
ثمانه اکوان: با اینکه به نظر میرسید کاندیدای ریاست جمهوری منتخب دموکراتها باید بسیاری از اقدامات دیوانهوار ترامپ جمهوریخواه در عرصه جهانی را متوقف کرده یا جلوی پیشرفت آن را بگیرد اما مصاحبهها و سخنرانیهای جو بایدن نشان میدهد او نیز در بسیاری از مسائل دقیقا همانند دونالد ترامپ فکر میکند و در بسیاری از مسائل مرتبط با سیاست خارجی آمریکا، فرقی میان دموکراتها و جمهوریخواهان وجود ندارد.
بایدن اخیرا در گفتوگویی اینترنتی که برای جمعآوری کمکهای انتخاباتی برگزار شده بود، بیان کرد تصمیم ندارد خلاف نظر ترامپ عمل کرده و سفارت آمریکا را که به دستور او و در میان انتقادهای گسترده جهانی از تلآویو به قدس انتقال داده شد، دوباره به تلآویو بازگرداند. او که از مخالفان سرسخت این تصمیم بود و دیگر همحزبیهایش نیز بیشترین میزان انتقادات را به سمت ترامپ بر سر این موضوع روانه کرده بودند، حالا بیان میکند: «انتقال سفارت آن هم در شرایطی که ما شرایط کامل برای این انتقال را فراهم نکرده بودیم کاری کوتهنظرانه و عجولانه بود. این کار باید در قالب معاملهای بزرگتر صورت میگرفت تا باعث شود اجماع مهمتری را در فرآیند صلح به دست آوریم». بایدن همچنین بیان کرده است: «حالا این کار در هر صورت انجام شده است و من سفارت را دوباره به تلآویو منتقل نمیکنم». به گزارش واشنگتن اگزماینر، بایدن البته در ادامه صحبتهای خود کاملا واضح گفت به چه دلیل از تصمیم ترامپ حمایت میکند. او که برای جمعآوری کمکهای مالی، این سخنرانی اینترنتی را ترتیب داده بود، بیان کرد: «من مفتخرم که در تمام طول عمرم از حمایتکنندگان دولت یهودی دموکراتیک و امن در منطقه بودهام». اما این تنها مرتبهای نبوده که کاندیدای دموکرات انتخابات ریاستجمهوری نشان داده است در صورتی که به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده انتخاب شود، رویکرد چندان متفاوتی نسبت به رویکرد ترامپ هم نخواهد داشت.
در جریان ترور شهید سلیمانی چهرههای شاخص حزب دموکرات بارها اشاره کردند که انتقادشان از ترامپ نه به خاطر نفس کار انجام شده، بلکه به دلیل شرایط زمانی آن است. بایدن نیز در آن زمان بیان کرد اگر او بود، دستور ترور ژنرال قاسم سلیمانی را در آن زمان صادر نمیکرد. او دلیل این کار را این مسأله اعلام کرد که کاخ سفید هیچ دلیل و مدرکی برای تهدید قطعی و فوری که مایک پمپئو اعلام کرده است از طرف ایران و شخص ژنرال سلیمانی احساس میشد، وجود ندارد. بایدن بیان کرد بذر خطر درباره ایران توسط شخص ترامپ کاشته شد. او زمانی که از توافق هستهای با ایران خارج شد بذر خطر را در منطقه کاشت. بایدن مانند دیگر دموکراتها مشکلی با ترور شهید سلیمانی نداشت بلکه از ترامپ به دلیل اینکه این کار را بدون مشورت کنگره و به یکباره و بدون توجه به شرایط امنیتی عراق انجام داد، انتقاد داشت.
شورای روابط خارجی ایالات متحده چندی پیش در 12 حوزه سیاست خارجی آمریکا که نامزدهای دموکرات معمولا تصمیمات ترامپ را به چالش میکشیدند از آنها سوالاتی را مطرح کرد تا روشن کند در صورت انتخاب شدن به عنوان رئیسجمهور تا چه حد این تصمیمات را تغییر میدهند. بایدن اما در پاسخ به سوالی درباره احتمال بازگشت به برجام و اینکه احتمالا چه میزان تغییرات در آن ایجاد خواهد کرد، بیان کرد: «ایران یک بازیگر بیثباتکننده در منطقه خاورمیانه است و هرگز نباید اجازه داشته باشد به سلاح هستهای دست پیدا کند. رئیسجمهور [ترامپ] برنامه جامع اقدام مشترک را که معاملهای برای مسدود کردن راه ایران به سمت تسلیحات هستهای بود ترک کرد آن هم بدون اینکه هیچ برنامهای برای معامله بهتر با ایران داشته باشد. اقدامات بیپروای او بحران عمیقی را در روابط بین آتلانتیکی ایجاد کرده و چین و روسیه را به ایران نزدیکتر کرده است. در نتیجه ایالات متحده و نه ایران، در شرایط فعلی منزوی شده است. پیشبینی میشود ایران برنامه هستهای خود را مجددا آغاز کرده و پرخاشگرتر شود و منطقه را به جنگ فاجعهآمیز دیگری نزدیک کند. خلاصه! تصمیمات ترامپ وضعیت ما را بسیار بدتر کرده است. آنچه ایران انجام میدهد خطرناک اما قابل بازگشت است. اگر ایران به تعهدات هستهای خود عمل کند، من دوباره به برجام بازمیگردم و برجام را نقطه آغازی قرار میدهم تا بتوانم در کنار دیگر همپیمانانمان در اروپا و دیگر قدرتهای جهانی، محدودیتهای هستهای توافق را گسترش دهیم». بایدن در این پاسخ منظور خود از «آغاز دوباره» را بخوبی بیان کرده است. برجام همانطور که برای دولت اوباما نیز تنها یک سرآغاز بود، برای او نیز تنها یک سرآغاز برای فشار و تاثیرگذاری بر ایران در جهت اعمال محدودیتهای بیشتر در فعالیتهای هستهای و در عین حال فعالیتهای منطقهای بوده است.
او در این باره بیان کرد: «من از اجماع جدید بینالمللی پیرامون سیاست ایران در آمریکا استفاده میکنم و با تعهد مضاعف به دیپلماسی، کمک میکنم تا به صورت موثرتر علیه سایر رفتارهای منطقهای تهران به صورت بینالمللی اقدام شود». آنچه از صحبتهای بایدن بر میآید این است که در نهایت در سیاست رقیب ترامپ در انتخابات سیاست جمهوری چیزی به نام بازگشت صرف به برجام به معنای چیزی که سال 2015 دیده میشد، وجود ندارد. او در نهایت از تصمیم ترامپ برای خروج از برجام نیز استفاده میکند تا سیاست اصلی آمریکا برای فشار بیشتر بر ایران جهت رسیدن به برجام منطقهای و موشکی را اجرایی کند.