
روایتی از دیدار رهبر انقلاب با خانواده شهید صدر
رهبر حکیم انقلاب چندین سال قبل دیداری با خانواده شهید صدر داشتند که در این دیدار ضمن اشارهای به سابقه آشنایی خودشان با این شهید، به مهمترین نکات شخصیتی شهید سیدمحمدباقر صدر اشاره کردند. متن زیر گزیدهای از بیانات ایشان در این دیدار است.
«بنده در اوایل دهه 40 شمسی و بعد از اینکه حضرت امام از ترکیه به نجف منتقل شدند، با اینکه سنی حدود ۱۵، ۱۶ سال داشتم، در آن شرایط سخت و با وجود اینکه گذرنامه نداشتم، پنهانی و مخفیانه خودم را به نجف اشرف رساندم. در همان سالهای اولیه شخصیت و چهره مرحوم آیتالله صدر برای ما درخشش خاصی داشت که علاقهمند بودیم با ایشان از نزدیک آشنا بشویم. این آشنایی به آسانی و راحتی انجام گرفت و مکرر در منزلشان به خدمتشان شرفیاب میشدیم. شهید صدر شخصیتی طلبهپرور بودند و اخلاق بسیار متعالی و متواضعانهای داشتند. بنده در آن زمان به عنوان یک طلبه کوچک هیچ ویژگی خاصی از نظر ظاهری یا مادی نداشتم اما تعامل و برخوردی که شهید صدر به عنوان یک شخصیت بزرگوار و مدرس برجسته با ما داشت، خیلی برای ما چیز عجیبی بود. به منزل ایشان رفتوآمد داشتیم، آن منزل و فضای ساده زندگی ایشان برای ما خیلی دلانگیز و جذاب بود و طی یک مدت کوتاه این صمیمیت و بزرگواری ما را به جایی رساند که من به خودم جرأت بدهم مثلا از ایشان دعوت کنم به حجره ما برای ناهار بیاید و ناباورانه ایشان پذیرفت. در چهرههای جوان حوزه آن روزگار، ممتازترین چهره که افق آینده شخصیتی آن را نشان میداد، مرحوم آیتالله صدر بود. اولا بیان شهید صدر بیان ممتازی بود، ایشان علاوه بر ویژگیهای خاصی که داشت، بیان بسیار شیوایی هم داشت. این بیان زیبا برای ما این جاذبه را داشت که درس خیلی از مراجع به فارسی گفته میشد و ما علاقهمند بودیم در یک درسی که به زبان عربی هم گفته میشد، شرکت کنیم. درس ایشان عربی فصیح و ادیبانه و در عین حال قابل فهم بود و از این جهت هم برای ما جاذبهای داشت. ثانیا در مباحث علمی نوآوریهایی ایشان داشت که تجلیاش مثلا در «اقتصادنا» و «فلسفتنا» بود. در مباحث فقهی حرفهای نویی داشت. در مجموع مرحوم شهید صدر به دلیل نکات لطیف و ظریفی که داشت و همینطور آن بیان شیوایی که داشت، برای ما جذابیت خاصی را ایجاد میکرد که درس ایشان را انتخاب کنیم. رابطه شهید صدر با حضرت امام به مرور نزدیکتر شد و به آنجا رسید که مرحوم آقای صدر بالاترین ارتباط روحی و معنوی و گرایش انقلابی را به راه امام و خط امام پیدا کرد و آن جمله معروف که «ذوبوا فی الامام الخمینی کما هو ذاب فی الاسلام» یعنی در امام خمینی ذوب بشوید، همانطور که او در اسلام ذوب شده است؛ جملهای بسیار پر معناست؛ از یک جهت سوق دادن مردم و علاقهمندانشان به طرف حضرت امام است و از طرف دیگر گواهی بر اینکه مبنای سوق دادن مردم، ذوب بودن امام در اسلام هست. یعنی این جنبه تاکتیک رایج سیاسی بین سیاستمداران نیست، این بر مبنای یک تفکر دینی الهی است، چون امام ذوب در اسلام است و با این ویژگی نهضت و قیام و انقلابی را برپا کرده است، شهید صدر دیگران را هم فرا میخواند به این راه و به این خط بپیوندند و مسیر انقلاب را طی کنند. علت اینکه در یک چنین موقعیت و جایگاهی قرار گرفت که دشمن با این شدت و حدت با ایشان برخورد و او را شهید کرد، همان وجه انقلابی ایشان بود. بالاخره عالم و فقیه در نجف زیاد بودند و حادثهای هم برای آنها پیش نیامد».
***
سیدحسن نصرالله: شهید صدر میگفت در امام خمینی ذوب شوید چون او در اسلام ذوب شده است
دبیر کل مقاومت اسلامی لبنان از چهرههایی است که بارها در سخنان خود به جایگاه ویژه شهید سیدمحمدباقر صدر در تحولات فکری معاصر در جهان اسلام پرداخته است. متن زیر گزیدهای از بیانات وی در اشاره به اصلیترین ویژگیهای شخصیتی شهید سیدمحمدباقر صدر است که در تازهترین سخنرانی خود به مناسبت نیمه شعبان ایراد شده است.
* 2 عبارت معروف شهید صدر
از شهیدصدر 2 عبارت معروف است؛ عبارت اول این است که به همه باورمندان به خودش و بلکه به همه مؤمنان گفت: «در امام خمینی ذوب شوید؛ همانطور که او در اسلام ذوب شده است». این فراخوان به ذوب شدن در امام خمینی به این معنا بود که باید در ولایت و رهبری امام ذوب شوند و بپذیرند امام خمینی پرچمدار اسلام در این زمان است و همه ما باید زیر پرچم او باشیم و این کاری بود که خود شهید صدر نیز انجام داد و به همین دلیل نیز عبارت دوم را گفت و آن اینکه «اگر امام خمینی به من دستور دهد در یکی از روستاهای ایران ساکن شوم و در همانجا به اسلام خدمت کنم، ذرهای در قبول این دستور درنگ نمیکنم. سیدخمینی همان چیزی را محقق کرده است که من برای محققشدنش تلاش میکردم».
* شهید صدر و جریان مقاومت لبنان
همچنین باید لطف و منتی را که این امام شهید بر ما در لبنان دارد نیز یادآوری کنیم و به آن توجه داشته باشیم، زیرا بسیاری از فعالیتهای اسلامی و جهادی و دینی و معنوی که در لبنان وجود دارد، از این امام شهید نشأت گرفته است و ریشه آن به دوران پس از شهادت او و به سال ١٩٨٢ بازمیگردد که حزبالله تأسیس شد، زیرا اکثریت کسانی که نسل مؤسس حزبالله را شکل دادند، از شاگردان یا شاگردان شاگردان و مقلدان شهید صدر بودند و او مرجع دینی آنها بود. اکثر آنها- احتیاط میکنم و میگویم اغلب و اکثر آنها- از پیروان مکتب فکری او بودند و به رهبری فکری و سیاسی او در امت باور داشتند. چنین افرادی اغلب کسانی را شکل میدادند که این حرکت ایمانی و جهادی مستمر و مبارک را به راه انداختند. همینها نیز اولین کسانی بودند که دعوت اخلاص امام شهید سیدصدر را که به ذوب شدن در امام خمینی فراخوانده بود، مخلصانه به گوش گرفتند و در امام و رهبری و ولایت او ذوب شدند و به جزئی جداییناپذیر از این حرکت بزرگ تبدیل شدند.