احمد نامجو
همانگونه که انتظار آن می‌رفت، تدبیر ایران در اتخاذ تاکتیک «دیپلماسی بسته‌ها» منجر به نتیجه شد و آثار سودآور این اقدام طی 2 روز گذشته نشان از آن دارد که جمهوری اسلامی ایران اینک تاثیرگذاری قابل ملاحظه‌ای در معادلات بین‌المللی دارد. برجسته‌ترین و آشکارترین نتیجه بسته پیشنهادی ایران، ظهور بیش از پیش اختلافات بنیادین اعضای 1+5 است. پیشنهادهای بسته ایران به اندازه‌ای برخوردار از منطق کلام است که اکنون مسکو صراحتاً از نکات برجسته و قابل تامل آن سخن می‌گوید و چین مفاد آن را حائز بررسی «بلندمدت» می‌داند. در آن سو نیز ایالات متحده ناگزیر از اتخاذ سیاست‌های نمایشی در قبال پیشنهادات ایران است. به طور کلی می‌توان ویژگی‌های برجسته بسته پیشنهادی ایران را در موارد زیر به اختصار بیان کرد:
1- بسته پیشنهادی ایران، فضای مناسبات هسته‌ای را به سود ایران تغییر داد. اینک این جمهوری اسلامی ایران است که رفتار طرف مقابل را رصد و براساس آن واکنش نشان می‌دهد.
2- پیشنهادات جمهوری اسلامی ایران فراتر از موضوع هسته‌ای است و البته به واسطه بیان صریح تمایل به
گفت‌وگو واکنش دووجهی برای مخاطبان ترسیم کرده است؛ نخست آنکه نمی‌توان منکر حسن نیت ایران برای انجام مذاکره عادلانه شد و دوم اینکه ورود به مذاکره بر اساس معادله‌ای است که جمهوری اسلامی ایران طراحی کرده است. در واقع پذیرش بسته به معنای پذیرش تبعات آن یعنی معادلات مورد پسند ایران است و عدم پذیرش آن به
«عدم تمایل به مذاکره» تفسیر می‌شود.
3- مفاد پیشنهادی بسته ایران با آگاهی از نقاط افتراق اعضای 1+5 تنظیم و تدوین شده است. واکنش‌های متناقض اعضای 1+5 به بسته ایران نیز ناشی از همین واقعیت است. اینکه تا چه حد جمهوری اسلامی ایران می‌تواند میان شکاف‌ها و نقاط اختلاف اعضای 1+5 به بازیگری بپردازد را باید در ادامه دید ولی می‌توان گفت آگاهی از اختلافات بنیادین اعضای 1+5 بود که جایگاه طرفین منازعه هسته‌ای را در 4 سال اخیر دچار تغییرات اساسی کرده است.
4- یکی از محورهای بسته پیشنهادی، درخواست نابودی همه سلاح‌های اتمی است. قطعا این محور مهم غرب را در یک تعارض اساسی قرار می‌دهد. درخواست ایران برای نابودی سلاح‌های اتمی در کنار برجسته کردن این واقعیت که ایران به هیچ وجه به دنبال مسابقات تسلیحاتی نیست، این موضوع را نیز آشکار می‌کند که مطالبه مقابله با دسترسی به سلاح اتمی از سوی غرب فقط در چارچوب حفظ وضعیت و شرایط «قدرتمندان» دنبال می‌شود و نه برگرفته از عقیده پسندیده و بشردوستانه. طی روزهای آینده زوایای دیگری از اهمیت و تاثیرگذاری بسته پیشنهادی ایران آشکار می‌شود اما واقعیتی که از هم‌اکنون می‌توان مختصات آن را مشاهده کرد این مهم است که جمهوری اسلامی ایران به خاطر برخورداری از پارامترهای یک ابرقدرت منطقه‌ای، نقشی بسیار تاثیرگذار در مناسبات و معادلات مهم بین‌المللی دارد. تاثیر دیپلماسی بسته‌ها
احمد نامجو
همانگونه که انتظار آن می‌رفت، تدبیر ایران در اتخاذ تاکتیک «دیپلماسی بسته‌ها» منجر به نتیجه شد و آثار سودآور این اقدام طی 2 روز گذشته نشان از آن دارد که جمهوری اسلامی ایران اینک تاثیرگذاری قابل ملاحظه‌ای در معادلات بین‌المللی دارد. برجسته‌ترین و آشکارترین نتیجه بسته پیشنهادی ایران، ظهور بیش از پیش اختلافات بنیادین اعضای 1+5 است. پیشنهادهای بسته ایران به اندازه‌ای برخوردار از منطق کلام است که اکنون مسکو صراحتاً از نکات برجسته و قابل تامل آن سخن می‌گوید و چین مفاد آن را حائز بررسی «بلندمدت» می‌داند. در آن سو نیز ایالات متحده ناگزیر از اتخاذ سیاست‌های نمایشی در قبال پیشنهادات ایران است. به طور کلی می‌توان ویژگی‌های برجسته بسته پیشنهادی ایران را در موارد زیر به اختصار بیان کرد:
1- بسته پیشنهادی ایران، فضای مناسبات هسته‌ای را به سود ایران تغییر داد. اینک این جمهوری اسلامی ایران است که رفتار طرف مقابل را رصد و براساس آن واکنش نشان می‌دهد.
2- پیشنهادات جمهوری اسلامی ایران فراتر از موضوع هسته‌ای است و البته به واسطه بیان صریح تمایل به
گفت‌وگو واکنش دووجهی برای مخاطبان ترسیم کرده است؛ نخست آنکه نمی‌توان منکر حسن نیت ایران برای انجام مذاکره عادلانه شد و دوم اینکه ورود به مذاکره بر اساس معادله‌ای است که جمهوری اسلامی ایران طراحی کرده است. در واقع پذیرش بسته به معنای پذیرش تبعات آن یعنی معادلات مورد پسند ایران است و عدم پذیرش آن به
«عدم تمایل به مذاکره» تفسیر می‌شود.
3- مفاد پیشنهادی بسته ایران با آگاهی از نقاط افتراق اعضای 1+5 تنظیم و تدوین شده است. واکنش‌های متناقض اعضای 1+5 به بسته ایران نیز ناشی از همین واقعیت است. اینکه تا چه حد جمهوری اسلامی ایران می‌تواند میان شکاف‌ها و نقاط اختلاف اعضای 1+5 به بازیگری بپردازد را باید در ادامه دید ولی می‌توان گفت آگاهی از اختلافات بنیادین اعضای 1+5 بود که جایگاه طرفین منازعه هسته‌ای را در 4 سال اخیر دچار تغییرات اساسی کرده است.
4- یکی از محورهای بسته پیشنهادی، درخواست نابودی همه سلاح‌های اتمی است. قطعا این محور مهم غرب را در یک تعارض اساسی قرار می‌دهد. درخواست ایران برای نابودی سلاح‌های اتمی در کنار برجسته کردن این واقعیت که ایران به هیچ وجه به دنبال مسابقات تسلیحاتی نیست، این موضوع را نیز آشکار می‌کند که مطالبه مقابله با دسترسی به سلاح اتمی از سوی غرب فقط در چارچوب حفظ وضعیت و شرایط «قدرتمندان» دنبال می‌شود و نه برگرفته از عقیده پسندیده و بشردوستانه. طی روزهای آینده زوایای دیگری از اهمیت و تاثیرگذاری بسته پیشنهادی ایران آشکار می‌شود اما واقعیتی که از هم‌اکنون می‌توان مختصات آن را مشاهده کرد این مهم است که جمهوری اسلامی ایران به خاطر برخورداری از پارامترهای یک ابرقدرت منطقه‌ای، نقشی بسیار تاثیرگذار در مناسبات و معادلات مهم بین‌المللی دارد. ارسال نظر
پربیننده