بزرگراهها عمر زیادی در پایتخت ندارند اما تهرانی‌ها به آمد و شد از این شاهراه‌ها آنقدر عادت کرده‌اند که یادآوری شهرشان قبل از تولد اتوبان‌ها دشوار است. در این حال و با تولید بی‌وقفه خودرو، لباس بزرگراهها به تن پایتخت هر روز تنگ و تنگ‌تر می‌شود تا به آنجا که شهرداری تهران تمام تلاش خود را به‌کار گرفت تا با ادامه ساخت و ساز بزرگراهها تنگ شدن نفس ترافیک پایتخت را به تاخیر بیندازد. انگار مسابقه‌ای میان خودروسازان و راه‌سازان به راه افتاده است؛ مسابقه‌ای که برنده شدن هر 2 طرف خواسته مردم است.
امروزه، بخش قابل توجهی از بودجه برنامه‌های توسعه و عمران در کشورهای در حال پیشرفت جهان به احداث راهها و بزرگراهها اختصاص یافته است. بزرگراهها تأثیری تعیین‌کننده در برقراری ارتباطات درون‌شهری و میان‌شهری دارند. با وجود این احداث بزرگراهها مستلزم صرف هزینه‌های هنگفتی است اما مشکلات اجرای پروژه بزرگراهها فقط به هزینه سنگین آنها محدود نمی‌شود؛ این مشکلات بیشتر هنگامی خودنمایی می‌کند که مسیر بزرگراهها از بین بافت موجود شهری یا از کنار مناطق مسکونی می‌گذرد و به شکل‌های گوناگون عوارضی از خود بر جای می‌گذارد. خوشبختانه در کشور خودمان نیز این واقعیت‌ها از نظر برنامه‌ریزان پنهان نمانده و از نخستین برنامه 5 ساله توسعه و عمران نظام جمهوری اسلامی، گسترش راهها و بزرگراهها از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شده است که ساخت و تکمیل پروژه‌های بزرگراههای شهر تهران در سال‌های اخیر موکد این است.
در شرایطی که هر روز بر تعداد خودروها افزوده می‌شود شهرداری تهران تلاش می‌کند تا براي حل و و فصل ترافيك و تسهيل در امر تردد بر تعداد بزرگراهها بیفزاید یا برای کنترل و مدیریت ترافیک دست به اصلاح هندسی معابر بزند. هفته‌ای نیست که جاده‌های ارتباطی غرب تهران از جمله آزادراه کرج، بزرگراه فتح و جاده قدیم به علت سرعت بالای خودروهای عبوری و بی‌احتیاطی عابران پیاده شاهد تصادفات رانندگی منجر به فوت نباشد. به‌عنوان مثال منطقه 21 که در حد فاصل اتوبان کرج از شمال و جاده قدیم از جنوب قرار دارد با یکصد کشته در 2 سال گذشته شاهد بیشترین حوادث رانندگی منجر به فوت در پایتخت بوده است. البته برای کاهش وقوع چنین حوادثی مسؤولان همواره دست به تدابیری زده‌اند که می‌توان به‌عنوان نمونه به جلسه‌ای که با حضور قائم‌مقام معاون ترافیک شهرداری تهران به منظور بررسی وضعیت ترافیک منطقه 21 برگزار شد، اشاره کرد که در آن مسائل و مشکلات ترافیکی این منطقه که میزان بالای تلفات ناشی از سوانح رانندگی در راس آنها قرار دارد، مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
بهنام خوشنودی، قائم‌مقام معاون ترافیک شهرداری تهران در این جلسه با تاکید بر اینکه مدیریت شهری تامین امنیت و سلامت تک‌تک شهروندان را وظیفه خود می‌داند، حفظ ایمنی عموم شهروندان بویژه عابران پیاده از طریق عملیات ایمن‌سازی معابر آزادراهی و بزرگراهی را به عنوان اولویت نخست فعالیت‌های ترافیکی در منطقه 21 اعلام کرد. غلامحسین سلمانی، معاون ترافیک منطقه 21 نیز با اشاره به اینکه این منطقه تازه‌تاسیس با 5 هزار و 181 هکتار وسعت 160 هزار نفر جمعیت را در خود جای داده، اظهار داشت: «از 290 کیلومتر طول شبکه معابر شهری این منطقه 62 کیلومتر آن آزادراه، بزرگراه و شریانی درجه یک است». وی با بیان اینکه 25 درصد از مجموع کاربری‌های منطقه 21 به شبکه معابر و فضای حمل و نقل اختصاص دارد، افزود: «در مجموع یکهزار و 600 دستگاه تاکسی در 36 خط تاکسیرانی و 167 دستگاه اتوبوس نیز در 10 خط اتوبوسرانی در این منطقه فعالیت می‌کنند». وی با تشریح اولویت‌های فعالیت ترافیکی منطقه 21 در سال 87 تصریح کرد: «ایمن‌سازی معابر و تقاطع‌های این منطقه با محوریت عابر پیاده و اجرای تقاطع‌های غیرهمسطح منطقه در تقاطع‌های جاده مخصوص و بزرگراه فتح از جمله محورهای پیش‌بینی شده به شمار می‌آیند». معاون ترافیک منطقه 21 ایجاد تسهیلات آرام‌سازی ترافیک در شبکه مسکونی و نیمه‌صنعتی منطقه، غیرهمسطح‌سازی معابر مخصوص عابران پیاده از معابر آزادراهی و بزرگراهی، پیگیری، تکمیل و تصویب طرح تفصیلی منطقه و توسعه حمل و نقل عمومی از طریق احیای پایانه‌ها و خطوط را بخشی از برنامه‌های مورد نظر برشمرد و افزود: بسترسازی برای تعامل با کاربری‌های مولد و جاذب سفر از جمله 2 کارخانه بزرگ خودروسازی و ساماندهی مشکل تردد و توقف و بارگیری کامیون‌ها در منطقه از دیگر برنامه‌های مورد نظر است. وی 8 گره مهم ترافیکی منطقه را جاده مخصوص در تقاطع‌های ایران خودرو، کوهک، کاروانسرا سنگی و اندیشه (دو گاز) و بزرگراه فتح در تقاطع‌های گل ها، سپاه اسلام، شهریار و کفش ملی (دو گاز) اعلام کرد و یادآور شد: «شدیدترین تصادفات رانندگی نیز در جاده مخصوص و بزرگراه فتح اتفاق می‌افتد و تامین ایمنی این 2 معبر بزرگراهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است». سلمانی وجود کاربری‌های مولد و جاذب سفر از جمله شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا و ترافیک در معابر مجاور آنها، ترکیب جریان ترافیک محلی با ترافیک بین شهری و وسایل نقلیه سنگین و حمل و نقل بار و کالا و مشکل توقف کامیون‌ها در معابر منطقه را از جمله معضلات ترافیکی این منطقه برشمرد و گفت: «عدم وجود تسهیلات جهت دسترسی و استفاده از حمل و نقل عمومی و فقدان مدل شبکه معابر و عدم پیوستگی شبکه معابر به علت شکل طولی منطقه از دیگر گره‌های ترافیکی منطقه 21 به شمار می‌آید». وی با تشریح 15 عنوان پروژه مطالعاتی منطقه در زمینه ترافیک و با اعلام اینکه بهسازی وضعیت ایمنی بزرگراههای فتح، مخصوص و آزادگان در صدر راهکارهای ترافیکی منطقه 21 به شمار می‌آید، ادامه داد: «ایجاد تسهیلات لازم برای دسترسی و استفاده از ظرفیت حمل و نقل عمومی، نصب دوربین‌های نظارت تصویری، ساماندهی وضعیت تردد کامیون‌ها در محدوده مسکونی از جمله تهرانسر و کنترل دسترسی‌های غیرمجاز به منظور جلوگیری از استفاده اختصاصی ازمعابر منطقه، از دیگر راه‌حل‌های پیش‌بینی شده است». معاون ترافیک منطقه 21 در پایان ضرورت طراحی و اجرای تقاطع‌های غیرهمسطح بویژه جاده مخصوص و بزرگراه فتح را مورد تاکید قرار داد و خاطرنشان کرد: «ساماندهی پارک حاشیه‌ای در مقابل کارخانجات خودروسازی، ادامه مطالعات حمل و نقل و تشکیل بانک اطلاعاتی و ساماندهی تابلوها و تجهیزات ترافیکی از دیگر راهکارهای پیشنهادی در کاهش معضلات ترافیکی منطقه 21 محسوب می‌شود». در کنار این تکاپوی شهرداری در غرب تهران، شرق پایتخت هم از اقدامات ترافیکی بی‌نصیب نمانده است و توسعه و تکمیل بزرگراه امام علی (ع) به عنوان راه اتصال شمال به جنوب شهر تهران بخشی از کمبودهای شبکه بزرگراهی پایتخت را برطرف کرد.
مطالعات ترافیکی نشان می‌دهد که ساخت و تکمیل این بزرگراه نقش بسیار مهمی در حل مشکل ترافیک شرق تهران دارد، به طوری که بر اساس مطالعات صورت گرفته عدم ساخت و تکمیل این بزرگراه به کاهش قابل ملاحظه سرعت حرکت وسایل نقلیه در بیشتر معابر مهم شرق تهران از قبیل خیابان‌های شهید مدنی، دماوند، شهید نامجو، نبرد، ابوذر، 17شهریور و بزرگراه بسیج (افسریه) می‌انجامید. احداث بزرگراهها و گسترش آنها مدیریت شهری را با دردسر‌های زیادی روبه‌رو می‌کند. سال گذشته هنگامی که دادستان تهران حکم تکمیل پروژه ساخت بزرگراه شهید زین‌الدین را به شهرداری ابلاغ کرد، قالیباف در حاشیه گشایش ایستگاه آتش‌نشانی در بهشت زهرا (س) به خبرنگاران گفت: در روزهای گذشته شهرداری اعلام کرد که ادامه این پروژه منوط به رأی قوه قضائیه است و اگر منصفانه قضاوت کنیم، می‌بینیم که قوه قضائیه موضع خود را مبنی بر ادامه پروژه و شروع مجدد فعالیت اعلام کرده است». شهردار تهران درباره اخذ مجوز کمیسیون ماده «۷» پس از قطع درختان گفت: شهرداری مجوز را پس از قطع درختان دریافت نکرده، بلکه قبل از آن بازدیدها و بررسی‌های لازم توسط اعضای کمیسیون انجام و رأی صادر شده اما مجوز به صورت مکتوب به دلیل طی سیستم اداری پس از قطع درختان ثبت شده است. قالیباف در پاسخ به اینکه اداره منابع طبیعی استان تهران، تعداد درختان قطع شده را ۱۰هزار اصله اعلام کرده، افزود: مجموع درختان قطع شده حدود 2 هزار اصله بوده، چطور ممکن است که این عدد به ۱۰ هزار اصله افزایش یابد؛ اگر منابع طبیعی این رقم را اعلام کرده باشد، حتما گزارش دروغ داده است. وی افزود: مجموع درختان قطع شده در ابعاد مشخص 2 هزار و ۴۳۰ اصله بوده و تا پایان اتمام پروژه نیز به قطع 2 هزار درخت دیگر نیاز داریم که در مجموع ۴ هزار و ۳۰۰ درخت قطع می‌شود. وی در پاسخ به اینکه چرا بزرگراه، به جای درختان لویزان، از میان املاک نیروی دریایی عبور نکرد، توضیح داد: «عبور بزرگراه از یک مرکز جمعیتی علاوه بر مشکلات املاک معارض و صرف زمان و هزینه زیاد بدون برنامه‌ریزی و کار کارشناسی مشکلات زیادی را به وجود می‌آورد. همچنان که احداث بزرگراه نواب بدون در نظر گرفتن اصول شهرسازی هم‌اکنون شهر را به 2 بخش تقسیم کرده و این امر مشکلات زیادی را برای شهروندان ایجاد کرده است».
شهردار تهران تصریح کرد: تکمیل پروژه بزرگراه شهید زین‌الدین نیز با لحاظ اصول شهرسازی و بررسی این نکات در حال احداث است؛ چرا که هر قدر عبور اتوبان در خارج از بافت جمعیتی با کمترین تغییر و تخریب در کالبد شهر صورت گیرد، به نفع مردم است. قالیباف یادآور شد: مباحثی که هم‌اکنون درباره قطع درختان پارک جنگلی لویزان مطرح است بیشتر به بحث سیاسی شبیه است تا کار کارشناسی چرا که اگر بحث تخصصی مطرح است، باید کارشناسان با هم صحبت کنند.
از زمان طرح این اظهارات یک سال می‌گذرد اما شهرداری دست از ادامه نهضت بزرگراه‌سازی بر نداشته است. این رویه با تکمیل شدن بزرگراه آیت‌الله سعیدی معنادار‌تر احساس می‌شود.معاون عمرانی شهرداری منطقه 9 چند روز پیش از تکمیل بزرگراه آیت‌الله سعیدی با اتمام مراحل عملیاتی بخشی از این بزرگراه حد فاصل میدان فتح تا شمشیری خبر داد. بهمن محبوبی گفت: «تکمیل این بخش از بزرگراه- حدفاصل میدان فتح تا شمشیری- موجب کاهش بار ترافیکی سنگین منطقه شمشیری می‌شود».
وی با اشاره به اینکه این بزرگراه میدان آزادی را به جاده ساوه متصل می‌کند، افزود: « این بخش از بزرگراه با اعتباری بالغ بر 250 میلیون تومان احداث شده است و شهروندان می‌توانند با استفاده از آن به جنوبی‌ترین نقطه شهر تهران دسترسی یابند». با این وجود پس از گذشت سال‌ها بحث گسترش معابر و بزرگراهها تا جایی پیش رفته که تدبیری جدید تحت عنوان 2 طبقه کردن اتوبان‌ها مطرح شده است، حتی چندی پیش نیز معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران اعلام کرد: «علاوه بر طرح 2طبقه کردن خیابان‌ها طرح احداث رینگ‌های زیرزمینی نیز در دست مطالعه و بررسی کارشناسان و متخصصان قرار گرفته است». احمد دنیامالی افزود: «برای رفع معضل ترافیک باید همه راه‌حل‌ها مورد ارزیابی قرار گیرد تا بهترین و موثرترین راه برگزیده شود و مطرح کردن یک طرح به معنای اجرایی شدن آن نیست».
وی تصریح کرد در حال حاضر تنها اجرای طرح تکمیل رینگ بزرگراههای داخلی و خارجی شهر تهران قطعی است که با اجرای آن سراسر شهر تهران و 4 جهت اصلی به وسیله بزرگراهها به یکدیگر متصل می‌شود و تردد در سطح شهر با سرعت و سهولت بیشتر صورت میگیرد. معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران تاکید کرد: «تکمیل بزرگراه همت، رسالت، یادگار امام(ره) و بزرگراه امام علی(ع) که محوری مهم و استراتژیک محسوب می‌شود، از جمله اقداماتی است که در راستای طرح تکمیل رینگ بزرگراهی شهر تهران صورت میگیرد و 4 جهت اصلی شهر را به یکدیگر متصل می‌کند.» گسترش بزرگراهها در شهری که به شکل بی‌رویه‌ای ساخت و ساز را تجربه کرده است، کار آسانی نیست، از این‌رو پیشبرد چنین طرح‌هایی همکاری و هماهنگی‌های تمام دستگاه‌ها را می‌طلبد و بدون شک در چنین شرایطی مدیریت ترافیک شهر تهران چندان دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. گسترش راهها و بزرگراهها در نخستین برنامه 5 ساله توسعه جایگاه ویژه‌ای داشت
حرکت خودروها در اتوبان‌های بی‌انتهای پایتخت
بزرگراهها عمر زیادی در پایتخت ندارند اما تهرانی‌ها به آمد و شد از این شاهراه‌ها آنقدر عادت کرده‌اند که یادآوری شهرشان قبل از تولد اتوبان‌ها دشوار است. در این حال و با تولید بی‌وقفه خودرو، لباس بزرگراهها به تن پایتخت هر روز تنگ و تنگ‌تر می‌شود تا به آنجا که شهرداری تهران تمام تلاش خود را به‌کار گرفت تا با ادامه ساخت و ساز بزرگراهها تنگ شدن نفس ترافیک پایتخت را به تاخیر بیندازد. انگار مسابقه‌ای میان خودروسازان و راه‌سازان به راه افتاده است؛ مسابقه‌ای که برنده شدن هر 2 طرف خواسته مردم است.
امروزه، بخش قابل توجهی از بودجه برنامه‌های توسعه و عمران در کشورهای در حال پیشرفت جهان به احداث راهها و بزرگراهها اختصاص یافته است. بزرگراهها تأثیری تعیین‌کننده در برقراری ارتباطات درون‌شهری و میان‌شهری دارند. با وجود این احداث بزرگراهها مستلزم صرف هزینه‌های هنگفتی است اما مشکلات اجرای پروژه بزرگراهها فقط به هزینه سنگین آنها محدود نمی‌شود؛ این مشکلات بیشتر هنگامی خودنمایی می‌کند که مسیر بزرگراهها از بین بافت موجود شهری یا از کنار مناطق مسکونی می‌گذرد و به شکل‌های گوناگون عوارضی از خود بر جای می‌گذارد. خوشبختانه در کشور خودمان نیز این واقعیت‌ها از نظر برنامه‌ریزان پنهان نمانده و از نخستین برنامه 5 ساله توسعه و عمران نظام جمهوری اسلامی، گسترش راهها و بزرگراهها از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شده است که ساخت و تکمیل پروژه‌های بزرگراههای شهر تهران در سال‌های اخیر موکد این است.
در شرایطی که هر روز بر تعداد خودروها افزوده می‌شود شهرداری تهران تلاش می‌کند تا براي حل و و فصل ترافيك و تسهيل در امر تردد بر تعداد بزرگراهها بیفزاید یا برای کنترل و مدیریت ترافیک دست به اصلاح هندسی معابر بزند. هفته‌ای نیست که جاده‌های ارتباطی غرب تهران از جمله آزادراه کرج، بزرگراه فتح و جاده قدیم به علت سرعت بالای خودروهای عبوری و بی‌احتیاطی عابران پیاده شاهد تصادفات رانندگی منجر به فوت نباشد. به‌عنوان مثال منطقه 21 که در حد فاصل اتوبان کرج از شمال و جاده قدیم از جنوب قرار دارد با یکصد کشته در 2 سال گذشته شاهد بیشترین حوادث رانندگی منجر به فوت در پایتخت بوده است. البته برای کاهش وقوع چنین حوادثی مسؤولان همواره دست به تدابیری زده‌اند که می‌توان به‌عنوان نمونه به جلسه‌ای که با حضور قائم‌مقام معاون ترافیک شهرداری تهران به منظور بررسی وضعیت ترافیک منطقه 21 برگزار شد، اشاره کرد که در آن مسائل و مشکلات ترافیکی این منطقه که میزان بالای تلفات ناشی از سوانح رانندگی در راس آنها قرار دارد، مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
بهنام خوشنودی، قائم‌مقام معاون ترافیک شهرداری تهران در این جلسه با تاکید بر اینکه مدیریت شهری تامین امنیت و سلامت تک‌تک شهروندان را وظیفه خود می‌داند، حفظ ایمنی عموم شهروندان بویژه عابران پیاده از طریق عملیات ایمن‌سازی معابر آزادراهی و بزرگراهی را به عنوان اولویت نخست فعالیت‌های ترافیکی در منطقه 21 اعلام کرد. غلامحسین سلمانی، معاون ترافیک منطقه 21 نیز با اشاره به اینکه این منطقه تازه‌تاسیس با 5 هزار و 181 هکتار وسعت 160 هزار نفر جمعیت را در خود جای داده، اظهار داشت: «از 290 کیلومتر طول شبکه معابر شهری این منطقه 62 کیلومتر آن آزادراه، بزرگراه و شریانی درجه یک است». وی با بیان اینکه 25 درصد از مجموع کاربری‌های منطقه 21 به شبکه معابر و فضای حمل و نقل اختصاص دارد، افزود: «در مجموع یکهزار و 600 دستگاه تاکسی در 36 خط تاکسیرانی و 167 دستگاه اتوبوس نیز در 10 خط اتوبوسرانی در این منطقه فعالیت می‌کنند». وی با تشریح اولویت‌های فعالیت ترافیکی منطقه 21 در سال 87 تصریح کرد: «ایمن‌سازی معابر و تقاطع‌های این منطقه با محوریت عابر پیاده و اجرای تقاطع‌های غیرهمسطح منطقه در تقاطع‌های جاده مخصوص و بزرگراه فتح از جمله محورهای پیش‌بینی شده به شمار می‌آیند». معاون ترافیک منطقه 21 ایجاد تسهیلات آرام‌سازی ترافیک در شبکه مسکونی و نیمه‌صنعتی منطقه، غیرهمسطح‌سازی معابر مخصوص عابران پیاده از معابر آزادراهی و بزرگراهی، پیگیری، تکمیل و تصویب طرح تفصیلی منطقه و توسعه حمل و نقل عمومی از طریق احیای پایانه‌ها و خطوط را بخشی از برنامه‌های مورد نظر برشمرد و افزود: بسترسازی برای تعامل با کاربری‌های مولد و جاذب سفر از جمله 2 کارخانه بزرگ خودروسازی و ساماندهی مشکل تردد و توقف و بارگیری کامیون‌ها در منطقه از دیگر برنامه‌های مورد نظر است. وی 8 گره مهم ترافیکی منطقه را جاده مخصوص در تقاطع‌های ایران خودرو، کوهک، کاروانسرا سنگی و اندیشه (دو گاز) و بزرگراه فتح در تقاطع‌های گل ها، سپاه اسلام، شهریار و کفش ملی (دو گاز) اعلام کرد و یادآور شد: «شدیدترین تصادفات رانندگی نیز در جاده مخصوص و بزرگراه فتح اتفاق می‌افتد و تامین ایمنی این 2 معبر بزرگراهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است». سلمانی وجود کاربری‌های مولد و جاذب سفر از جمله شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا و ترافیک در معابر مجاور آنها، ترکیب جریان ترافیک محلی با ترافیک بین شهری و وسایل نقلیه سنگین و حمل و نقل بار و کالا و مشکل توقف کامیون‌ها در معابر منطقه را از جمله معضلات ترافیکی این منطقه برشمرد و گفت: «عدم وجود تسهیلات جهت دسترسی و استفاده از حمل و نقل عمومی و فقدان مدل شبکه معابر و عدم پیوستگی شبکه معابر به علت شکل طولی منطقه از دیگر گره‌های ترافیکی منطقه 21 به شمار می‌آید». وی با تشریح 15 عنوان پروژه مطالعاتی منطقه در زمینه ترافیک و با اعلام اینکه بهسازی وضعیت ایمنی بزرگراههای فتح، مخصوص و آزادگان در صدر راهکارهای ترافیکی منطقه 21 به شمار می‌آید، ادامه داد: «ایجاد تسهیلات لازم برای دسترسی و استفاده از ظرفیت حمل و نقل عمومی، نصب دوربین‌های نظارت تصویری، ساماندهی وضعیت تردد کامیون‌ها در محدوده مسکونی از جمله تهرانسر و کنترل دسترسی‌های غیرمجاز به منظور جلوگیری از استفاده اختصاصی ازمعابر منطقه، از دیگر راه‌حل‌های پیش‌بینی شده است». معاون ترافیک منطقه 21 در پایان ضرورت طراحی و اجرای تقاطع‌های غیرهمسطح بویژه جاده مخصوص و بزرگراه فتح را مورد تاکید قرار داد و خاطرنشان کرد: «ساماندهی پارک حاشیه‌ای در مقابل کارخانجات خودروسازی، ادامه مطالعات حمل و نقل و تشکیل بانک اطلاعاتی و ساماندهی تابلوها و تجهیزات ترافیکی از دیگر راهکارهای پیشنهادی در کاهش معضلات ترافیکی منطقه 21 محسوب می‌شود». در کنار این تکاپوی شهرداری در غرب تهران، شرق پایتخت هم از اقدامات ترافیکی بی‌نصیب نمانده است و توسعه و تکمیل بزرگراه امام علی (ع) به عنوان راه اتصال شمال به جنوب شهر تهران بخشی از کمبودهای شبکه بزرگراهی پایتخت را برطرف کرد.
مطالعات ترافیکی نشان می‌دهد که ساخت و تکمیل این بزرگراه نقش بسیار مهمی در حل مشکل ترافیک شرق تهران دارد، به طوری که بر اساس مطالعات صورت گرفته عدم ساخت و تکمیل این بزرگراه به کاهش قابل ملاحظه سرعت حرکت وسایل نقلیه در بیشتر معابر مهم شرق تهران از قبیل خیابان‌های شهید مدنی، دماوند، شهید نامجو، نبرد، ابوذر، 17شهریور و بزرگراه بسیج (افسریه) می‌انجامید. احداث بزرگراهها و گسترش آنها مدیریت شهری را با دردسر‌های زیادی روبه‌رو می‌کند. سال گذشته هنگامی که دادستان تهران حکم تکمیل پروژه ساخت بزرگراه شهید زین‌الدین را به شهرداری ابلاغ کرد، قالیباف در حاشیه گشایش ایستگاه آتش‌نشانی در بهشت زهرا (س) به خبرنگاران گفت: در روزهای گذشته شهرداری اعلام کرد که ادامه این پروژه منوط به رأی قوه قضائیه است و اگر منصفانه قضاوت کنیم، می‌بینیم که قوه قضائیه موضع خود را مبنی بر ادامه پروژه و شروع مجدد فعالیت اعلام کرده است». شهردار تهران درباره اخذ مجوز کمیسیون ماده «۷» پس از قطع درختان گفت: شهرداری مجوز را پس از قطع درختان دریافت نکرده، بلکه قبل از آن بازدیدها و بررسی‌های لازم توسط اعضای کمیسیون انجام و رأی صادر شده اما مجوز به صورت مکتوب به دلیل طی سیستم اداری پس از قطع درختان ثبت شده است. قالیباف در پاسخ به اینکه اداره منابع طبیعی استان تهران، تعداد درختان قطع شده را ۱۰هزار اصله اعلام کرده، افزود: مجموع درختان قطع شده حدود 2 هزار اصله بوده، چطور ممکن است که این عدد به ۱۰ هزار اصله افزایش یابد؛ اگر منابع طبیعی این رقم را اعلام کرده باشد، حتما گزارش دروغ داده است. وی افزود: مجموع درختان قطع شده در ابعاد مشخص 2 هزار و ۴۳۰ اصله بوده و تا پایان اتمام پروژه نیز به قطع 2 هزار درخت دیگر نیاز داریم که در مجموع ۴ هزار و ۳۰۰ درخت قطع می‌شود. وی در پاسخ به اینکه چرا بزرگراه، به جای درختان لویزان، از میان املاک نیروی دریایی عبور نکرد، توضیح داد: «عبور بزرگراه از یک مرکز جمعیتی علاوه بر مشکلات املاک معارض و صرف زمان و هزینه زیاد بدون برنامه‌ریزی و کار کارشناسی مشکلات زیادی را به وجود می‌آورد. همچنان که احداث بزرگراه نواب بدون در نظر گرفتن اصول شهرسازی هم‌اکنون شهر را به 2 بخش تقسیم کرده و این امر مشکلات زیادی را برای شهروندان ایجاد کرده است».
شهردار تهران تصریح کرد: تکمیل پروژه بزرگراه شهید زین‌الدین نیز با لحاظ اصول شهرسازی و بررسی این نکات در حال احداث است؛ چرا که هر قدر عبور اتوبان در خارج از بافت جمعیتی با کمترین تغییر و تخریب در کالبد شهر صورت گیرد، به نفع مردم است. قالیباف یادآور شد: مباحثی که هم‌اکنون درباره قطع درختان پارک جنگلی لویزان مطرح است بیشتر به بحث سیاسی شبیه است تا کار کارشناسی چرا که اگر بحث تخصصی مطرح است، باید کارشناسان با هم صحبت کنند.
از زمان طرح این اظهارات یک سال می‌گذرد اما شهرداری دست از ادامه نهضت بزرگراه‌سازی بر نداشته است. این رویه با تکمیل شدن بزرگراه آیت‌الله سعیدی معنادار‌تر احساس می‌شود.معاون عمرانی شهرداری منطقه 9 چند روز پیش از تکمیل بزرگراه آیت‌الله سعیدی با اتمام مراحل عملیاتی بخشی از این بزرگراه حد فاصل میدان فتح تا شمشیری خبر داد. بهمن محبوبی گفت: «تکمیل این بخش از بزرگراه- حدفاصل میدان فتح تا شمشیری- موجب کاهش بار ترافیکی سنگین منطقه شمشیری می‌شود».
وی با اشاره به اینکه این بزرگراه میدان آزادی را به جاده ساوه متصل می‌کند، افزود: « این بخش از بزرگراه با اعتباری بالغ بر 250 میلیون تومان احداث شده است و شهروندان می‌توانند با استفاده از آن به جنوبی‌ترین نقطه شهر تهران دسترسی یابند». با این وجود پس از گذشت سال‌ها بحث گسترش معابر و بزرگراهها تا جایی پیش رفته که تدبیری جدید تحت عنوان 2 طبقه کردن اتوبان‌ها مطرح شده است، حتی چندی پیش نیز معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران اعلام کرد: «علاوه بر طرح 2طبقه کردن خیابان‌ها طرح احداث رینگ‌های زیرزمینی نیز در دست مطالعه و بررسی کارشناسان و متخصصان قرار گرفته است». احمد دنیامالی افزود: «برای رفع معضل ترافیک باید همه راه‌حل‌ها مورد ارزیابی قرار گیرد تا بهترین و موثرترین راه برگزیده شود و مطرح کردن یک طرح به معنای اجرایی شدن آن نیست».
وی تصریح کرد در حال حاضر تنها اجرای طرح تکمیل رینگ بزرگراههای داخلی و خارجی شهر تهران قطعی است که با اجرای آن سراسر شهر تهران و 4 جهت اصلی به وسیله بزرگراهها به یکدیگر متصل می‌شود و تردد در سطح شهر با سرعت و سهولت بیشتر صورت میگیرد. معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران تاکید کرد: «تکمیل بزرگراه همت، رسالت، یادگار امام(ره) و بزرگراه امام علی(ع) که محوری مهم و استراتژیک محسوب می‌شود، از جمله اقداماتی است که در راستای طرح تکمیل رینگ بزرگراهی شهر تهران صورت میگیرد و 4 جهت اصلی شهر را به یکدیگر متصل می‌کند.» گسترش بزرگراهها در شهری که به شکل بی‌رویه‌ای ساخت و ساز را تجربه کرده است، کار آسانی نیست، از این‌رو پیشبرد چنین طرح‌هایی همکاری و هماهنگی‌های تمام دستگاه‌ها را می‌طلبد و بدون شک در چنین شرایطی مدیریت ترافیک شهر تهران چندان دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. ارسال نظر
پربیننده