۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۱۶
یادداشتی برای مهربان‌تر بودن

نان و ایمان

سیداصغر نوربخش: 1- در بحبوحه انتخابات ریاست‌جمهوری دهم با هنرمندی که همه به تعهد و صداقت می‌شناسندش، تماس گرفتم تا در این باره گفت‌وگویی داشته باشیم. هر چند که متن گفت‌وگویش هیچگاه منتشر نشد اما جمله‌ای از او هنوز در خاطرم مانده است: «هنرمند وظیفه دارد بعد از انتخاب رئیس‌‌جمهور به او کمک کند و در رفع مشکلات فرهنگ و هنر جامعه یاری‌اش دهد». 2- امام خمینی(ره)، طی پیامی در 30 شهریور 67، در تجلیل از هنر و هنرمندان متعهد کشور، خطاب به آنان فرمودند: «هنری زیبا و پاک است که کوبنده سرمایه‌داری مدرن و کمونیسم خون‌آشام و نابودکننده اسلام رفاه و تجمل، اسلام التقاط، اسلام سازش و فرومایگی،‌ اسلام مرفهین بی‌درد و در یک کلمه اسلام آمریکایی باشد.» هنرمندان امروز ما یا چنین ویژگی‌هایی را دارند یا می‌توانند چنین ویژگی‌هایی را داشته باشند. حضور آنان در انتخابات(جدای جانبداری از کاندیدایی خاص) نشان‌دهنده تعهد آنان به حمایت از جمهوری اسلامی ایران است. هنرمندان ما – یا اگر بدبینانه نگاه کنیم اکثریت هنرمندان ما- فارغ از سمت‌وسوی فکری‌شان، همواره در تلاش بوده‌اند که روح امید و عدالت را در جامعه جاری کنند. این همانا شعاری است که نظام ما به آن اعتقاد دارد. 3- از نگاه استاد مطهری «یک هنرمند باید زندگی‌اش آسوده و مرفه باشد تا بتواند فکرش متمرکز در کار هنر باشد و الا آدمی که از صبح تا غروب یک کار سنگین بدنی می‌کند، بدیهی است که دیگر شب نمی‌تواند چند ساعت کار علمی یا هنری بکند. این است که جامعه‌هایی که مردمش دائماً درگیر معیشت هستند، در میان آن هنر و علم رشد نمی‌کند، چون فراغتی برای آن ندارند». (فلسفه تاریخ، شهید مطهری، ج 1، 116ـ 115، انتشارات صدرا) در گفت‌وگوهای فراوانی که با هنرمندان شده، مشکلات اقتصادی همواره گریبانگیر هنرمندان ما بوده است. طبیعی است وقتی یک هنرمند برای خلق اثر و ارائه‌ آن به جامعه با مشکلات فراوانی روبه‌رو است، این مشکلات که با کمی تفاوت متعلق به دیگر مردم جامعه نیز هست سبب می‌شود تا هنرمند آنها را در اثر هنری‌اش لحاظ کند و بو و رنگ انتقاد به خود گیرد. شاهد این مدعا نیز بیانات بنیانگذار انقلاب اسلامی است: «هنر در مدرسه عشق، نشان‌دهنده نقاط کور و مبهم معضلات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظامی است. هنر در عرفان اسلامی ترسیم روشن عدالت و شرافت و انصاف و تجسیم تلخکامی گرسنگان مغضوب قدرت و پول است». (پیام 30/6/67) 4- هدف از این نوشتار، پرگویی در باب جایگاه هنر و هنرمند در جامعه نبوده است، که پیش از این رسالات فراوانی از بزرگان به طبع رسیده است. برخورد با هنرمندانی که در سوی ما نیستند، موافق ما نیستند یا طرفدار ما نیستند به معنای آن نیست که هنرمند نیستند. کسی که در جایگاه هنر قرار می‌گیرد، ابتدا هویت خویش را ساخته و به آن شکل داده است. هنرمند می‌تواند جامعه را به زیبایی و هویت‌بخشی برساند. می‌تواند برای صلح و پایداری شرافت انسان عرق بریزد و می‌تواند بر تارک تمدن و تاریخ بنشیند و بنشاند. گواه این گفته نیز بازمانده‌‌های آثار باستانی است که جلوه‌های هنری آنها همواره مدنظر بوده است. در اینجا می‌توان گفته شیخ ابوالحسن خرقانی، عارف و شاعر بزرگ قرن 4 و 5 هجری را همچون رطبی شیرین در دهان چرخاند که بر سر در خانقاهش نوشته بود: «هر کس که در این سرا درآید نانش دهید و از ایمانش مپرسید چه، آن‌کس که به‌درگاه باریتعالی به جان ارزد، البته بر خوان بوالحسن به نان ارزد». مهربان‌تر باشیم.
ارسال نظر
captcha
پربیننده