
زهره فلاح زاده: پرسپولیس برای چهارمین سال متوالی قهرمان لیگ برتر ایران شد تا پرافتخارترین تیم ایرانی در این رقابتها لقب گیرد.
قرمزهای پایتخت که سال اول مربیگری برانکو ایوانکوویچ با تفاضل گل کمتر نسبت به استقلال خوزستان به رده دوم تکیه زدند، با حفظ ستارهها و کادرفنی خود توانستند با این مربی به ۳ قهرمانی پیاپی برسند. این تیم با کمترین تغییر توانست حتی به فینال لیگ قهرمانان آسیا هم برسد، هر چند این فینال رفتن مقابل هواداران پرتعداد آنها به قهرمانی منتهی نشد اما همین که سومین تیم ایرانی بودند که توانستند به فینال لیگ قهرمانان آسیا (شکل نوین جام باشگاههای آسیا) برسند و تا آستانه گرفتن نخستین جام لیگ قهرمانان آسیا برای فوتبال ایران پیش رفتند هم میتوانست برای برانکو و تیمش یک موفقیت عظیم به حساب آید.
برانکو از پرسپولیس رفت، صندلی مدیریت بارها عوض شد اما حتی با بودن کالدرونی که تیمش نچسب بازی میکرد، پرسپولیس قهرمان نیمفصل شد و در ادامه هم با حضور یحیی گلمحمدی این تیم به چهارمین قهرمانی پی در پی رسید. اما چه اتفاقی افتاد که پرسپولیس در این سالها و پس از یک دهه ناکامی مطلق به قهرمانیهای متعدد رسید؟ چه اتفاقی برای دیگر رقبا افتاد تا قرمزپوشان پایتخت بدون رقیب قهرمان شوند؟ سپاهان، استقلال و تراکتور در این سالها میتوانستند مربع قهرمانی را شکل دهند تا لیگ برتری که هر ساله مدعیانش تا هفتههای پایانی برای قهرمانی میجنگیدند، باز هم رقابتها را جذاب کنند اما این اتفاق پس از حضور برانکو روی نیمکت پرسپولیس، ادامه پیدا نکرد.
* دیگر مدعیان چگونه از صحنه خارج شدند؟
داستان از آنجایی شروع شد که استقلال، رقیب سنتی پرسپولیس با از دست دادن ستارههایش همان اول به قرمزها و هوادارانش اعلام کرد ما شانس قهرمانی را از دست خواهیم داد؛ همان سالی که منصوریان هر چه در نیمفصل اول بد کار کرد و نیمفصل دوم عالی اما نتوانست به یک قدمی پرسپولیس برسد؛ همان سالی که مدیران وقت استقلال با پرداخت نکردن بدهی ناچیز عادل شیحی، این تیم را از فصل نقل و انتقالات زمستانی محروم کردند و تیم منصوریان با جوانهایش باید به مصاف رقبا میرفت. فصل بعد منصوریان بدترین شروع تاریخ لیگ برتر را با استقلال داشت که پس از ۷ هفته منجر به استعفای وی شد. وینفرد شفر جایگزین منصوریان شد و توانست استقلال را به رده سوم برساند. شفر که با قهرمانی استقلال در جام حذفی، امید هواداران به قهرمانی در لیگ برتر فصل بعد را پررنگ کرده بود، قراردادش ۲ برابر قبل شد. او، کادرش و هوادارانش فکرش را هم نمیکردند ستارههای این تیم رفتنی شوند اما این اتفاق افتاد تا جایی که دست شفر خالی شد و مدام از این بابت به مدیران وقت تیم گله کرد. استقلالی که تا یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان آسیا هم رسید، در پی دگرگونی های عجیب و غریب تیم، هم رسیدن به ستاره سوم آسیایی برای هوادارانش تبدیل به یک رویا شد و هم قهرمان نشدن در لیگ برتر باز هم تکرار شد.
شفر ۳ بازی مانده به پایان لیگ در حالی که تیمش شانس خیلی کمی برای قهرمانی داشت، به دستور معاون وقت باشگاه برکنار شد تا آبیها باز هم یک مربی را کنار بگذارند و یک مربی دیگر را جایگزین کنند. یعنی باز هم بیثباتی حرف اول را در استقلال میزد. فرهاد مجیدی بدون کارنامه روی نیمکت آبیها نشست و تنها ۳ بازی لیگ برتر میهمان آبیها شد. نوبت به آندرهآ استراماچونی، سرمربی ایتالیایی سابق اینتر رسید. او باید تیمی را تحویل میگرفت که بیش از ۱۵ بازیکنش جدا شده بودند. شاید اگر او میدانست مدیران باشگاه چه تیم یکدستی را از هم پاشیدهاند، گذرش به ایران هم نمیافتاد. استرا با وجود ناآشنا بودن به فوتبال ایران و عدم نتیجهگیری در هفتههای اول اما به مرور زمان یک استقلال مدعی ساخت، تا حدی که آبیها پس از سالها به صدر جدول صعود کردند.
تیم او آنقدر روان و با برنامه بازی میکرد که رقبا تنها به تمجید از آنها میپرداختند اما خوشی به دل استقلال و هوادارانش نمیآمد! باید باز هم اتفاقی میافتاد تا شیرینی این شهد به زهر تبدیل شود. استراماچونی با بدعهدی و دروغهای مدیران وقت استقلال قراردادش را فسخ کرد و رفت. همین چمدان بستن استرا و سوار هواپیما شدن به مقصد ایتالیا کافی بود تا آبیها از صدر فاصله بگیرند. پس از آن به واسطه یکی از مسؤولان وزارت ورزش، فرهاد مجیدی دوباره بر تخت مربیگری استقلال نشست. آمدن فرهاد با توجه به نخواستن هواداران، نشان میداد قهرمانی باز هم از کف استقلال میرود. همان هم شد و استقلال حالا با ۲۰ امتیاز اختلاف تا پیش از اتمام لیگ نوزدهم در رده پنجم قرار دارد و حتی برای گرفتن سهمیه هم باید با چند رقیب جدی بجنگد.
یکی از این رقبا تراکتور تبریز است. تراکتوریها که در سال اول قهرمانی پرسپولیس در کورس قهرمانی بودند همانند استقلال پنجره نقل و انتقالات زمستانیشان بسته شد تا از صف مدعیان قهرمانی جا بمانند. هر ۳ فصل بعد هم تراکتوریها با وجود هزینههای گزاف راه به جایی نبردند و حتی رده دهم جدول را هم تجربه کردند.
سپاهان هم که در سال اول قهرمانی پرسپولیس، زور بردن رقبایش را نداشت و با بستن یک تیم متوسط برای رسیدن به قهرمانی ناکام بود، با تغییرات مداوم روی نیمکت، سال دوم و سوم قهرمانی قرمزها به ترتیب در رده پنجم و چهاردهم قرار گرفت و تنها در لیگ هجدهم توانست با امیر قلعهنویی و اختلاف ۴ امتیازی با پرسپولیس قهرمان، نایب قهرمان شود.
در این ۴ سال ثبات که مهمترین ویژگی پرسپولیس برای قهرمانی بوده، میان دیگر مدعیان همیشگی لیگ برتر اصلا معنایی نداشته است. تیمهایی که یا توان مقابله با پرسپولیس را نداشتند یا دیگران نگذاشتند برای جنگیدن عرض اندام کنند. تیمهایی که به مسابقه نیامده و به خانههایشان بازگشتند. مدعیانی که یا به دست خود قهرمانی را خاک کردند یا بیل به دستانی که نقشه افتادن در چاه عمیق را برای آنها کشیده بودند. خطاکاران و عاملان ناکامی مدعیان میتوانند بیرون تیم باشند یا درون آن. همانهایی که با بیخیالیها و بیمسؤولیتیشان یک تیم را از پنجره نقل و انتقالات محروم میکنند تا دست به عصا بازی کند یا مسؤولی که یک مربی کاربلد را از حضور در تیمی منع و یک مربی بیرزومه را جایگزین او میکند. همچنین میتوانند مدیرانی باشند که تیم را در فصل و انتقالات از هم میپاشند یا نزدیکان وزیری که اجازه تمدید یا ماندن عضوی از تیمی را نمیدهند.
در هر صورت نبود چند مدعی در یک لیگ، قطعا از جذابیت آن میکاهد. حتی در لالیگای اسپانیا با وجود تنها ۲ مدعی بزرگ اما باز هم تا اواخر فصل کسی نمیتواند قهرمان را حدس بزند. کسی فکرش را نمیکرد تیم زیدان به یکباره به جایی برسد که معادلات را بر هم بزند و جای بارسا بر تخت قهرمانی بنشیند. البته باید دید مدعیان همیشگی لیگ برتر ایران از گذشته خود درس میگیرند؟! شاید آنها از این فصل به بعد کمتر اجازه دخالت در تیمشان را دهند؛ شاید کمتر شاهد تغییرات باشیم!