برگزاری دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان اگرچه برای بسیاری از دولت‌های غربی یک آزمون جدی برای دموکراتیزه کردن افغانستان تلقی می‌شد اما بسیاری نیز آن را دامی بزرگ برای گرفتار کردن مردم افغانستان در چاه ارزش‌های غربی می‌دانند که مطمئنا می‌تواند در آینده‌ای نزدیک تبعات گسترده‌تری را برای نظام سیاسی این کشور به همراه داشته باشد. نگاهی به ساختار سیاسی انتخابات اخیر نشان می‌دهد که اهداف خاصی در قالب یک سناریوی بلند برای این انتخابات طراحی شده بود که احتمالا با اعلام نتایج این انتخابات و کشیده شدن آن به دور دوم می‌تواند زمینه‌های دیگری برای تشدید خطوط متمایزکننده سیاسی و جناحی در افغانستان ایجاد کرده و در آینده‌ای نزدیک دامنه اختلافات را در سطح ملی افزایش دهد. اختلاف‌افکنی اصولا یکی از حربه‌های همیشگی غربی‌ها برای تداوم حضور بلندمدت در کشورهایی است که مورد اشغال قرار می‌گیرند. در افغانستان نیز با توجه به اختلافات بالفعل موجود و زمینه گسترده برای افتادن به دام اختلافات قومی و نژادی بسیاری تلاش کردند از انتخابات اخیر نتایجی بلندمدت و در عین حال در راستای اهداف خویش را حاصل کنند. در جامعه‌ای مانند افغانستان اساسا مفهومی مانند دموکراسی با ساختارهای نیمه‌ویران و آسیب دیده فعلی مجال بروز و ظهور نخواهد یافت و با توجه به حضور گسترده اشغالگران در نقاط کلیدی و حساس و همچنین ساختار فساد از بسیاری از ارگان‌ها و نهادها همچون ارتش و پلیس نمی‌توان انتظار داشت که در کوتاه‌مدت نتایج مناسبی نصیب مردم و دولت افغانستان شود.
در انتخابات اخیر عملا می‌توان خط مشخص این طراحی از پیش تعیین شده را مشاهده کرد؛ انتخاباتی که با تعداد زیادی از نامزدهای شناخته شده و گمنام آغاز شده و در پایان به رقابت جدی 2 نفر از مطرح‌ترین‌ها انجامیده است. در ساعات اولیه پس از پایان انتخابات هر دو نامزد با پشتوانه‌های مشخصی که داشتند تلاش کردند خود را پیروز انتخابات بنامند و در این میان عبدالله جدی‌ترین رقیب حامد کرزای با وارد کردن ادعای تقلب تلاش کرد بازار ادعاهای خود را بیش از پیش داغ کند. با نگاهی اجمالی به سوابق کاری حامد کرزای می‌توان براحتی این نکته را تشخیص داد که وي سیاستمداری مورد حمایت جدی واشنگتن است که چه در حال و چه در گذشته ارتباطات گسترده‌ای با آمریکاییها برقرار کرده و می‌تواند در آینده نیز این ارتباطات را ادامه دهد. آنچه بیش از هر چیز مد نظر برگزارکنندگان این انتخابات بود داغ‌تر شدن هرچه بیشتر بازار این انتخابات و سرگرم شدن افکار عمومی به رقابت‌های بعضا بی‌نتیجه سیاسی است که افغان‌ها مطمئنا با تحمل مشکلات گسترده حاصل از اشغال اصلا تمایل آشکاری به حضور گسترده در این مباحثات نخواهند داشت، اما بالا گرفتن تب مشارکت در این انتخابات از طرفی و وابسته بودن نامزدهای مختلف به اقوام و طوايف مختلف انگیزه‌ای محدود و مختصر را برای افغان‌ها به وجود آورد تا در این انتخابات شرکت کنند که البته نرخ مشارکت در این دوره نسبت به انتخابات دور اول ریاست جمهوری در سال 2003 پایین‌تر بود و در مجموع این عدم تمایل در کلیت خود برای غربی‌ها به نمایش گذاشته شد. آمریکاییها در حال حاضر پس از اجبارهای مردمی برای خروج از عراق عملا افغانستان را مناسب‌ترین بستر برای اجرای اهداف گوناگون سیاسی و نظامی خود می‌بینند و تلاش می‌کنند افغانستان را مانند همیشه مدل و الگویی جدید در معرفی و اجرای دموکراسی غربی به نمایش بگذارند، حال اینکه میزان نارضایتی افغان‌ها در سال‌های گذشته از دولت فعلی و فساد بالای موجود در آن، کار را به جایی رسانده که بسیاری از مردم افغانستان در اقصی نقاط این کشور با ناامید شدن از دولت محلی برای حل و فصل بسیاری از مسائل خود به طالبان روی آورده و در انتخابات اخیر نیز به نوعی به درخواست این جریان برای عدم شرکت در انتخابات پاسخ مثبت دادند.
همان‌طور که قبل از اين پیش‌بینی می‌شد انتخابات زیر سایه سنگین تهدیدات طالبان برگزار شد و طايفه‌گرایی و قومیت‌گرایی در این انتخابات نیز بسیار پررنگ‌تر از قبل به چشم می‌آمد، این همان مساله‌ای است که عوامل آمریکا در افغانستان از دیدن آن به وجد می‌آیند و اگرچه شعار خود را در افغانستان در ابتدای اشغال برقراری ثبات نامیده بودند، اما حال می‌توان دید که این ثبات نه تنها برقرار نشده بلکه تنش‌های قومی و قبیله‌ای افزایش یافته، طالبان نفوذ بسیار بیشتری پیدا کرده و عملا کنترل اوضاع در بسیاری از نقاط برای عوامل دولت افغانستان دشوارتر از قبل شده است.
حامد کرزای، احتمالا پیروز نهایی انتخابات در افغانستان خواهد بود و عبدالله نیز به‌عنوان رقیب همچنان در آینده به رجزخوانی‌های خود ادامه خواهد داد. در این میان مردم افغانستان بیش از گذشته در گرداب بازی‌های سیاسی غرق خواهند شد و خیال و توهم برقراری یک حکومت دموکراتیک باز هم بسیاری از محافل و رسانه‌های این کشور را به خود مشغول خواهد کرد. کرازی با بیش از 8 سال حکومت در افغانستان عملا نتوانسته گام بزرگی برای آشتی ملی و برقراری ثبات در این کشور بشدت بحران‌زده بردارد و به نظر می‌رسد او در صورت انتخاب در ادامه نیز با مشکلات جدی‌تر در این زمینه مواجه خواهد بود.
هدف از برگزاری انتخابات اخیر چیزی نبود مگر القای این توهم که افغان‌ها می‌توانند خود را اداره کنند و تا برقراری یک حکومت دموکراتیک در این کشور چیزی باقی نمانده، اما در عمل رئیس‌جمهوری که انتخاب می‌شود با چیزی مواجه نیست مگر حکومت و دولتی آشفته که مهار آن در برابر نیرویی قدرتمند چون طالبان هر روز دشوارتر می‌شود و ارزش و اعتبار کمتری برای حاکمیت افغانستان باقی می‌ماند. انتخابات در افغانستان چه تبعاتی دارد؟
خیال خام دموکراسی
برگزاری دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان اگرچه برای بسیاری از دولت‌های غربی یک آزمون جدی برای دموکراتیزه کردن افغانستان تلقی می‌شد اما بسیاری نیز آن را دامی بزرگ برای گرفتار کردن مردم افغانستان در چاه ارزش‌های غربی می‌دانند که مطمئنا می‌تواند در آینده‌ای نزدیک تبعات گسترده‌تری را برای نظام سیاسی این کشور به همراه داشته باشد. نگاهی به ساختار سیاسی انتخابات اخیر نشان می‌دهد که اهداف خاصی در قالب یک سناریوی بلند برای این انتخابات طراحی شده بود که احتمالا با اعلام نتایج این انتخابات و کشیده شدن آن به دور دوم می‌تواند زمینه‌های دیگری برای تشدید خطوط متمایزکننده سیاسی و جناحی در افغانستان ایجاد کرده و در آینده‌ای نزدیک دامنه اختلافات را در سطح ملی افزایش دهد. اختلاف‌افکنی اصولا یکی از حربه‌های همیشگی غربی‌ها برای تداوم حضور بلندمدت در کشورهایی است که مورد اشغال قرار می‌گیرند. در افغانستان نیز با توجه به اختلافات بالفعل موجود و زمینه گسترده برای افتادن به دام اختلافات قومی و نژادی بسیاری تلاش کردند از انتخابات اخیر نتایجی بلندمدت و در عین حال در راستای اهداف خویش را حاصل کنند. در جامعه‌ای مانند افغانستان اساسا مفهومی مانند دموکراسی با ساختارهای نیمه‌ویران و آسیب دیده فعلی مجال بروز و ظهور نخواهد یافت و با توجه به حضور گسترده اشغالگران در نقاط کلیدی و حساس و همچنین ساختار فساد از بسیاری از ارگان‌ها و نهادها همچون ارتش و پلیس نمی‌توان انتظار داشت که در کوتاه‌مدت نتایج مناسبی نصیب مردم و دولت افغانستان شود.
در انتخابات اخیر عملا می‌توان خط مشخص این طراحی از پیش تعیین شده را مشاهده کرد؛ انتخاباتی که با تعداد زیادی از نامزدهای شناخته شده و گمنام آغاز شده و در پایان به رقابت جدی 2 نفر از مطرح‌ترین‌ها انجامیده است. در ساعات اولیه پس از پایان انتخابات هر دو نامزد با پشتوانه‌های مشخصی که داشتند تلاش کردند خود را پیروز انتخابات بنامند و در این میان عبدالله جدی‌ترین رقیب حامد کرزای با وارد کردن ادعای تقلب تلاش کرد بازار ادعاهای خود را بیش از پیش داغ کند. با نگاهی اجمالی به سوابق کاری حامد کرزای می‌توان براحتی این نکته را تشخیص داد که وي سیاستمداری مورد حمایت جدی واشنگتن است که چه در حال و چه در گذشته ارتباطات گسترده‌ای با آمریکاییها برقرار کرده و می‌تواند در آینده نیز این ارتباطات را ادامه دهد. آنچه بیش از هر چیز مد نظر برگزارکنندگان این انتخابات بود داغ‌تر شدن هرچه بیشتر بازار این انتخابات و سرگرم شدن افکار عمومی به رقابت‌های بعضا بی‌نتیجه سیاسی است که افغان‌ها مطمئنا با تحمل مشکلات گسترده حاصل از اشغال اصلا تمایل آشکاری به حضور گسترده در این مباحثات نخواهند داشت، اما بالا گرفتن تب مشارکت در این انتخابات از طرفی و وابسته بودن نامزدهای مختلف به اقوام و طوايف مختلف انگیزه‌ای محدود و مختصر را برای افغان‌ها به وجود آورد تا در این انتخابات شرکت کنند که البته نرخ مشارکت در این دوره نسبت به انتخابات دور اول ریاست جمهوری در سال 2003 پایین‌تر بود و در مجموع این عدم تمایل در کلیت خود برای غربی‌ها به نمایش گذاشته شد. آمریکاییها در حال حاضر پس از اجبارهای مردمی برای خروج از عراق عملا افغانستان را مناسب‌ترین بستر برای اجرای اهداف گوناگون سیاسی و نظامی خود می‌بینند و تلاش می‌کنند افغانستان را مانند همیشه مدل و الگویی جدید در معرفی و اجرای دموکراسی غربی به نمایش بگذارند، حال اینکه میزان نارضایتی افغان‌ها در سال‌های گذشته از دولت فعلی و فساد بالای موجود در آن، کار را به جایی رسانده که بسیاری از مردم افغانستان در اقصی نقاط این کشور با ناامید شدن از دولت محلی برای حل و فصل بسیاری از مسائل خود به طالبان روی آورده و در انتخابات اخیر نیز به نوعی به درخواست این جریان برای عدم شرکت در انتخابات پاسخ مثبت دادند.
همان‌طور که قبل از اين پیش‌بینی می‌شد انتخابات زیر سایه سنگین تهدیدات طالبان برگزار شد و طايفه‌گرایی و قومیت‌گرایی در این انتخابات نیز بسیار پررنگ‌تر از قبل به چشم می‌آمد، این همان مساله‌ای است که عوامل آمریکا در افغانستان از دیدن آن به وجد می‌آیند و اگرچه شعار خود را در افغانستان در ابتدای اشغال برقراری ثبات نامیده بودند، اما حال می‌توان دید که این ثبات نه تنها برقرار نشده بلکه تنش‌های قومی و قبیله‌ای افزایش یافته، طالبان نفوذ بسیار بیشتری پیدا کرده و عملا کنترل اوضاع در بسیاری از نقاط برای عوامل دولت افغانستان دشوارتر از قبل شده است.
حامد کرزای، احتمالا پیروز نهایی انتخابات در افغانستان خواهد بود و عبدالله نیز به‌عنوان رقیب همچنان در آینده به رجزخوانی‌های خود ادامه خواهد داد. در این میان مردم افغانستان بیش از گذشته در گرداب بازی‌های سیاسی غرق خواهند شد و خیال و توهم برقراری یک حکومت دموکراتیک باز هم بسیاری از محافل و رسانه‌های این کشور را به خود مشغول خواهد کرد. کرازی با بیش از 8 سال حکومت در افغانستان عملا نتوانسته گام بزرگی برای آشتی ملی و برقراری ثبات در این کشور بشدت بحران‌زده بردارد و به نظر می‌رسد او در صورت انتخاب در ادامه نیز با مشکلات جدی‌تر در این زمینه مواجه خواهد بود.
هدف از برگزاری انتخابات اخیر چیزی نبود مگر القای این توهم که افغان‌ها می‌توانند خود را اداره کنند و تا برقراری یک حکومت دموکراتیک در این کشور چیزی باقی نمانده، اما در عمل رئیس‌جمهوری که انتخاب می‌شود با چیزی مواجه نیست مگر حکومت و دولتی آشفته که مهار آن در برابر نیرویی قدرتمند چون طالبان هر روز دشوارتر می‌شود و ارزش و اعتبار کمتری برای حاکمیت افغانستان باقی می‌ماند. ارسال نظر
پربیننده