دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان فرق دارند؟

برای پاسخی بهتر به این سوال ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که سیاست خارجی کشورها و نگاه آنها به مسائل کلان مرتبط با حوزه امنیت ملی با رفت و آمد دولت‌ها تغییر چندانی نمی‌کند. آنچه تغییر می‌کند صرفا تاکتیک‌های دسترسی به آن هدف‌ها یا تشخیص میزان اولویت آنهاست. 

بر این اساس نمی‌توان تفاوتی در ماهیت نگاه دولت‌های متفاوت آمریکا به موضوعاتی مانند تعریف آنها از تروریسم، چین، ایران، روسیه، عراق، افغانستان و... احساس کرد. 

موضوعاتی مانند حفاظت از آمریکا در مقابل تروریسم- البته با تعریف خود آمریکایی‌ها- ایجاد اشتغال، مبارزه با سلاح‌های کشتار جمعی، کاهش بیماری‌ها، حفظ برتری تسلیحاتی آمریکا در مقابل سایر کشورها، تغییرات آب‌وهوایی، کاهش مهاجرت‌های غیرقانونی به آمریکا، کاهش قدرت کره‌شمالی و ایران و... محورهای مهمی برای ارزیابی سیاست خارجی آمریکاست. همان‌گونه که اشاره شد، این اصول، اساس یا پایه‌های فعلی سیاست خارجی این کشور هستند و آنچه گاهی فرق می‌کند، نحوه اولویت دادن به آن در نگاه ۲ حزب غالب این کشور است.

بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران در ایران تا پیش از ترور سردار سلیمانی تصور دقیقی از شباهت‌های جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها نداشتند و بعضا به استناد خروج آمریکا از برجام در دوره جمهوری‌خواهان اینگونه استدلال می‌کردند که اگر دموکرات‌ها همچنان بر سر کار بودند، نوع تعامل آمریکا با ایران طور دیگری بود. این در حالی است که این طیف از کارشناسان این نکته را در نظر نمی‌گرفتند که باراک اوباما با وجود ژست همکاری و بقا در برجام، از روز ابتدای اجرای برجام تحریم‌های جدیدی را علیه ایران وضع کرد به‌گونه‌ای که حتی تیم اروپایی مذاکره‌کننده با ایران هم به این رفتار معترض بود، اگرچه اعتراض آنها در نهایت به همراهی با آمریکا در تحریم‌ها ختم شد. 

در ماجرای ترور سردار سلیمانی آنچه عیان شد، همراهی کامل دموکرات‌ها با اصل عمل ترامپ با وجود مخالفت‌های تاکتیکی بود. ماجرای سخنرانی سالانه ترامپ بهترین شاهد این سخن است. در سخنرانی سالانه ترامپ، نانسی پلوسی خواست با دونالد ترامپ دست بدهد که ترامپ رو برگرداند و دست نداد. در پایان سخنرانی ترامپ هم پلوسی جلوی چشم میلیون‌ها بیننده تلویزیونی متن سخنرانی ترامپ را پاره کرد و بعد از آن هم از این کار خود دفاع کرد. همه رسانه‌های دنیا این بخش از دوئل دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان را پوشش دادند و ماجرای استیضاح ترامپ هم دلیل دیگرشان بود. اما در همین سخنرانی سالانه ترامپ وقتی سخنان وی به بیان توجیه و دلیل ترور سردار سلیمانی رسید، همه سالن سخنرانی ایستاده و برای ترامپ کف زدند. نانسی پلوسی هم که از همه بخش‌های سخنرانی ترامپ ابراز نارضایتی می‌کرد، در این بخش به تشویق ترامپ پرداخت.

مناظره پریروز دموکرات‌ها هم شاهدی دیگر بر این کلام است. وقتی مجری برنامه مناظره از کاندیداهای دموکرات پرسید اگر شما بودید سردار سلیمانی را ترور می‌کردید یا خیر؟ انتقاد همه آنها به تاکتیک اتخاذ شده توسط ترامپ بود و به عنوان مثال برخی در لفافه می‌گفتند اگر بنا بر ترور هم بود این اقدام باید در لفافه و پوشش اتفاق می‌افتاد تا تبعاتش دامن آمریکا را نگیرد. تنها نامزد دموکرات که صراحتا با این ترور مخالفت کرد، جو بایدن بود که او هم استدلالش این بود مدارکی را که خطری فوری برای آمریکا باشد ندیده است و... . 

اشتباه استراتژیکی است اگر گمان کنیم دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در اصول با هم متفاوتند. اختلاف آنها بر سر تاکتیک‌هاست که در برخی موارد حتی همین‌قدر اختلاف را هم ندارند. مورد ایران یکی از همین موارد است. اگرچه دموکرات‌ها بیش از جمهوری‌خواهان ژست می‌گیرند و خود را بیش از آنها هوادار مذاکره نشان می‌دهند اما یادمان نرود بیشترین میزان تحریم ایران در دوره آنها بوده است.

 جمهوری‌خواهان و به طور خاص ترامپ وقتی به برجام نگاه می‌کنند، آن را از نگاه تاکتیکی اشتباه می‌دانند ولی به عنوان مثال جان کری، وزیر خارجه دولت اوباما در دفاع از برجام همان حرف‌هایی را می‌زند که ترامپ در نهایت از پاره کردن برجام دنبال آن بوده است. دموکرات‌ها می‌گویند ما با برجام به آن هدف می‌رسیدیم و ترامپ می‌گوید من بدون آن؛ مقصد یکی است و تنها راه متفاوت است.

*دبیر گروه بین‌الملل