ثمانه اکوان: اگر تاکنون فاکتور تعیین کننده معادلات رفتاری در مجلس شورای اسلامی، چند تن از نمایندگان شاخص جناح اصولگرا بودند، ماجرای رای اعتماد به وزرای پیشنهادی کابینه و رایزنی‌هایی که رئیس دولت دهم به طور مستقیم با همه نمایندگان مجلس و فراکسیون‌های مختلف انجام داد، این معادلات را بر هم زد و برای نخستین‌بار رفتارهای فردمحور در مجلس را برای رای‌های مهم و سرنوشت‌ساز نمایندگان به حاشیه راند.
رفتار‌هایی که برخی نمایندگان شاخص جناح اصولگرا در مجلس با دیگر نمایندگان داشتند، موجب شده بود نمایندگان دولت به ناچار برای گرفتن رای اکثریت مجلس به اتاق‌های کاری این افراد بروند اما این بار و در رای اعتماد به وزرای پیشنهادی دولت دهم، وزرای پیشنهادی با شکستن حلقه نمایندگان «خاص» مجلس به دیدار با همه نمایندگان فراکسیون اصولگرایان رفتند و در جلسات فراکسیون‌ها و مجامع استانی زیادی شرکت کردند تا بتوانند با آرای تک تک نمایندگان از نزدیک آشنا شده و آنها را برای رای به کابینه قانع سازند. با این حال نماینده‌های شاخص که همیشه یک پای معادلات مجلس بودند، سعی کردند با گمانه‌زنی‌های متفاوت درباره میزان رای‌آوری وزرا در مجلس،شرایط را اینگونه جلوه دهند که اگر پادرمیانی این افراد و نفوذشان در میان نمایندگان نباشد، وزرای زیادی از مجلس رای اعتماد نخواهند گرفت. احمدی‌نژاد اما در پاسخ به این اظهار‌نظرها بار دیگر به مردم رجوع کرد و در گفت‌و‌گوی تلویزیونی با مردم، اعلام کرد که رای چند نفر را به مثابه رای همه نمایندگان قلمداد نخواهد کرد و این بار با تلاش گسترده‌تر در جهت اخذ رای اعتماد برای اکثریت کابینه، معادلات رفتاری جدیدی را برای نمایندگان رقم زد تا جایی که یکی از نمایندگان با نفوذ مجلس در جلسه‌ای با برخی چهره‌های متنفذ مجلس، از کم شدن دایره نفوذ این حلقه در میان نمایندگان ابراز نگرانی کرده و بیان کرده بود: «متاسفانه مجلس از دست ما خارج شده و نمایندگان هر اقدامی بخواهند انجام می‌دهند». این نگرانی اما در جایی شدت گرفت که برای نخستین‌بار این حلقه از نمایندگان «خاص» نتوانستند در برابر رای اکثریت اقدامی انجام داده و با وجود همه مخالفت‌ها در صحن علنی مجلس با برنامه‌های دولت و ابراز تند‌ترین و صریح‌ترین انتقادات به رئیس‌جمهور و وزرا، وزرای پیشنهادی با بیشترین آرا از ساختمان هرمی بهارستان خارج شدند. البته این نخستین حلقه از زنجیره تغییرات رفتاری در نمایندگان مجلس نیست و شکل گرفتن فراکسیون‌های مختلف در داخل فراکسیون اصولگرایان طی یک‌سال گذشته، خود نشان دیگری از تغییر معادلات رفتاری در مجلس داشته و رفتار لاریجانی در برخورد با بحث رای اعتماد وزرا و استقبال نکردن او از بحث‌های تند سیاسی و تذکر‌های مختلف نمایندگان در زمان بررسی آرای اعتماد نشان می‌دهد رئیس مجلس نیز از فضای جدید شکل گرفته در میان نمایندگان استقبال کرده و دوران افول قدرت پدرخوانده‌ها در مجلس شورای اسلامی آغاز شده است.
شاید به همین دلیل باشد که سعی در استفاده از توصیه‌های رهبر معظم انقلاب درباره رای اعتماد به وزرای کابینه رئیس‌جمهور در دستور کار برخی از نمایندگان قرار گرفته و سعی می‌کنند نشان دهند اگر نظر آنها درباره رای اعتماد ندادن به یک سوم اعضای کابینه مورد موافقت نمایندگان قرار نگرفته به دلیل کاهش نفوذ و تاثیرگذاری آنها در میان نمایندگان نیست. جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به اینکه دولت و مجلس همگام با یکدیگر در جهت پیشبرد اهداف نظام گام بر می‌دارند، اعلام کردند: «رای آوردن اکثر وزرا نشانه تعامل دولت و مجلس و دست رد به برخی رفتارهای قیم‌مآبانه از جمله پیش‌بینی زودهنگام رأی نیاوردن تعداد قابل توجهی از وزرای پیشنهادی است».
این نمایندگان با اشاره به صحبت‌های اخیر باهنر، نایب رئیس مجلس درباره اینکه اگر توصیه رهبر انقلاب نبود، نزدیک به 9 نفر از وزرا رای نمی‌آوردند، خاطر نشان کردند: «نمایندگان با رای معنی‌دار خود استقلال مجلس را حفظ کردند و اجازه ندادند چند نفر که خود را قیم دیگران می‌دانند در رای آنها تاثیرگذار باشند». فاطمه آلیا، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی دراین باره گفت: از چند روز پیش در فرآیند بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی زمزمه‌هایی در مجلس پیچید؛ عده‌ای می‌گفتند یک سوم وزرا رای نمی‌آورند، یک عده می‌گفتند 7 نفر رای اعتماد نمی‌آورند. نهایتا فراکسیون اصولگرایان تشکیل شد. شنیدیم عده‌ای می‌گفتند یک کمیته 6 نفره برای بررسی صلاحیت وزرا تشکیل شده و این کمیته گفته 6نفر از وزرای پیشنهادی رای نمی‌آورند. وی تاکید کرد: در همان جلسه اکثریت نمایندگان اصولگرا عنوان کردند که این جمع‌بندی را قبول ندارند و اگر ابهامی وجود دارد نباید پیش داوری شود بلکه باید اجازه دهیم وزرا به مجلس بیایند و از خود دفاع کنند.
آلیا اظهار داشت: نمایندگان مطرح کردند این خود ما هستیم که تصمیم می‌گیریم که به چه کسی رای دهیم و اجازه نمی‌دهیم چند نفر که خود را قیم دیگران می‌دانند در رای‌گیری ما تاثیرگذار باشند. طبق قانون وظیفه همه‌نمایندگان است که به نتیجه برسند نه اینکه تنها یک کمیته 6 نفره به نتیجه برسد. ستار هدایت‌خواه از دیگر نمایندگان عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس نیز با اشاره به اینکه باهنر قیم‌مآبانه در این زمینه برخورد کرده است، گفت: وی بیان کرده بود که 8 نفر از وزرای پیشنهادی رای نمی‌آورند، این تنها نظر خود او است و نباید نظرش را به دیگران تعمیم دهد. مخبر کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: بدنه مجلس با رای قاطع خود به اکثریت وزرا به رای قیم‌مآبانه باهنر پاسخ دادند. وی اظهار داشت: در مجلس همگان یک رای دارند و از لحاظ جایگاه حقوقی همه آنان از یک اختیار برخوردارند و یکی بر دیگری ارجح نیست.
عضو فراکسیون اصولگرایان افزود: رئیس‌جمهور با گذشت چند سال متوجه شد اگر بخواهد تعامل دولت با مجلس نتیجه بخش باشد و منجر به همکاری‌های نزدیک شود باید با بدنه مجلس تعامل داشته باشد که در صحبت‌هایش نیز به این موضوع اشاره داشته است که در گذشته با هیات رئیسه هماهنگی داشتیم ولی این هماهنگی باید با بدنه مجلس باشد. مناسبات مجلسیان وارد فاز جدیدی شد
افول رفتارهای قیم‌مآبانه
ثمانه اکوان: اگر تاکنون فاکتور تعیین کننده معادلات رفتاری در مجلس شورای اسلامی، چند تن از نمایندگان شاخص جناح اصولگرا بودند، ماجرای رای اعتماد به وزرای پیشنهادی کابینه و رایزنی‌هایی که رئیس دولت دهم به طور مستقیم با همه نمایندگان مجلس و فراکسیون‌های مختلف انجام داد، این معادلات را بر هم زد و برای نخستین‌بار رفتارهای فردمحور در مجلس را برای رای‌های مهم و سرنوشت‌ساز نمایندگان به حاشیه راند.
رفتار‌هایی که برخی نمایندگان شاخص جناح اصولگرا در مجلس با دیگر نمایندگان داشتند، موجب شده بود نمایندگان دولت به ناچار برای گرفتن رای اکثریت مجلس به اتاق‌های کاری این افراد بروند اما این بار و در رای اعتماد به وزرای پیشنهادی دولت دهم، وزرای پیشنهادی با شکستن حلقه نمایندگان «خاص» مجلس به دیدار با همه نمایندگان فراکسیون اصولگرایان رفتند و در جلسات فراکسیون‌ها و مجامع استانی زیادی شرکت کردند تا بتوانند با آرای تک تک نمایندگان از نزدیک آشنا شده و آنها را برای رای به کابینه قانع سازند. با این حال نماینده‌های شاخص که همیشه یک پای معادلات مجلس بودند، سعی کردند با گمانه‌زنی‌های متفاوت درباره میزان رای‌آوری وزرا در مجلس،شرایط را اینگونه جلوه دهند که اگر پادرمیانی این افراد و نفوذشان در میان نمایندگان نباشد، وزرای زیادی از مجلس رای اعتماد نخواهند گرفت. احمدی‌نژاد اما در پاسخ به این اظهار‌نظرها بار دیگر به مردم رجوع کرد و در گفت‌و‌گوی تلویزیونی با مردم، اعلام کرد که رای چند نفر را به مثابه رای همه نمایندگان قلمداد نخواهد کرد و این بار با تلاش گسترده‌تر در جهت اخذ رای اعتماد برای اکثریت کابینه، معادلات رفتاری جدیدی را برای نمایندگان رقم زد تا جایی که یکی از نمایندگان با نفوذ مجلس در جلسه‌ای با برخی چهره‌های متنفذ مجلس، از کم شدن دایره نفوذ این حلقه در میان نمایندگان ابراز نگرانی کرده و بیان کرده بود: «متاسفانه مجلس از دست ما خارج شده و نمایندگان هر اقدامی بخواهند انجام می‌دهند». این نگرانی اما در جایی شدت گرفت که برای نخستین‌بار این حلقه از نمایندگان «خاص» نتوانستند در برابر رای اکثریت اقدامی انجام داده و با وجود همه مخالفت‌ها در صحن علنی مجلس با برنامه‌های دولت و ابراز تند‌ترین و صریح‌ترین انتقادات به رئیس‌جمهور و وزرا، وزرای پیشنهادی با بیشترین آرا از ساختمان هرمی بهارستان خارج شدند. البته این نخستین حلقه از زنجیره تغییرات رفتاری در نمایندگان مجلس نیست و شکل گرفتن فراکسیون‌های مختلف در داخل فراکسیون اصولگرایان طی یک‌سال گذشته، خود نشان دیگری از تغییر معادلات رفتاری در مجلس داشته و رفتار لاریجانی در برخورد با بحث رای اعتماد وزرا و استقبال نکردن او از بحث‌های تند سیاسی و تذکر‌های مختلف نمایندگان در زمان بررسی آرای اعتماد نشان می‌دهد رئیس مجلس نیز از فضای جدید شکل گرفته در میان نمایندگان استقبال کرده و دوران افول قدرت پدرخوانده‌ها در مجلس شورای اسلامی آغاز شده است.
شاید به همین دلیل باشد که سعی در استفاده از توصیه‌های رهبر معظم انقلاب درباره رای اعتماد به وزرای کابینه رئیس‌جمهور در دستور کار برخی از نمایندگان قرار گرفته و سعی می‌کنند نشان دهند اگر نظر آنها درباره رای اعتماد ندادن به یک سوم اعضای کابینه مورد موافقت نمایندگان قرار نگرفته به دلیل کاهش نفوذ و تاثیرگذاری آنها در میان نمایندگان نیست. جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به اینکه دولت و مجلس همگام با یکدیگر در جهت پیشبرد اهداف نظام گام بر می‌دارند، اعلام کردند: «رای آوردن اکثر وزرا نشانه تعامل دولت و مجلس و دست رد به برخی رفتارهای قیم‌مآبانه از جمله پیش‌بینی زودهنگام رأی نیاوردن تعداد قابل توجهی از وزرای پیشنهادی است».
این نمایندگان با اشاره به صحبت‌های اخیر باهنر، نایب رئیس مجلس درباره اینکه اگر توصیه رهبر انقلاب نبود، نزدیک به 9 نفر از وزرا رای نمی‌آوردند، خاطر نشان کردند: «نمایندگان با رای معنی‌دار خود استقلال مجلس را حفظ کردند و اجازه ندادند چند نفر که خود را قیم دیگران می‌دانند در رای آنها تاثیرگذار باشند». فاطمه آلیا، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی دراین باره گفت: از چند روز پیش در فرآیند بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی زمزمه‌هایی در مجلس پیچید؛ عده‌ای می‌گفتند یک سوم وزرا رای نمی‌آورند، یک عده می‌گفتند 7 نفر رای اعتماد نمی‌آورند. نهایتا فراکسیون اصولگرایان تشکیل شد. شنیدیم عده‌ای می‌گفتند یک کمیته 6 نفره برای بررسی صلاحیت وزرا تشکیل شده و این کمیته گفته 6نفر از وزرای پیشنهادی رای نمی‌آورند. وی تاکید کرد: در همان جلسه اکثریت نمایندگان اصولگرا عنوان کردند که این جمع‌بندی را قبول ندارند و اگر ابهامی وجود دارد نباید پیش داوری شود بلکه باید اجازه دهیم وزرا به مجلس بیایند و از خود دفاع کنند.
آلیا اظهار داشت: نمایندگان مطرح کردند این خود ما هستیم که تصمیم می‌گیریم که به چه کسی رای دهیم و اجازه نمی‌دهیم چند نفر که خود را قیم دیگران می‌دانند در رای‌گیری ما تاثیرگذار باشند. طبق قانون وظیفه همه‌نمایندگان است که به نتیجه برسند نه اینکه تنها یک کمیته 6 نفره به نتیجه برسد. ستار هدایت‌خواه از دیگر نمایندگان عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس نیز با اشاره به اینکه باهنر قیم‌مآبانه در این زمینه برخورد کرده است، گفت: وی بیان کرده بود که 8 نفر از وزرای پیشنهادی رای نمی‌آورند، این تنها نظر خود او است و نباید نظرش را به دیگران تعمیم دهد. مخبر کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: بدنه مجلس با رای قاطع خود به اکثریت وزرا به رای قیم‌مآبانه باهنر پاسخ دادند. وی اظهار داشت: در مجلس همگان یک رای دارند و از لحاظ جایگاه حقوقی همه آنان از یک اختیار برخوردارند و یکی بر دیگری ارجح نیست.
عضو فراکسیون اصولگرایان افزود: رئیس‌جمهور با گذشت چند سال متوجه شد اگر بخواهد تعامل دولت با مجلس نتیجه بخش باشد و منجر به همکاری‌های نزدیک شود باید با بدنه مجلس تعامل داشته باشد که در صحبت‌هایش نیز به این موضوع اشاره داشته است که در گذشته با هیات رئیسه هماهنگی داشتیم ولی این هماهنگی باید با بدنه مجلس باشد. ارسال نظر
پربیننده