۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۶

نجوا

دعای روز نوزدهم ماه مبارک رمضان اللهم وفر فیه حظی من برکاته و سهل سبیلی الی خیراته ولا تحرمنی قبول حسناته یا هادیا الی الخلق المبین خدایا زیاد بگردان در آن بهره مرا از برکاتش و آسان کن راه مرا به سوی خیرهایش و محروم نکن مرا از پذیرفتن نیکی‌هایش ای راهنمای به سوی حق آشکار. جوان‌های امروز این سوال را زیاد مطرح می‌کنند که چه لزومی دارد برای اینکه عمل انسان مقبول درگاه خدا واقع شود انسان حتما به خدا اعتقاد داشته باشد، مسلمان باشد و‌ ایمان داشته باشد، کار خوب به هر حال خوب است، خدا هم که غنی است، پس برای خدا چه فرقی می‌کند بنده‌ای که کار خوب یا کار بد می‌کند او را بشناسد یا نشناسد، خدا چون خداست نباید میان بندگان فرق بگذارد. پس روز قیامت نباید مساله ایمان،‌ حسابی داشته باشد فقط باید عمل، حساب داشته باشد، بنابراین اگر یک آدم منکر خدا و منکر همه پیغمبران کار خیری کرده، ‌مثلا خدمتی به بشریت کرده است، خدا باید او را به بهشت ببرد،‌ همان‌طور که اگر یک بنده‌ای که او را می‌شناسد کار خوب بکند، باید او را به بهشت ببرد. حال ببینیم قضیه از چه قرار است. خدا یک اصلی را در قرآن بیان کرده است که این اصل ما را کاملا روشن می‌کند؛ هرکسی در هر راهی که تلاش کند و به سوی هر مقصدی که برود و فعالیت کند، خدا اجرش را در همان مقصد ضایع نمی‌کند. خدا این عالم و این دستگاه هستی را به صورت یک دستگاه آماده‌ برای کشت کردن و برداشت محصول ساخته است. شما از یک مزرعه چه انتظاری دارید؟ که آنچه را کشت می‌کنید بردارید، اگر در یک مزرعه مساعد و آماده، مثلا گندم بکارید گندم برمی‌دارید، جو بکارید جو برمی‌دارید، اگر کسی بذری برای آن جهان کاشته است در آن جهان به او می‌دهند و اگر بذری برای این جهان کاشته است در این جهان. سخن قرآن این است که آن کسی که برای دنیا تلاش می‌کند حتما هدفی دارد، به نتیجه‌اش هم می‌رسد، دیگر توقع نداشته باشید به خدا هم نزدیک شود. آشنایی با قرآن، ج 4 ،ص126 تا 132 داروی مرگ پادشاهی، عابدی متظاهر را به حضور خود خواند. عابد اندیشید که «دارویی بخورم تا ضعیف شوم و ارادت پادشاه در حق من زیادتر گردد!» آورده‌اند که دارو خورد و مرد! (از حکایت‌نامه‌های فارسی) حکایت بالا را به نام «داروی مرگ»، نخستین‌بار چهارم دبستان خواندم و حالا پس از سال‌ها دوباره آن را در کتاب حکایت‌نامه حسین معلم می‌بینم. چرا این حکایت قدیمی كه چنین بر من و اطرافیانم تاثیر می‌گذارد، هر وقت آن را برای کسی تعریف کرده‌ام نخندیده است، بلکه چند لحظه به فکر فرورفته است. اینکه دارویی بخوریم یا از شیوه و ترفندی استفاده کنیم که چاپلوس و ضعیف در برابر مردم جلوه کنیم، شاید گاهی اوقات پاسخ دهد، اما همان پاسخی را می‌دهد که یک گدای خیابانی آن را می‌گیرد، یعنی با دیدن ضعف و ناکامی ما، طرف مقابل احساس قدرت و سعادت می‌کند و چه چیزی لذتبخش‌تر از اینکه بخشی از قدرتت را نشان ‌دهی یا به کسی صدقه‌ای دهی و به هر حال به او رحم کنی. زندگی در فرهنگ و هنر نباید با حال این عابد مفلوک یکسان باشد؛ هنر یعنی سربلندی و آزادگی. ما اساسا کار هنری می‌کنیم که به مردم بفهمانیم ارزش زیستن بالاتر و متعالی‌تر دارند و حالا اگر خود هنرمند، خوار و ذلیل جلوه دهد برای اینکه مثلا سالن نمایشی بگیرد یا اکران فیلمش در زمان مناسب باشد یا... آنگاه چه انتظاری از آن هنر و مخاطبش می‌رود وقتی می‌داند هنرمند ذهن خلاق خود را به بهایی بسیار اندک فروخته است تا مثلا امکانی برای عرضه کردن هنر خود کسب کند. من هرگز به تماشای آثار چنین هنرمندانی نمی‌روم چون معتقدم کسی که خودپنداره‌اش (تصورش از خود) ویران شده باشد و خود را همان گدای مفلوکی ببیند که باید با دارو (تظاهر) خود را مفلوک‌تر جلوه دهد، دیگر تصورش از خود منفی است یا دست‌کم تصور بدبینانه‌ای به خود پیدا کند و هیچ‌چیز شایسته ‌شأن انسان آزاده‌ای نیست که می‌آفریند. پس چرا به خاطر خوش کردن دل مسؤولان، مدیران و حتی همکاران، خود را بدبخت جلوه دهیم؟! از لحاظ روانشناسی اجتماعی یک نکته همیشه برای من جالب است. به قول سخن «این مهم نیست که چه می‌گویید؛ از دید مردم مهم این است که چگونه می‌گویید» کسی که صحیح‌ترین و برحق‌ترین کلمه را در قالب بیمارگون، پرخاشگرانه یا ذلیل و خوارگونه بیان کند، دیگر چه کسی به سخن خوب او گوش می‌دهد؟ روانشناسان می‌گویند: «ظاهر بدبخت آدم را واقعا بدبخت می‌کند». برای من باز هم عجیب است که هر وقت دچار ناکامی و بدبختی در زندگی‌ام شده‌ام نه‌تنها حمایت و دوستی اطرافیانم را از دست دادم که فقط ترحم آنها را تحریک کردم. همیشه فکر می‌کردم بدبختی، دوستان را به ما می‌شناساند، تا اینکه چند وقت پیش یک روز کاملا بدبخت شدم و بدبختانه این بدبختی را اعلام کردم. باور کنید حتی آنها که تا به حال برای من احترام قائل بودند فقط سری جنباندند و بعد فرار کردند، گریختند، به همین سادگی... بدبختی مسری است، می‌ترسیدند حس منفی من به آنها هم سرایت کند، پس من به جای خوردن داروی مرگ مثل آن عابد بیچاره، شیوه هملت را ترجیح می‌دهم؛ بازی می‌کنم، حتی اگر ناکامی‌های روزگار راه تنفسم را بسته باشد. با زبان ناشنوایان حرف می‌زنم، اصلا فقط فریاد می‌زنم اما نمی‌گذارم تصور کنند ‌شأن انسانی یک فرد با یک ناکامی یا بدبیاری از بین می‌رود؛ بویژه اگر آن فرد هنرمند هم باشد و جوانانی او را دوست داشته باشند... ادامه در صفحه11
ارسال نظر
captcha
پربیننده