اگر رژیم سیاسی کلمبیا به ریاست جمهوری الوارو اوریبه را یکی از راستگرایان افراطی طرفدار جدی حضور و نفوذ ایالات متحده بدانیم که در حلقه چپگرایان از طیف محافظه‌کار تا رادیکال مخالف با نئولیبرالیسم قرار گرفته باشد و از سویی نیازمند همواره و جدی کمک‌های اقتصادی آن کشور لذا عجیب نیست که براحتی با انعقاد پیمان واگذاری پایگاه‌های نظامی با حضور 800 تفنگدار و 600 پیمانکار در
7 نقطه کشورش موافقت کند تا از سویی فشار‌های ناشی از مشکلات اقتصادی را کاهش دهد و از سوی ديگر پاسخی به رهبران چپگرای منطقه‌ای داده باشد. به علاوه مشکلات کلمبیا با همسایگان نه به زمان حال بلکه به گذشته‌های دور باز می‌گردد که تنش‌های مرزی، اختلافات زیست محیطی، مهاجرت انسانی، قاچاق مواد مخدر و شکل‌گیری فارک از آن جمله‌اند که امروز همگی به مشکلات جدی تنش در روابط منجر شده‌اند. چاوز، مورالس و کوره‌آ، روسای جمهور ونزوئلا، بولیوی و اکوادور و حتی آرژانتین، برزیل و برخی جنبش‌های مردمی به سرعت موضع‌گیری‌های حاوی هشدار جدی تا ملایم خود را نسبت به توافق جدید واشنگتن – بوگوتا ابراز داشته‌اند. حجم اعلام واکنش منفی سراسری رهبران بر افکار عمومی تا حدی موثر بود که مقامات رسمی ایالات متحده و کلمبیا برای کاستن از مخالفت‌ها و تحقیر امر تاریخی کاپیتولاسیون مشترکا هدف به کارگیری پایگاه‌ها را مبارزه با مواد مخدر و تروریسم (عمدتا فارک) دانسته وآن را علیه طرف سوم به شکل گشودن جبهه جنگی نمی‌دانند و بر اعمال حق حاکمیت کلمبیا بر کنترل و فرماندهی پایگاه‌ها صحه می‌گذارند. به‌رغم همه این موارد واقعیت این است که کلمبیا اکنون - حداقل تا زمانی که رهبران چپگرا در مصدر قدرت هستند- به عنوان تنها پایگاه استراتژیک حیاتی برای ایالات متحده محسوب می‌شود که انواع ماموریت‌ها برای منافع ایالات متحده را در این قاره انجام می‌دهد. البته نگاهی به پیشینه روابط 2 کشور تاییدی بر وجود روابط استراتژیک بین 2 کشور است. مداخله مستقیم و غیرمستقیم ایالات متحده از دهه 60 در این کشور وجود داشته است. اما در سال‌های اخیر بويژه از سال 1993 با حضور شرکت «داین کورپ» و 30 شرکت نظامی خصوصی دیگر با هدف شرکت در مبارزه با قاچاق مواد مخدر و چریک‌های فارک و ای‌ال‌ان یا سرکوب جنبش‌های اجتماعی این روابط وارد فاز جدیدی تحت عنوان برنامه کلمبیا شد. در 23 سپتامبر 1999 رئیس‌جمهور وقت -پاسترانا- 7/1 میلیارد دلار از کلینتون برای تأمین بودجه برنامه کلمبیا از آمریکا دریافت کرد. وی برای رعایت افکار عمومی و احتراز از اثر روانی منفی مداخله نظامی آمریکا در کلمبیا خواهان خودداری ایالات متحده از مداخله آشکار شد. اما کنگره ایالات متحده با تايید برنامه کلمبیا در ژوئیه 2000 افزون بر حضور 400 نظامی مجاز برای عملیات ضد مواد مخدر و 400 پیمانکار غیرنظامی با ملیت‌های گواتمالایی، هندوراسی و پرویی را نیز برای حضور در کلمبیا مورد تأیید قرار داد.محتوای برنامه کلمبیا حمایت از نیروی پلیس ملی، ارتش و سرویس اطلاعات و جاسوسی این کشور در زمینه آموزش، سخت‌افزار (برای مقابله با تروریسم و قاچاق مواد مخدر) و آموزش‌های عناصر اطلاعاتی برای بهبود تاکتیک‌ها و اطلاعات استراتژیک است. روابط با ایالات متحده تا حدی استراتژیک است که در سپتامبر 2003 بوگوتا قبول کرد قراردادی با ایالات متحده امضا کند که بر اساس آن دولت کلمبیا متعهد می‌شد افرادی را که جنایاتی علیه بشریت مرتکب شده‌اند، بدون موافقت واشنگتن به دادگاه جنایی بین‌المللی تحویل ندهد.ایالات متحده تلاش دارد تا برنامه کلمبیا را به تمام کشورها تسری دهد تا سیاستی هماهنگ به اجرا گذاشته شود. ژنرال هیلز در بیانیه سالانه خود در برابر کنگره آمریکا در اوایل 2004 که ریاست نیروهای جنوب را برعهده داشت تأیید کرد که در پرتو طرح کلمبیا «آلوارو اوریبه» رئیس‌جمهور کلمبیا در مبارزه با مواد مخدر پیشرفت‌های استثنایی کرده و کشورش را به یک دولت صلح دوست و مطمئن تبدیل کرده است. البته در شرایط فعلی آنچه ایالات متحده را ناگزیر به حضور مجدد در این منطقه کرده است، افزایش روند نظامی‌گری برخی کشورها مانند ونزوئلا و ورود بازیگران جدید چون جمهوری اسلامی ایران، چین و روسیه به منطقه است. با این حال می‌توان نتایج زیر را هم در شرایط جدید لحاظ کرد:
- هدف ایالات متحده حفظ کلمبیا به عنوان آخرین و مهم‌ترین متحد استراتژیک است. البته این روابط نابرابر و با ریاست ایالات متحده است و ایالات متحده از استمرار مداخله در کلمبیا بشدت دفاع خواهد کرد، هر چند منجر به نقض گسترده حقوق بشر در این کشور شود.
- دولت کلمبیا کماکان از شبه‌نظامیان راستگرای افراطی به شیوه‌های متنوع حمایت کرده و آنها را به عنوان نیروی ذخیره در برنامه‌های اطلاعاتی حفظ خواهد کرد.
- هدف فارک به سقوط کشاندن حکومت، ایجاد تغییرات رادیکال در توزیع قدرت و ثروت و سوسیالیستی کردن نظام سیاسی است، لذا مذاکرات آنها از منظر ساختار ایدئولوژیک هیچگاه پیشرفتی نخواهد داشت و حتی در صورت موفقیت فارک استحاله خواهد شد، لذا کلمبیا کماکان صحنه درگیری خواهد بود و تنها منطقه‌ای است که جنگ وکالتی (به‌رغم فروپاشی شوروی) به شیوه‌ای متفاوت جریان دارد.
- برنامه کلمبیا پوششی چندجانبه و عملیاتی برای پیشبرد طرح‌های پنتاگون در منطقه است و دیگر کشورها شدیداً نسبت به آن طرح بدبین هستند و آن را دارای ماهیتی مداخله‌جویانه می‌دانند.
- کلمبیا اکنون صحنه درگیری غیرمستقیم ونزوئلا، بولیوی و اکوادور با ایالات متحده است. ایالات متحده با جنگ‌های اطلاعاتی و استفاده از مرزهای این کشور سعی در ایجاد خصومت و جنگ بین این کشورها را دارد.
* کارشناس مسائل آمریکای جنوبی
اوریبه ـ اوباما روابط استراتژیک جدید
اگر رژیم سیاسی کلمبیا به ریاست جمهوری الوارو اوریبه را یکی از راستگرایان افراطی طرفدار جدی حضور و نفوذ ایالات متحده بدانیم که در حلقه چپگرایان از طیف محافظه‌کار تا رادیکال مخالف با نئولیبرالیسم قرار گرفته باشد و از سویی نیازمند همواره و جدی کمک‌های اقتصادی آن کشور لذا عجیب نیست که براحتی با انعقاد پیمان واگذاری پایگاه‌های نظامی با حضور 800 تفنگدار و 600 پیمانکار در
7 نقطه کشورش موافقت کند تا از سویی فشار‌های ناشی از مشکلات اقتصادی را کاهش دهد و از سوی ديگر پاسخی به رهبران چپگرای منطقه‌ای داده باشد. به علاوه مشکلات کلمبیا با همسایگان نه به زمان حال بلکه به گذشته‌های دور باز می‌گردد که تنش‌های مرزی، اختلافات زیست محیطی، مهاجرت انسانی، قاچاق مواد مخدر و شکل‌گیری فارک از آن جمله‌اند که امروز همگی به مشکلات جدی تنش در روابط منجر شده‌اند. چاوز، مورالس و کوره‌آ، روسای جمهور ونزوئلا، بولیوی و اکوادور و حتی آرژانتین، برزیل و برخی جنبش‌های مردمی به سرعت موضع‌گیری‌های حاوی هشدار جدی تا ملایم خود را نسبت به توافق جدید واشنگتن – بوگوتا ابراز داشته‌اند. حجم اعلام واکنش منفی سراسری رهبران بر افکار عمومی تا حدی موثر بود که مقامات رسمی ایالات متحده و کلمبیا برای کاستن از مخالفت‌ها و تحقیر امر تاریخی کاپیتولاسیون مشترکا هدف به کارگیری پایگاه‌ها را مبارزه با مواد مخدر و تروریسم (عمدتا فارک) دانسته وآن را علیه طرف سوم به شکل گشودن جبهه جنگی نمی‌دانند و بر اعمال حق حاکمیت کلمبیا بر کنترل و فرماندهی پایگاه‌ها صحه می‌گذارند. به‌رغم همه این موارد واقعیت این است که کلمبیا اکنون - حداقل تا زمانی که رهبران چپگرا در مصدر قدرت هستند- به عنوان تنها پایگاه استراتژیک حیاتی برای ایالات متحده محسوب می‌شود که انواع ماموریت‌ها برای منافع ایالات متحده را در این قاره انجام می‌دهد. البته نگاهی به پیشینه روابط 2 کشور تاییدی بر وجود روابط استراتژیک بین 2 کشور است. مداخله مستقیم و غیرمستقیم ایالات متحده از دهه 60 در این کشور وجود داشته است. اما در سال‌های اخیر بويژه از سال 1993 با حضور شرکت «داین کورپ» و 30 شرکت نظامی خصوصی دیگر با هدف شرکت در مبارزه با قاچاق مواد مخدر و چریک‌های فارک و ای‌ال‌ان یا سرکوب جنبش‌های اجتماعی این روابط وارد فاز جدیدی تحت عنوان برنامه کلمبیا شد. در 23 سپتامبر 1999 رئیس‌جمهور وقت -پاسترانا- 7/1 میلیارد دلار از کلینتون برای تأمین بودجه برنامه کلمبیا از آمریکا دریافت کرد. وی برای رعایت افکار عمومی و احتراز از اثر روانی منفی مداخله نظامی آمریکا در کلمبیا خواهان خودداری ایالات متحده از مداخله آشکار شد. اما کنگره ایالات متحده با تايید برنامه کلمبیا در ژوئیه 2000 افزون بر حضور 400 نظامی مجاز برای عملیات ضد مواد مخدر و 400 پیمانکار غیرنظامی با ملیت‌های گواتمالایی، هندوراسی و پرویی را نیز برای حضور در کلمبیا مورد تأیید قرار داد.محتوای برنامه کلمبیا حمایت از نیروی پلیس ملی، ارتش و سرویس اطلاعات و جاسوسی این کشور در زمینه آموزش، سخت‌افزار (برای مقابله با تروریسم و قاچاق مواد مخدر) و آموزش‌های عناصر اطلاعاتی برای بهبود تاکتیک‌ها و اطلاعات استراتژیک است. روابط با ایالات متحده تا حدی استراتژیک است که در سپتامبر 2003 بوگوتا قبول کرد قراردادی با ایالات متحده امضا کند که بر اساس آن دولت کلمبیا متعهد می‌شد افرادی را که جنایاتی علیه بشریت مرتکب شده‌اند، بدون موافقت واشنگتن به دادگاه جنایی بین‌المللی تحویل ندهد.ایالات متحده تلاش دارد تا برنامه کلمبیا را به تمام کشورها تسری دهد تا سیاستی هماهنگ به اجرا گذاشته شود. ژنرال هیلز در بیانیه سالانه خود در برابر کنگره آمریکا در اوایل 2004 که ریاست نیروهای جنوب را برعهده داشت تأیید کرد که در پرتو طرح کلمبیا «آلوارو اوریبه» رئیس‌جمهور کلمبیا در مبارزه با مواد مخدر پیشرفت‌های استثنایی کرده و کشورش را به یک دولت صلح دوست و مطمئن تبدیل کرده است. البته در شرایط فعلی آنچه ایالات متحده را ناگزیر به حضور مجدد در این منطقه کرده است، افزایش روند نظامی‌گری برخی کشورها مانند ونزوئلا و ورود بازیگران جدید چون جمهوری اسلامی ایران، چین و روسیه به منطقه است. با این حال می‌توان نتایج زیر را هم در شرایط جدید لحاظ کرد:
- هدف ایالات متحده حفظ کلمبیا به عنوان آخرین و مهم‌ترین متحد استراتژیک است. البته این روابط نابرابر و با ریاست ایالات متحده است و ایالات متحده از استمرار مداخله در کلمبیا بشدت دفاع خواهد کرد، هر چند منجر به نقض گسترده حقوق بشر در این کشور شود.
- دولت کلمبیا کماکان از شبه‌نظامیان راستگرای افراطی به شیوه‌های متنوع حمایت کرده و آنها را به عنوان نیروی ذخیره در برنامه‌های اطلاعاتی حفظ خواهد کرد.
- هدف فارک به سقوط کشاندن حکومت، ایجاد تغییرات رادیکال در توزیع قدرت و ثروت و سوسیالیستی کردن نظام سیاسی است، لذا مذاکرات آنها از منظر ساختار ایدئولوژیک هیچگاه پیشرفتی نخواهد داشت و حتی در صورت موفقیت فارک استحاله خواهد شد، لذا کلمبیا کماکان صحنه درگیری خواهد بود و تنها منطقه‌ای است که جنگ وکالتی (به‌رغم فروپاشی شوروی) به شیوه‌ای متفاوت جریان دارد.
- برنامه کلمبیا پوششی چندجانبه و عملیاتی برای پیشبرد طرح‌های پنتاگون در منطقه است و دیگر کشورها شدیداً نسبت به آن طرح بدبین هستند و آن را دارای ماهیتی مداخله‌جویانه می‌دانند.
- کلمبیا اکنون صحنه درگیری غیرمستقیم ونزوئلا، بولیوی و اکوادور با ایالات متحده است. ایالات متحده با جنگ‌های اطلاعاتی و استفاده از مرزهای این کشور سعی در ایجاد خصومت و جنگ بین این کشورها را دارد.
* کارشناس مسائل آمریکای جنوبی
ارسال نظر
پربیننده