، به نوعی تاریخ را نیز بازگو می‌کند.
برخی از منتقدان، از سه‌گانه «پارسیان و من» به عنوان شورش نثر علیه نظم کهن یاد می‌کنند. چقدر این ویژگی را قبول دارید؟
خب شاید اطلاق چنین صفتی به «پارسیان و من» درست باشد، شاید هم نباشد. این بسته به نظر منتقدانی است که آثار مرا خوانده و آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‌اند، اما درباره این رمان همین‌قدر بگویم که من آن را با هدف بازسازی متون مقدس و تاریخی نوشتم و سعی کردم وجوه مستندی در هر 3جلد آن گنجانده شود، زیرا همان‌طور که گفتم داستان‌های هر 3 جلد این مجموعه در عین اینکه زیربنای حماسی و اسطوره‌ای دارد اما مستند است، یعنی آنچه در گذشته در هزار توی تاریخ باستان اتفاق افتاده است را به روایت می‌کشد. من به هنگام نوشتن این مجموعه، به رعایت عناصر روایی و ادبی پایبند بودم.
«پارسیان و من» توانست در سال 1384 در بخش آثار تالیفی نوجوان، جایزه کتاب سال را از آن خود کند و همچنین به جوایزی چون«مهرگان ادب» راه یابد یا حتی برنده کتاب سال شهید غنی‌پور شود. فکر می‌کنید وجود چه مولفه‌هایی در این مجموعه آن را از دیگر آثار نوجوان در سالهای اخیر متمایز می‌سازد؟
شاید وجود عناصر روایی و ادبی و بسط و گسترش آنها بر پایه خیال و واقعیت از مشخصه‌های این اثر به شمار رود.
من ضمن بازنویسی داستان‌های شاهنامه، چارچوب‌های موضوعی را نیز حفظ کردم و تمام تلاش خود را برای ایجاد امتزاج و اختلاطی بدیع میان 2 ژانر حماسی و فانتزی به کار بستم.
پس از انتشار «پارسیان و من» بیکار ننشستید و سراغ سه‌گانه دیگری با این مضمون و حال و هوا رفتید. منظورم«اشوزدنگهه» است. اگر ممکن است درباره این مجموعه هم بگویید.
این مجموعه نیز به تبع«پارسیان و من» مشتمل بر 3 جلد است.
تاکنون جلدهای اول و دوم آن از سوی نشر موج منتشر شده است که«اشوزدنگهه» عنوان جلد اول و «اسطوره هم‌اکنون» نام جلد دوم است که جلد دوم آن نیز توانسته در ماه‌های اخیر به چاپ سوم دست یابد.
درباره شخصیت «اشوزدنگهه» بیشتر توضیح دهید. ظاهرا او نمادی از حق و حقیقت در دنیای معاصر است.
بله. «اشوزدنگهه» نام یک شخصیت ایرانی است که در اوستا و دیگر متون دینی ایرانی از او به عنوان انسانی نیک و طرفدار حق یاد شده است. او در واقع قهرمان جاویدی است که برای نجات انسان‌ها تلاش می‌کند. به بیان دیگر «اشوزدنگهه» مرد 6 هزار سالهای است که عمر جاودان دارد. او از دوران سیلک کاشان تا تهران امروز به زندگی خود ادامه داده و دوران مختلفی را به چشم دیده است. «اشوزدنگهه» ضمن تجربه کردن تاریخ 6 هزار ساله در طول زندگی خود می‌کوشد به انسان‌ها کمک کند و باطل و نادرستی را از میان بردارد. مجموعه «اشوزدنگهه» به طور کلی در 3 جلد کامل می‌شود، مثل «پارسیان و من» اما تمام مجلدها به یکدیگر مرتبط هستند.
ویژگی این مجموعه در چه نکته‌ای است؟
ببینید هر 3 جلد از ساختاری غیرخطی برخوردار است. در عین اینکه در هیچ‌کدام از جلدها زمان به طور دقیق مشخص نیست. می‌توان گفت من به نوعی در این رمان، زمان را دستکاری کرده‌ام.
مثل اینکه قرار است یک جلد دیگر در قالب پیوست این 3 جلد به آن بیفزایید.
بله. این پیوست در واقع مشتمل بر دست‌نوشته‌های «اشوزدنگهه» است که من آن را در یکصد صفحه به رشته تحریر درآورده‌ام. «اشوزدنگهه» در این دست‌نوشته‌ها مسائل، رویدادها و اتفاقاتی را که برای او در طول 6 هزار سال رخ داده است روایت می‌کند.
تمایل نسبت به نگارش آثار حماسی- اسطوره‌ای از کجا در شما شکل گرفت؟
در سالهای اخیر، فاصله‌هایی میان نسل جوان و آثار کهن ایرانی مشاهده می‌شود.
هرچند در این‌باره یعنی بازآفرینی متون کهن، نویسندگان و پژوهشگرانی در حوزه ادبیات کودک به ارائه آثاری پرداخته‌اند، اما من نیز به سهم خود قصد داشتم با نگارش این آثار به نوعی حلقه‌های مفقوده در این میان را بیابم. شاید با انتشار کتاب‌هایی از این دست نسل جوان بیشتر از گذشته به عناصر بومی، حماسی و ملی خود رجوع کنند و بدانند پیشینه فرهنگی و تاریخی ما دارای پتانسیل‌های فراوانی است و این پتانسیل‌ها می‌توانند دستمایه الهام و نگارش آثاری از این دست قرار گیرند. اندیشیدن در ذات الهی، مطالعه کتاب‌های تاریخی و پی بردن به بی‌هویتی و سردرگمی جوانان امروز نیز نقش عمده‌ای در نوشتن آثار حماسی من داشته است.
ظاهرا قرار است کتاب دیگری در این راستا با عنوان «نگاره‌های اهورایی» منتشر کنید.
بله، این کتاب به نوعی پژوهش و کنکاش درباره نقش عناصر تصویری اوستا در سینماست. من و کتایون تجلی در این کتاب به بیان تصویری و توصیفی انگاره‌های اوستایی به شکل جامع و طبقه‌بندی شده پرداخته‌ایم. این کتاب هم در دست چاپ است.
لطفا راجع به درونمایه مجموعه داستان «گوشواره تلخ» که مدتی پیش منتشر شد توضیح دهید. ظاهرا این کتابی است که به آن شکل رگه‌هایی از اسطورگی در آن مشاهده نمی‌شود یا کمتر مشاهده می‌شود.
اساسا درونمایه و ساختار داستان‌های این کتاب با آثار قبلی من متفاوت است. این کتاب به‌طور کلی متشکل از داستان‌های نسبتا بلند است که «مهتاب»، «پنجمی»، «نود میلیارد و نوزده»، «روز آخر» و... برخی داستان‌های آن به شمار می‌روند.
کار نگارش فیلمنامه «آریو» به کجا کشید؟
من و کتایون تجلی، 13 قسمت آن را نوشتیم اما فعلا نگارش آن بنا به مشکلاتی متوقف شده است.
دامنه گرایش و علاقه‌مندی شما به ترسیم فضاهای اسطوره‌ای تا جایی ادامه داشته که درونمایه این فیلمنامه را نیز بر این اساس نوشته‌اید.
در این انیمیشن «آریو» پسری است که در شهر گوهران می‌کوشد انسان‌ها را از شر دیوها خلاص کند. این فیلمنامه پویانمایی نیز دارای ویژگی‌های افسانه‌ای، تاریخی و فانتزی است.
با توجه به اینکه دبیری مجموعه 27 جلدی درباره بزرگان ایرانی را برعهده دارید، بگویید این مجموعه در حال حاضر در چه مرحله‌ای است؟
این مجموعه از زرتشت آغاز می‌شود و تا ابتدای سلسله قاجار ادامه دارد. محتوای هر جلد نیز به زندگینامه و آثار بزرگان و مشاهیر ایرانی اختصاص دارد و قرار است این مجموعه را نشر افق چاپ کند.
از کتاب «کابوس باغ سیاه» چه خبر؟
من این مجموعه داستان را در ژانر ترسناک نوشته‌ام که دارای زیرساخت‌های فلسفی و اجتماعی قابل فهم برای رده سنی نوجونان است. در واقع «کابوس باغ سیاه» بر مبنای یک خواب طولانی نوشته می‌شود و قهرمان و راوی آن پسری نوجوان است.
ارسال نظر
پربیننده