بهروز افخمی در قسمت دوم برنامه «میراث مرتضی» درباره آشنایی خود با شهید آوینی و منش کاری او با جوانان در مستندسازی و روش حرفه‌ای او گفت‌وگو کرد.
به گزارش «وطن امرو»، افخمی در ابتدای این برنامه گفت: مرتضی هم در حال کشف زبان سینمایی مختص انقلاب بود و هم این زبان تا حدی پیدا شده بود، البته توضیح آن قدری مشکل است. او نوعی اقتدار در بحثش داشت که برای همین، ما با هم چندان در حال بحث نبودیم و البته این مسأله با مهربانی‌اش تفاوت نداشت. اما به‌هنگام سخن معلوم بود که می‌داند چه می‌گوید. اوایل فکر می‌کردیم می‌توان به او کلک زد اما بعد فهمیدیم که او دنبال زبان خاصی است که مناسب اتفاقی است که با درک شخصیت امام یعنی انقلاب رخ داده است.
کارگردان فیلم «روباه» اظهار داشت: آوینی لحن و حس شاعرانه داشت و در نقاشی و شعرهایش می‌شد این را دید. فلسفه می‌دانست و ادعا نداشت. زمانی که از مستند اشراقی نام می‌برد معلوم بود که فهم کرده و فلسفه خوانده است. اول انقلاب می‌گفت باید همه چیزهایی را که لوازم روشنفکری است دور ریخت اما بعد فهمید که این دوران گذار طولانی‌تر از آن چیزی است که به‌نظر برسد و سینما هم می‌تواند دیده و هم ساخته شود و اذعان داشت که هیچکاک هم یکی از بهترین‌های سینماست.
وی گفت: اول انقلاب اگر امام آن جملات را درباره سینما نمی‌گفتند آماده بودیم سینما را فراموش کنیم اما بعد فهمیدیم که نباید آنقدر تند باشیم. آن چیزی که آوینی دنبال آن بود در سینمای جدی امروز در فیلم‌های زیادی مانند «ماجرای نیمروز» و «شبی که ماه کامل شد» معلوم است. ترکیب مستند با داستانی در سینما که در این فیلم‌ها معلوم است چیزی است که نشان‌دهنده تأثیر آوینی است اما بحث‌های نظری او در سینما چندان تأثیر نداشته است. فیلمسازی او است که خیلی ماندگار است و ترکیب شاعرانه‌ای را به‌وجود آورد.
وی در پاسخ به این سؤال مجری که «اگر الان آوینی بود در کجا ایستاده بود؟» بیان کرد: معلوم نبود زیرا همیشه از ما جلوتر و به‌معنای دقیق کلمه مرگ‌خواه و کنجکاو بود. مذاق من ابن‌سینایی و از سر عقل است اما مذاق او اشراقی و عرفانی بود و برای همین معلوم نبود الان دقیقاً به چه صورت بود. من همیشه خودم را مدیون آوینی می‌دانم؛ او مهربان بود و به همه کمک می‌کرد، بعد از شهادتش هم یاد و خاطراتش تأثیرگذار است.