۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۲۰:۰۲
قطب‌الدین صادقی، کارگردان نمایش « باغ شکرپاره» :

نمايش‌هاي شادي‌آور در عصر جدید كم‌اهميت شمرده شده‌اند

گروه فرهنگ و هنر: قطب‌الدين صادقي كه اين روزها نمايش «باغ شكرپاره» را در تالار «اصلي» مجموعه تئاترشهر اجرا مي‌كند، معتقد است: نمايش‌هاي شادي‌آور ايراني به توده مردم تعلق داشته است و ازآنجا كه مردم در طول تاريخ هيچ تريبون و وسيله تبليغي براي بيان افكار خود نداشتند، از اين نمايش‌ها استفاده مي‌كردند تا بتوانند دغدغه‌ها و مشغوليات خود را مطرح كنند. اين نمايشنامه‌نويس و كارگردان تئاتر با بيان اين مطلب درباره كم‌توجهي به گونه‌هاي نمايشي شادي‌آور يادآور شد: پايگاه اصلي اينگونه نمايش‌ها فرهنگ توده‌هاي مردم است. نمايشي است كه از مردم برآمده، از مردم مي‌گويد و در كنار مردم رشد كرده است. بويژه در دوره فرهنگ شفاهي و زندگي سنتي ما اين نمايش كاركرد بسيار گسترده‌اي داشت. او ادامه داد: متأسفانه با سپري شدن دوره فرهنگ شفاهي و آغاز دوره كتاب و علم و بعدها اينترنت، نشانه‌ها و پديده‌هاي فرهنگ شفاهي كه به دوران فئوداليته تعلق داشته، رنگ باخت. علاوه بر آن حريفان بزرگي مانند تئاتر مدرن، سينما، راديو، تلويزيون و‌... به ميدان آمدند. به همين دليل در رقابت با اينها، نمايش مردمي عقب نشست و مديوم‌هاي جديد خوراك‌هاي مردمي را در شكل و شمايل متفاوت توليد كردند. صادقي سپس با اشاره به كم‌اهميت شمردن اين‌گونه نمايشي در عصر جديد يادآور شد: اين‌گونه نمايشي با از دست دادن پايگاه مردمي خود در حقيقت حامي اصلي خود را از دست داده است. صادقي در ادامه درباره اهميت بداهه‌سازي در اين‌گونه نمايشي متذكر شد: در آن دوره بي‌سوادي ويژگي عام جامعه ايراني بود. بنابراين اين نمايش‌ها برآمده از يك دوره فرهنگ شفاهي است. پس زماني كه گروه و تماشاگران بي‌سوادند و هنوز وارد عصر مدرن نشده بوديم، اين گونه شكل مستقل نداشت و در كنار زندگي روزمره مردم بود و بخشي از شادي‌هاي آنان را تأمين مي‌كرد و از سوي ديگر براي خنده بيشتر از نيش و متلك‌ها استفاده مي‌كرد. اينها تئاتر نبود و دقيقا وجه سرگرم‌كننده و تفنني داشت. به گزارش ایسنا، كارگردان «سحوري» به نقش انتقادي و اجتماعي اين نمايش‌ها اشاره كرد و افزود: اين آثار عقده‌گشايي هم مي‌كرد و به طور مستقيم و غيرمستقيم بازتاب محروميت‌ها، بي‌عدالتي‌ها، انتقادات اجتماعي و فرهنگي هم بود. تيپ «سياه» كه مظهر فرودستان است، دائما به بزرگان، حاجي‌، سلطان و وزير مي‌پريد. اين ويژگي نمايش مردمي است. مردم نماينده‌اي دارند كه حرفشان را مي‌زند و فراموش نكنيم يكي از چيزهايي كه حكام را به فساد و بي‌رحمي و ظلم كشانده، همين فساد اخلاقي خودشان بوده است كه از سرمستي و بي‌خبري، بسياري از احكام نادرست را صادر كرده‌اند كه نمونه‌اش صدور حكم قتل اميركبير توسط ناصرالدين شاه است. صادقي درباره بداهه‌سازي در نمايشش هم توضيح داد: طبيعي است امروز كه ما وارد عصر اينترنت شده‌ايم و همه گروهمان تحصيلكرده هستند، نمايشنامه با تمام ريزه‌كاري‌هايش از پيش نوشته شده است. اما مي‌خواستيم قدري از آموزه‌هاي دراماتيك آنان را هم داشته باشيم. ميزانسن‌هاي من كاملا مشخص شده است. براي پرهيز از شلختگي، بداهه‌سازي‌ها را در لحظه‌ تمرين وارد كردم. سر تمرين‌ها تمام پيشنهادات را امتحان مي‌كرديم، اگر خوب و مناسب بود، نگه مي‌داشتيم چون روي صحنه هيچ‌چيز اتفاقي نداريم. مسائل اتفاقي پيش‌بيني نشده متعلق به فرهنگ شفاهي است. ميزانسن‌ها، نوشتار، طراحي و كارگرداني و بازي‌هاي ما هم متعلق به عصر مدرن است زيرا نمي‌توانم تمام دستاوردهاي بزرگ مدرنيته و تحولات هنري را فراموش و مدام به فرهنگ شفاهي رجوع كنم و براي برقراري اين آشتي در لحظه تمرين اين ترفند را به كار بستم.
ارسال نظر
captcha
پربیننده