
گروه سیاسی: واکنش منفعلانه وزارت امور خارجه در قبال اقدامات آشکار خلاف ملی کشورهای اروپایی و سفرای این کشورها در ایران ادامه دارد. به گزارش «وطن امروز»، دولت آلمان در جدیدترین اقدام ضد منافع ملی ایران، حزبالله لبنان را به عنوان گروه تروریستی قلمداد کرد و اعضا یا افرادی را که با این گروه در ارتباط هستند در این کشور تحت تعقیب قرار داد. هر چند در ظاهر دولت آلمان یک گروه یا سازمان کشور ثالث را تحت فشار قرار داده است اما رابطه نزدیک ایران و حزبالله لبنان سبب شده حزبالله به عنوان یکی از گروههای مقاومت در راستای راهبرد منطقهای مدنظر ایران ایفای نقش کند. البته راهبرد منطقهای ایران چیزی جز تعیین سرنوشت کشورها به دست مردمان آن کشور و «خلع ید» کشورهای مستکبر از دخالت در امور کشورهای منطقه نیست و به همین دلیل است که گروههای مردمی و آزادیخواه با ایران دارای «روابط حسنه» هستند. همین ارتباط نزدیک با ایران سبب شده حزبالله لبنان تحت شدیدترین فشارهای داخلی و بینالمللی قرار گیرد. تروریست اعلام شدن این گروه توسط آمریکا و انگلیس، فشارهای داخلی به حزبالله به علت مقاومت مسلحانه در برابر رژیم صهیونیستی، همدستی برخی احزاب سیاسی لبنان برای تحت الشعاع قرار دادن قدرت حزبالله، فشار کشورهایی چون عربستان، امارات و بحرین علیه حزبالله و... تنها گوشهای از فشارهای داخلی و بینالمللی برای عقب راندن حزبالله از عرصه تصمیمگیری و نقشآفرینی در تحولات لبنان و منطقه است. دلیل اصلی این فشارها نیز آن است که مخالفان حزبالله، این گروه را بازوی اجرایی ایران در منطقه یا در کشور لبنان برای محقق کردن اهداف جمهوری اسلامی قلمداد میکنند. اقدام دولت آلمان علیه حزبالله لبنان جدیدترین اقدام یک دولت اروپایی علیه حزبالله به حساب میآید. تروریست قلمداد کردن حزبالله و تحت تعقیب قرار دادن افراد مرتبط با این گروه، علاوه بر اینکه اقدامی خلاف قواعد بینالمللی است، آشکارا توهین به ایران و اقدامی اساسی ضد منافع ملی ایران به شمار میآید. در چنین شرایطی واکنش وزارت امور خارجه صرفا به اظهارات سخنگوی این وزارتخانه در محکومیت این اقدام محدود شد.
* چرا وزارت امورخارجه مقابل آلمان منفعل است؟
اما چرا وزارت امورخارجه در قبال اقدام دولت آلمان علیه منافع ملی ایران صرفا به اظهارات سخنگوی این وزارتخانه بسنده کرد؟ برای پاسخ به این سوال باید نگاهی به برنامه محوری دولت روحانی و وزیر امور خارجهاش در 7 سال گذشته انداخت. دولت روحانی با ایده تنشزدایی بیرونی و حل مشکلات داخلی از طریق دیپلماسی؛ سکان قدرت را به دست گرفت. تعطیل کردن کشور به بهانه دستیابی به برجام ثمره این رویکرد حسن روحانی در عرصه داخلی و خارجی بود. پس از کش وقوسهای فراوان، تیم مذاکرهکننده ایران و کشورهای1+5 به توافق موسوم به برجام دست پیدا کردند؛ توافقی که ایران به صورت یکجانبه تعهداتش را به اجرا میگذاشت اما کشورهای اروپایی از پذیرش کوچکترین تعهد خود خودداری میکردند. نتیجه این اقدامات در عمل «مرگ برجام» بود اما دولت برای حفظ جسد برجام حاضر به اتخاذ رویکرد انتقادی نسبت به کشورهای اروپایی نشد. ثمره این رویکرد در عرصه دیپلماتیک مشخص است؛ تهاجمی شدن رفتار کشورهای غربی و منفعل شدن دستگاه دیپلماسی در برابر آنان. نمونه بارز این اتفاق حضور سفیر انگلیس در اغتشاشات دیماه سال گذشته در تهران بود، اقدامی خلاف امنیت ملی و برخلاف تمام پروتکلهای بین المللی. اما با گذشت تقریبا 4 ماه از آن اتفاقات، وزارت امور خارجه چه واکنش جدیای به این رفتار سفیر انگلیس نشان داده است؟
نمونه دیگر دستگیری دبیر سوم سفارت ایران در وین توسط دولت آلمان و تحویل وی به دولت بلژیک به بهانه انجام اقدامات خرابکارانه علیه منافقین است.
تیرماه سال 97 اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی در آلمان به اتهام واهی تلاش برای بمبگذاری در همایش منافقین در فرانسه بهصورت غیرقانونی دستگیر شد. دادستانی فدرال آلمان همان زمان مدعی شد دیپلمات ایرانی مستقر در وین، مشکوک به همکاری با زوجی است که قصد حمله به تجمع گروهک تروریستی منافقین در پاریس را داشتهاند. بازداشت یک دیپلمات دارای مصونیت دیپلماتیک، گذشته از آنکه اتفاقی نادر و استثنایی در دنیای دیپلماسی به شمار میرود، برخلاف نصّ صریح حقوق دیپلماتیک نیز هست، چراکه طبق این حقوق، نمیتوان یک دیپلمات را به هیچ عنوان توقیف یا بازداشت کرد.
به بیان دیگر، در برابر رویکرد تهاجمی کشورهای اروپایی که علاوه بر آنکه برخلاف عرف دیپلماتیک است، علیه منافع ملی ایران نیز به حساب میآید، وزارت امور خارجه کشورمان همچنان رویکرد منفعلانهای را میپسندد. اتخاذ چنین رویکرد منفعلانهای، کشورهای غربی را به تکرار رفتارهای تهاجمیشان تشویق میکند و این چرخه به ضرر منافع ملی ایران ادامهدار خواهد بود. جای سوال است در حالی که عایدی ایران از برجام به قول رئیس سابق بانک مرکزی «تقریبا هیچ» است، چرا وزارت امور خارجه همچنان امنیت ملی را فدای منافع خیالی برجام میکند؟ چه اتفاقی غیر از توهین به سفرا و نمایندگان آنان، دستگیری دیپلماتهای ایرانی، تحت فشار گذاشتن افراد و گروههای وابسته و نزدیک به ایران و... باید بیفتد تا وزارت امور خارجه بالاخره از خواب «بیخیالی» بیدار شود و اقدامی «درخور» و «متناسب» به این کشورها نشان دهد. این زنجیره انفعال بالاخره باید گسسته شود. برخورد قاطع با سفیر آلمان میتواند اولین اقدام برای ایجاد مانع در رفتار تهاجمی کشورهای اروپایی باشد.