
عباس اسماعیلگل: سریالهای تلویزیونی بازیگران مرد بسیاری را در قامت نقش اول به خود دیده است؛ بازیگرانی که هر کدام سرنوشتهای متفاوتی برایشان رقم خورد، برخی با حضور و درخشش در نقشهای نخست سریالهای تلویزیونی سالهای متمادی در سریالها و فیلمهای سینمایی متعدد ایفای نقش کردند اما برخیها هم گزیدهکار شدند. در این میان عدهای از بازیگران مردی که نقش نخست ایفا میکردند، از آنجا که آن نقش خصلتهای جوانمردی و معرفتی بسیاری داشت، برای مخاطبان به نقشهای دوستداشتنی و محبوب تاریخ سریالهای تلویزیون بدل شد که از آن جمله میتوان به سریال تاریخی «پهلوانان نمیمیرند» اشاره کرد؛ سریالی به کارگردانی حسن فتحی که سال 76 پرمخاطبترین سریال تلویزیون بود و هنوز هم که بیست و چند سال از پخش آن میگذرد، مخاطبان از تکرار این سریال در شبکههایی چون آیفیلم استقبال میکنند. در سریال «پهلوانان نمیمیرند» کلکسیونی از بهترین بازیگران مرد دهه 70 حضور داشتند که از این میان میتوان به چهرههایی چون جمشید مشایخی، عبدالرضا اکبری، عنایت بخشی، حمید مظفری، سیدجعفر بزرگی، آتش تقیپور و رضا فیاضی اشاره کرد که اغلب این بازیگران در قالب نقش پهلوانان دوره قاجار هنرنمایی کردند. در این میان بازیگری چون حمید مظفری در نقش پهلوان جواد در ادامه کار با گزیدهکاری، کمتر در سینما و تلویزیون آفتابی شد ولی چهرهای چون عبدالرضا اکبری حتی پیش از «پهلوانان نمیمیرند» با سریال «مزد ترس» در سال 71 در نقش یک پلیس امنیتی، قهرمان داستان بود. اکبری در مزد ترس نقش پلیسی را بازی میکرد که بهرغم جدیت در کار، شخصی مهربان با خصلتهای معرفتی و جوانمردی بود و به چهرهای محبوب نزد مخاطبان بدل شد. اکبری که پس از «پهلوانان نمیمیرند» هم به مسیر درخشان خود در سینما و تلویزیون ادامه داده است، در گفتوگو با «وطن امروز» درباره این سریال خاطرهانگیز گفت: چند روز پیش عکسی از پشت صحنه سریال میدیدم که بنده هم در آن حضور داشتم. با دیدن عکس متوجه این واقعیت تلخ شدم که اغلب عزیزان هنرمند در این عکس یادگاری از دنیا رفتهاند. چه بازیگرانی همچون جمشید مشایخی، مصطفی عبداللهی، ولیالله مومنی، جهانگیر فروهر، جعفر بزرگی، مرتضی نعمتیجو، محمدعلی ورشوچی، ناصر گیتیجاه و... که دیگر در میان ما نیستند و چه برخی عوامل پشت صحنه «پهلوانان نمیمیرند» که چند سالی است جایشان خالی است. اکبری افزود: متأسفانه آن عدهای از عوامل سریال «پهلوانان نمیمیرند» هم که هنوز در قید حیات هستند، توسط بسیاری از فیلمسازان به دست فراموشی سپرده شدهاند و هنرمندی که خانهنشین و بیکار باشد با کسانی که به رحمت خدا رفتهاند هیچ فرقی نمیکند، زیرا هنرمند با خانهنشینی پژمرده و افسرده میشود. وی در ادامه تأکید کرد: در مجموع میخواهم به این نکته اشاره کنم که پس از دیدن این عکس و مواردی که به آن اشاره کردم، دیگر به سختی میتوانم بگویم «پهلوانان نمیمیرند»، بلکه باید گفت «پهلوانان هم میمیرند». این بازیگر در ادامه درباره دلایل ماندگاری سریال «پهلوانان نمیمیرند»، گفت: قاعدتا این مسأله از دلایل مختلفی نشأت میگیرد؛ از حضور بازیگران مطرح و کارکشته گرفته تا نویسندگی و کارگردانی بینظیر حسن فتحی و همچنین عوامل حرفهای پشت دوربین که این اثر را به سریالی ماندگار و خاطرهانگیز در تاریخ تلویزیون کشور بدل کرد. بازیگر سریال تلویزیونی «آنام» در ادامه افزود: بیانصافی است که از حال و هوای تمرینات بازیگران در «پهلوانان نمیمیرند» یادی نکنیم، بخوبی خاطرم هست که تمرین با هنرپیشههای قدرتمندی چون جمشید مشایخی چه تجربیات گرانبهایی را برایمان رقم زد و ساعتها و روزها بدون وقفه تمرین میکردیم تا دیالوگها را بهترین شکل ممکن ادا کنیم و مخاطب کار بهتری را ببیند و در نهایت مورد پسندش قرار گیرد. اکبری با طرح این پرسش که چرا سریالهای قدیمی همچنان در یاد و خاطره مردم ماندگار است و جذابیت دارد، گفت: این موضوع به این خاطر است که آن دوران تمام ذهن و فکر بازیگر، بازیگری و هنرمندی بود و فیلمنامهها با دقت نوشته میشدند. وی گفت: ناگفته نماند سریال «پهلوانان نمیمیرند» بدون شعارزدگی و ادا و اطوارهای روشنفکری خیلی ساده و صمیمی، فرهنگ جوانمردی را میان مردم ترویج میکرد و مطمئنا همان موقع تأثیرات عمیق خود را بر مخاطبان گذاشت. اکبری در ادامه خاطرنشان کرد: همانطور که میدانید سالهای سال از پخش این سریال میگذرد اما هنوز هم مردم این سریال را دوست دارند و پخش تکرارش برایشان تازگی دارد، زیرا چنین کارهایی پختگی خود را پیدا میکردند و این اتفاق سر ساخت سریال «مزد ترس» هم اتفاق افتاد که مخاطب هنوز هم این کار را میپسندد. بازیگر سریال «تولدی دیگر» درباره کمرنگ شدن سریالهایی که نقشهای نخست آن خصلتهای جوانمردی را برای مخاطب به نمایش میگذارد، گفت: متأسفانه باید باز هم از این جمله تکراری و کلیشهای استفاه کنم که جای خالی سریالهایی همچون «پهلوانان نمیمیرند» در کنداکتور تلویزیون بسیار خالی است، سریالهایی که بازیگران نقش نخست آن بخوبی مروج مرام و اخلاق جوانمردی در جامعه باشند. شک نکنید اگر همچنان از این دست سریالها ساخته شود، در صورت بهرهگیری از عوامل حرفهای و متن کمنقص، همچنان میتوانند در جذب مخاطب موفق عمل کنند. وی در پایان گفت: برای رفع این معضل، متولیان فرهنگی و هنری کشور باید چارهاندیشی کنند و از دست ما بازیگران فقط حضور برای ایفای نقش برمیآید. در نهایت امیدوارم با همت مسؤولان فرهنگی دوباره شاهد تولید سریالهایی چون «پهلوانان نمیمیرند» باشیم.