عکاسی در منطقه ممنوعه!

امیر گودرزی: این روزها مسؤولان شرکت بهره‌برداری مترو برای اطلاع‌رسانی درباره مسابقه عکس مترو و مردم به تکاپو افتاده‌اند. این تلاش وقتی تعجب شهروندان را برمی‌انگیزد که همیشه عکاسی از مترو ممنوع بوده و با افرادی که به هر دلیل هوس این کار به سرشان می‌زند، برخورد شدیدی صورت می‌گیرد. بندرت می‌توان عکاس یا خبرنگاری شهری را یافت که صابون مسؤولان حراست مترو به تنش نخورده باشد. تقریبا هر عکسی که در روزنامه‌ها از مترو دیده می‌شود با دردسرهای زیادی تهیه شده است. چندی پیش که خبرنگار «وطن‌امروز» برای پیگیری علت تاخیر نصب پله برقی در چند ایستگاه مترو به ایستگاه قلهک رفته تا عکس بگیرد با او برخورد بدی از سوی نیروهای حراست صورت گرفت و این خاطره‌ای است که در ذهن بیشتر خبرنگاران شهری و حتی بسیاری از شهروندان وجود دارد. در چنین حال و هوایی شرکت بهره‌برداری مترو اعلام کرد مسابقه عکاسی میان شهروندان برگزار و به افرادی که بهترین عکس‌ها را از مترو تهیه کرده‌اند جایزه داده می‌شود. محسن محمدیان، رئیس روابط عمومی شرکت بهره‌برداری مترو گفت تاکنون 8 هزار نفر فرم شرکت در دومین مسابقه عکاسی «مترو و مردم» را دریافت کرده‌اند. وی پیش‌بینی کرد تا پایان مهلت ارسال آثار 18 هزار نفر فرم حضور در این مسابقه را دریافت کنند. این مسابقه توسط شرکت بهره‌برداری راه‌آهن شهری تهران و حومه و سازمان فرهنگی- هنری شهرداری تهران با همکاری شرکت نورنگار و موسسه مالی اعتباری شهر برگزار می‌شود. محمدیان با اشاره به اینکه عکس‌ها باید تا تاریخ 30 آبان‌ماه به دبیرخانه جشنواره ارسال شود، گفت: «عکاسان حرفه‌ای و آماتور و دانش‌آموزان مقاطع راهنمایی و دبیرستان می‌توانند فرم شرکت در این مسابقه را از ایستگاه‌های مترو دریافت کنند». محمدیان در پاسخ به این سوال «وطن‌امروز» که چطور می‌شود در شرایط عکاسی ممنوع، عکس تهیه کرد، گفت: «تاکنون به دلیل مسائل امنیتی و ایمنی عکاسی در مترو ممنوع بود اما در حال حاضر عکاسی آزاد است». این پاسخ محمدیان ابهام دیگری را ایجاد کرد. از اول مردادماه تا پایان آبان‌ماه که عکاسی در مترو آزاد است، مسائل امنیتی و ایمنی به خطر نمی‌افتد؟ محمدیان پاسخ این سوال را نداد و تنها گفت: «این یک قانون است، در متروهای دنیا که قدمت زیادی دارند این قانون اجرا می‌شود». او نگفت مترو در حال ساخت کشور ما چه ارتباطی به متروهای قدیمی صدو چند ساله شهرهایی مثل مسکو و لندن دارد! البته محمدیان این سوال را بی‌پاسخ نگذاشت: «ما داریم سعی می‌کنیم این قانون و فرهنگ را نهادینه کنیم. کشورهایی که متروهایی با قدمت زیاد دارند از گذشته هم چنین قانونی داشته‌اند». محمدیان پیش‌بینی کرد 18 هزار نفر فرم شرکت در این مسابقه را دریافت کنند. اگر پیش‌بینی او درست از آب درآید و این تعداد بخواهند ظرف مدت 2 ماه عکس‌های شرکت در مسابقه را آماده کنند، دست‌کم 900 هزار عکس از مترو توسط شهروندان گرفته می‌شود چون عکاسان غیرحرفه‌ای برای به دست آوردن 10 عکس مناسب لازم است دست‌کم 50 عکس بگیرند. در این صورت مترو با حضور شهروندان دوربین به دستی روبه‌رو می‌شود که قصد آماده شدن برای شرکت در مسابقه را دارند. در این شرایط اگر مسائل امنیتی و ایمنی به خطر نمی‌افتد، چرا در ماه‌های دیگر سال چنین اجازه‌ای به شهروندان داده نمی‌شود و اگر به خطر می‌افتد، چرا این اجازه را به شهروندان می‌دهند؟! برای یافتن پاسخ این ابهام تلاش زیادی کردیم ولی به نتیجه‌ای نرسیدیم، برای مسؤولان مترو هم‌چنین ابهامی شکل گرفت. مسؤولان شرکت مترو که در تمام مصاحبه‌های خود با رسانه‌ها به مشکلات مالی نقبی می‌زنند، تصمیم دارند 16 سکه تمام بهار آزادی و تعداد زیادی دوربین عکاسی به برگزیدگان این مسابقه اهدا کنند. در چنین شرایطی محمدیان دلیل چنین هزینه‌ای را «بهره‌گیری از هنر عکاسی در راه گسترش فرهنگ درست استفاده از مترو» اعلام کرد ولی نتوانست برای ما توضیح دهد که بهره‌گیری از هنر عکاسی چطور می‌تواند به استفاده صحیح مردم از مترو کمک کند. اگر این موضوع دغدغه شرکت بهره‌برداری مترو است چرا تاکنون اقدامی برای فرهنگ‌سازی استفاده از مترو انجام نداده است و همچنان شهروندان باید در فضایی بدون آموزش از این وسیله نقلیه عمومی استفاده کرده و برای رفتار بسیاری از همشهریان خود تاسف بخورند.