انفجارهای هفته‌هاي گذشته عراق یکی از کم‌سابقه‌ترین حملات علیه مردم پس از اشغال این کشور در سال 2003 تلقی می‌شود. این انفجار که بیش از یکصد کشته و هزار زخمی به دنبال داشت در منطقه الخضرای بغداد به وقوع پیوست که امن‌ترین منطقه عراق تلقی می‌شود و همواره تدابیر شدید امنیتی در این منطقه حکمفرماست.
عراق پس از گذشت 6 سال اشغال، همچنان سرنوشتی نامعلوم دارد که حیات سیاسی، اجتماعی و جغرافیایی آن را تحت‌الشعاع قرار داده است. نکته اساسی در تحولات عراق، بازگشت ناآرامی‌ها و انفجارهای زنجیره‌ای به این کشور است که می‌تواند زندگی مردم را با چالش‌هایی جدی مواجه سازد. این انفجارها زمانی روی داد که از یک‌سو نیروهای آمریکایی تازه شهرها را ترک کرده و در پادگان‌ها مستقر شده‌اند و از سوی دیگر عراق خود را برای انتخابات و تعیین دولت جدید آماده می‌سازد. با توجه به این تحولات، ناظران سیاسی عوامل و دلایل انفجارهای اخیر را در ابعاد مختلفی تحلیل و بررسی می‌کنند. برخی ناظران سیاسی از جمله مقامات عراقی این حوادث را نتیجه تحرکات بعثی‌ها و مخالفان دولت می‌دانند که برای سرنگونی دولت مالکی به این اقدامات روی آورده‌اند. آنها بحران‌های سیاسی و صف‌بندی‌های جدید میان گروه‌ها در آستانه انتخابات را از نشانه‌های نقش بعثی‌ها در این بحران‌ها می‌دانند. در نقطه مقابل، مخالفان دولت نیز فساد اداری حاکم بر دستگاه‌های دولتی و عدم وجود ارتش منسجم را عامل عدم ثبات و استمرار بحران‌ها ارزیابی کرده و خواستار اصلاح ساختار سیاسی کشور شده‌اند.
در حال حاضر فضای سیاسی در عراق بسیار ملتهب است و هر‌کس دیگری را متهم به سهل‌انگاری در باب مسائل امنیتی می‌کند. پارلمان به‌سرعت تشکیل جلسه فوق‌العاده داد و حتی رایزنی‌های نمایندگان از تلاش آنها برای استیضاح نوری المالکی، نخست‌وزیر عراق حکایت داشت؛ چیزی که در آستانه انتخابات می‌تواند امیدها را به پیروزی نخست وزیر مستقر در جریان رقابت‌ها کاهش دهد. حتی برخی از اعضای پارلمان درخواست برکناری وزرای دفاع، کشور و امنیت ملی را طرح کرده‌اند.
در حال حاضر و درباره انفجارها سوالی که بسیار مهم است اینکه چگونه 2 کامیون که حاوی مواد منفجره بوده‌اند موفق شده‌اند به سلامت از گیت‌های بازرسی عبور کرده و به منطقه الخضرا و ساختمان وزارت خارجه عراق راه پیدا کنند؟ این سوال در حال حاضر ذهن بسیاری از سران عراق و حتی مردم عادی را مشغول کرده است. هوشیار زیباری، وزیر خارجه عراق در پاسخ به این سوال، احتمال دست داشتن نیروهای امنیتی عراق را در جریان انفجارها مطرح کرد. این پاسخ هرچند می‌تواند مطابق با واقع باشد اما به سلب اعتماد مردم کشور از نیروهای امنیتی منجر شده و کسانی را که قرار است حافظ جان مردم عراق باشند در ذهن مردم به قاتل جان‌ها بدل می‌کند.
اما آخرین گروهی که توسط مقامات رسمی عراق به طراحی و اجرای انفجار هفته گذشته متهم شدند، بعثی‌ها بودند. مقامات عراق اعلام کردند بقایای حزب بعث در انفجارها دست داشته و این انفجارها توسط به جا ماندگان حزب منحله بعث طراحی و به اجرا گذاشته شده است، اما دست داشتن حزب بعث در این انفجارها صورت مسأله را به هیچ‌وجه پاک نمی‌کند و کماکان این سوال وجود دارد که کامیون‌هایی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم توسط بعثی‌ها هدایت می‌شده‌اند، به چه نحو از گیت‌های امنیتی متعدد گذشته‌اند؟ در پاسخ باید به فعالیت‌های ایالات متحده برای ورود حزب بعث به عرصه سیاسی عراق اشاره داشت. کاخ سفید با طرح موضوع آشتی ملی در عراق، پیش از عقب‌نشینی به پادگان‌ها کوشید حزب بعث را به بدنه سیاسی عراق بازگرداند. ایالات متحده در همین راستا بسیاری از اعضای حزب بعث را به صورت مستقیم یا در قالب شوراهای بیداری وارد ارتش عراق کرد، از این رو به نظر می‌رسد انفجار کم‌سابقه هفته گذشته به وسیله حزب بعث و نفوذی‌های این حزب در ارتش و نیروهای امنیتی انجام شده است.
به هر حال وقوع این انفجارها، آن هم در آستانه انتخابات ضربه‌ای مهلک بر پیکره دولت شیعی
نوری المالکی محسوب می‌شود. ایالات متحده همواره نشان داده است با شیعیان مرزبندی آشکاری دارد و اولویت کاخ سفید در عراق و دیگر کشورها به قدرت رسیدن سکولارهاست، چنانکه در عراق نیز واشنگتن حمایت‌های بی‌حد و حصری از ایاد علاوی به عنوان نماینده تفکر سکولار در این کشور به عمل آورده و می‌آورد، لذا تحلیلگران بر این باورند که این انفجار دولت مالکی را هدف گرفته و اجرای این عملیات بخشی دیگر از پروسه حذف دولت شیعی این کشور است. افزون بر این، وجود ناامنی در عراق می‌تواند شرایط را برای ماندن بیشتر ایالات متحده در عراق فراهم سازد و زمینه را مهیا کند تا آمریکا حضور خود را در عراق حتی پس از سال 2011 تثبیت کند.
اما بی‌شک یکی دیگر از مهم‌ترین تبعات این انفجار سلب اعتماد مردم از نیروهای امنیتی بومی در عراق بود. این انفجار اعتبار نظامیان عراق را زیر سوال برد و نگاه مردم را به تشکیلات امنیتی کشور تغییر داد. بی‌تردید اعاده حیثیت مجدد نیروهای امنیتی و جلب مجدد اعتماد مردم به ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان نیاز دارد.
بعثی‌ها یا نیروهای امنیتی
عامل انفجارهای بغداد چه کسی است؟
انفجارهای هفته‌هاي گذشته عراق یکی از کم‌سابقه‌ترین حملات علیه مردم پس از اشغال این کشور در سال 2003 تلقی می‌شود. این انفجار که بیش از یکصد کشته و هزار زخمی به دنبال داشت در منطقه الخضرای بغداد به وقوع پیوست که امن‌ترین منطقه عراق تلقی می‌شود و همواره تدابیر شدید امنیتی در این منطقه حکمفرماست.
عراق پس از گذشت 6 سال اشغال، همچنان سرنوشتی نامعلوم دارد که حیات سیاسی، اجتماعی و جغرافیایی آن را تحت‌الشعاع قرار داده است. نکته اساسی در تحولات عراق، بازگشت ناآرامی‌ها و انفجارهای زنجیره‌ای به این کشور است که می‌تواند زندگی مردم را با چالش‌هایی جدی مواجه سازد. این انفجارها زمانی روی داد که از یک‌سو نیروهای آمریکایی تازه شهرها را ترک کرده و در پادگان‌ها مستقر شده‌اند و از سوی دیگر عراق خود را برای انتخابات و تعیین دولت جدید آماده می‌سازد. با توجه به این تحولات، ناظران سیاسی عوامل و دلایل انفجارهای اخیر را در ابعاد مختلفی تحلیل و بررسی می‌کنند. برخی ناظران سیاسی از جمله مقامات عراقی این حوادث را نتیجه تحرکات بعثی‌ها و مخالفان دولت می‌دانند که برای سرنگونی دولت مالکی به این اقدامات روی آورده‌اند. آنها بحران‌های سیاسی و صف‌بندی‌های جدید میان گروه‌ها در آستانه انتخابات را از نشانه‌های نقش بعثی‌ها در این بحران‌ها می‌دانند. در نقطه مقابل، مخالفان دولت نیز فساد اداری حاکم بر دستگاه‌های دولتی و عدم وجود ارتش منسجم را عامل عدم ثبات و استمرار بحران‌ها ارزیابی کرده و خواستار اصلاح ساختار سیاسی کشور شده‌اند.
در حال حاضر فضای سیاسی در عراق بسیار ملتهب است و هر‌کس دیگری را متهم به سهل‌انگاری در باب مسائل امنیتی می‌کند. پارلمان به‌سرعت تشکیل جلسه فوق‌العاده داد و حتی رایزنی‌های نمایندگان از تلاش آنها برای استیضاح نوری المالکی، نخست‌وزیر عراق حکایت داشت؛ چیزی که در آستانه انتخابات می‌تواند امیدها را به پیروزی نخست وزیر مستقر در جریان رقابت‌ها کاهش دهد. حتی برخی از اعضای پارلمان درخواست برکناری وزرای دفاع، کشور و امنیت ملی را طرح کرده‌اند.
در حال حاضر و درباره انفجارها سوالی که بسیار مهم است اینکه چگونه 2 کامیون که حاوی مواد منفجره بوده‌اند موفق شده‌اند به سلامت از گیت‌های بازرسی عبور کرده و به منطقه الخضرا و ساختمان وزارت خارجه عراق راه پیدا کنند؟ این سوال در حال حاضر ذهن بسیاری از سران عراق و حتی مردم عادی را مشغول کرده است. هوشیار زیباری، وزیر خارجه عراق در پاسخ به این سوال، احتمال دست داشتن نیروهای امنیتی عراق را در جریان انفجارها مطرح کرد. این پاسخ هرچند می‌تواند مطابق با واقع باشد اما به سلب اعتماد مردم کشور از نیروهای امنیتی منجر شده و کسانی را که قرار است حافظ جان مردم عراق باشند در ذهن مردم به قاتل جان‌ها بدل می‌کند.
اما آخرین گروهی که توسط مقامات رسمی عراق به طراحی و اجرای انفجار هفته گذشته متهم شدند، بعثی‌ها بودند. مقامات عراق اعلام کردند بقایای حزب بعث در انفجارها دست داشته و این انفجارها توسط به جا ماندگان حزب منحله بعث طراحی و به اجرا گذاشته شده است، اما دست داشتن حزب بعث در این انفجارها صورت مسأله را به هیچ‌وجه پاک نمی‌کند و کماکان این سوال وجود دارد که کامیون‌هایی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم توسط بعثی‌ها هدایت می‌شده‌اند، به چه نحو از گیت‌های امنیتی متعدد گذشته‌اند؟ در پاسخ باید به فعالیت‌های ایالات متحده برای ورود حزب بعث به عرصه سیاسی عراق اشاره داشت. کاخ سفید با طرح موضوع آشتی ملی در عراق، پیش از عقب‌نشینی به پادگان‌ها کوشید حزب بعث را به بدنه سیاسی عراق بازگرداند. ایالات متحده در همین راستا بسیاری از اعضای حزب بعث را به صورت مستقیم یا در قالب شوراهای بیداری وارد ارتش عراق کرد، از این رو به نظر می‌رسد انفجار کم‌سابقه هفته گذشته به وسیله حزب بعث و نفوذی‌های این حزب در ارتش و نیروهای امنیتی انجام شده است.
به هر حال وقوع این انفجارها، آن هم در آستانه انتخابات ضربه‌ای مهلک بر پیکره دولت شیعی
نوری المالکی محسوب می‌شود. ایالات متحده همواره نشان داده است با شیعیان مرزبندی آشکاری دارد و اولویت کاخ سفید در عراق و دیگر کشورها به قدرت رسیدن سکولارهاست، چنانکه در عراق نیز واشنگتن حمایت‌های بی‌حد و حصری از ایاد علاوی به عنوان نماینده تفکر سکولار در این کشور به عمل آورده و می‌آورد، لذا تحلیلگران بر این باورند که این انفجار دولت مالکی را هدف گرفته و اجرای این عملیات بخشی دیگر از پروسه حذف دولت شیعی این کشور است. افزون بر این، وجود ناامنی در عراق می‌تواند شرایط را برای ماندن بیشتر ایالات متحده در عراق فراهم سازد و زمینه را مهیا کند تا آمریکا حضور خود را در عراق حتی پس از سال 2011 تثبیت کند.
اما بی‌شک یکی دیگر از مهم‌ترین تبعات این انفجار سلب اعتماد مردم از نیروهای امنیتی بومی در عراق بود. این انفجار اعتبار نظامیان عراق را زیر سوال برد و نگاه مردم را به تشکیلات امنیتی کشور تغییر داد. بی‌تردید اعاده حیثیت مجدد نیروهای امنیتی و جلب مجدد اعتماد مردم به ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان نیاز دارد.
ارسال نظر
پربیننده