چين و روسيه در مذاکرات 1‌+‌5 شرکت نمی‌کنند

گروه سیاسی: ماجرا آنگونه که ایالات متحده آمریکا و همپیمانانش در 1+5 می‌خواستند دنبال نشد. شاید آن زمان که دموکرات‌های کنگره آمریکا با تصویب طرح تحریم ایران، باراک اوباما را برای تشکیل اجماعی علیه ایران در 1+5 همراهی کردند، نمی‌دانستند که تنها به فاصله چند هفته همه برنامه‌ها به بن‌بست می‌خورد. گزارش محمد البرادعی و اعتراف تلویحی به بی‌اعتباری موضوع مطالعات ادعایی اولین ضربه را به باراک اوباما وارد کرد. «چماق» آمریکا و تروئیکای اروپایی ترک برداشت اما خبر سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران درباره به روز شدن بسته پیشنهادی برای 1+5 معادلات مطلوب آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان را بهم ریخت. نخستین پیامد اعلام خبر بسته پیشنهادی ایران به بن‌بست کشیده شدن نشست فرانکفورت بود. نشستی که قرار بود با دستور کار فشار به جمهوری اسلامی ایران برای شرکت در نشست سپتامبر برگزار شود، بدون هیچگونه ماحصلی پایان یافت تا روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» اعلام کند که اردوگاه غرب در قبال موضوع هسته‌ای ایران دچار شکاف شده است. البته این پایان ماجرا نبود. عقب‌نشینی گروه 1+3 یعنی آمریکا و تروئیکای اروپایی موجب تقویت مواضع 2 کشور دیگر عضو 1+5 یعنی روسیه و چین شد. آندره نستیرینکو، سخنگوی وزارت خارجه روسیه البته روز شنبه مواضع کشورش را آشکار کرد و گفت که «مسکو با کاربرد سیاست فشار و تحریم علیه ایران مخالف است و همواره استفاده از راهکارهای سیاسی، انجام گفت‌وگو و مذاکرات را بهترین جایگزین حل مساله هسته‌ای ایران می‌داند و از این موضع خود در گروه 1+5 دفاع کرده است». به گفته نستیرینکو «در آستانه اجلاس اعضای گروه 1+5 در فرانکفورت آلمان، هیات‌هایی تلاش کردند مباحث نشست را به موضوع تشدید تحریم‌ها علیه ایران بکشانند اما روسیه با این برنامه مخالفت و تلاش کرد تا مواضع و دیدگاه‌ها در اجلاس آلمان یکسان و هماهنگ باشد و پیشنهاد شد راه آغاز مذاکرات با ایران از سر گرفته شود». این موضع‌گیری‌ها البته پایان ماجرا نبود. به اعتقاد کارشناسان علاوه بر روسیه، جمهوری خلق چین نیز بشدت موضع مخالف تشدید تحریم‌ها علیه ایران دارد بویژه که این کشور در حال ساخت پالایشگاهی در ایران است که تا 3 سال دیگر تولید بنزین در ایران را 2 برابر می‌کند. به همین خاطر طبیعی است چین نیز همانند روسیه اینک از مخالفان تشدید تحریم‌ها علیه ایران است. این موضوعات و همچنین دیگر موارد کلان موردنظر چین و روسیه موجب آن شده تا ایالات متحده آمریکا چشم‌انداز روشنی را برای اجماع 1+5 علیه ایران متصور نباشد ضمن اینکه به نظر می‌رسد مسیر بسیار دشواری برای ایجاد یک محور مشترک میان اعضای 1+5 پیش‌رو داشته باشد. این مسیر با خبر روز گذشته هفته‌نامه آلمانی «اشپیگل» درباره شرکت نکردن روسیه و چین در مذاکرات 1+5 با محوریت تحریم ایران دشوار‌تر شده است. هفته‌نامه «اشپيگل» که دفتر آن در هامبورگ است، در گزارشی نوشت: «چين و روسيه از شرکت در مذاکرات کشورهاي غربي درباره وضع تحريم‌هاي جديد علیه ايران خودداري می‌کنند به اين ترتيب تحريم ايران در دست‌انداز افتاده است». متن کامل گزارش اشپيگل به اين شرح است: «چين و روسيه از شرکت در مذاکرات کشورهاي غربي درباره وضع تحريم‌هاي جديد بر برنامه هسته‌ای ايران خودداري می‌کنند به اين ترتيب تحريم ايران در دست‌انداز افتاده است.چين و روسيه استدلال می‌کنند که بايد به تهران زمان بيشتري براي پاسخگويي به پيشنهاد کشورهاي غربي درباره مذاکره داد.ديپلمات‌هاي 5 قدرت غربي در سازمان ملل که از حق وتو برخوردارند به همراه آلمان در نشست روز چهارشنبه خود در فرانکفورت حتي به توافقي در زمينه تعيين يک جدول زماني براي مذاکرات جديد درباره پرونده هسته‌ای ايران دست نيافتند. ظاهرا آمريکا، فرانسه، انگليس و آلمان پيشنهاد کرده بودند که در حاشيه برگزاري جلسه مجمع عمومي سازمان ملل در تاريخ 23 سپتامبر (اول مهر ماه)، مذاکراتي درباره اعمال دور جديدي از تحريم‌ها عليه ايران انجام شود که اين مساله با مخالفت چين و روسيه مواجه شد. تازه‌ترين تحولات، احتمال برگزاري نشست سران کشورهاي عضو گروه 1+5 درباره اين مساله را بسيار ضعيف ساخته و حتي انجام مذاکرات از قبل برنامه‌ريزي شده در سطح وزراي خارجه اين 6 کشور نيز هنوز قطعي نشده است. مسکو و پکن مکرراً با وضع تحريم هاي جديد عليه تهران مخالفت کرده اند».