گروه سیاسی: پس از آخرین گزارش محمد البرادعی از روند رو به رشد تعامل و همکاری تهران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ارائه دومین بسته پیشنهادی به‌روز شده ایران به گروه 1+5 به دو دستگی و انشقاق میان روسیه و چین با آمریکا و 3 کشور اروپایی دامن زد و اختلاف‌نظر آنها بر سر ایران را بیش از پیش به نمایش گذاشت؛ نکته‌ای که به روشنی در موضع‌‌گیری‌ها و اظهارنظرهای دولتمردان این کشورها مشهود بود؛ آنجایی که وزیر خارجه روسیه در جمع خبرنگاران بسته پیشنهادی ایران را «شامل موضوعات قابل بررسی» دانست و آن را «مبنایی برای مذاکرات» عنوان کرد در حالی که پی‌جی کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همان بسته را «فاقد مطالب جدید» خواند و گفت: «بسته پیشنهادی تهران به نگرانی‌ها درباره ماهیت برنامه اتمی ایران پاسخ نداده است، از این رو اين بسته نميتواند نگراني‌هاي آمريكا درباره برنامه هسته‌اي ايران را كاهش دهد».
این موضع واشنگتن در حالی بیان شد که سرگئی لاوروف با اشاره به پیشنهادات تهران، مهم‌ترین موضوع را «آمادگی ایران برای گفت‌وگوي جامع درباره نقش مثبت این کشور در عراق، افغانستان و منطقه» ارزیابی کرد. به رغم تمام فشارهایی که آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی در یک ماه گذشته از یک سو بر آژانس اتمی و از سوی دیگر بر روسیه و چین وارد کردند تا به هر طریق ممکن موافقت این 2 کشور را برای تحریم بخش انرژی ایران جلب کنند، وزیر خارجه روسیه در دیدار با اعضای گروه باشگاه سياسي «والداي» که متشکل از کارشناسان و شخصيت‌هاي سياسي روسي و خارجي آشنا به امور روسيه است، با تاکید بر مخالفت کشورش به اعمال تحریم علیه ایران، برای نخستین بار سخنانی را با صراحت به زبان آورد که خصومت آمریکا و متحدان اروپایی‌اش در قبال ایران را کاملا مشهود کرد. لاوروف پس از آنکه تحریم ایران را «غیرسازنده» توصیف کرد، گفت: «برخي از تحريم‌هايي كه تحت بررسي قرار دارد از جمله تحريم نفت و محصولات نفتي، مكانيزمي براي مجبور كردن ايران به همكاري نيست بلكه گامي براي تحريم كامل ايران است و من فكر نمي‌كنم شوراي امنيت سازمان ملل از اعمال تحريم هاي جديد عليه ايران که آمريکا و متحدان اروپايي‌اش خواهان آن هستند، حمايت كند». وی در ادامه با بیان اینکه مخالف تعیین ضرب‌الاجل برای مذاکره با تهران است، افزود: «چنين رويكرد جامعي از جانب قدرت‌هاي جهاني و تمايل ايران براي مذاكره، مساله مهمي است اما مذاكرات نميتواند تا يك تاريخ ثابت به پايان برسد».
در واقع به نظر می‌رسد این سخنان در واکنش به اظهارنظر رابرت گیبس، سخنگوی كاخ سفيد بیان شد که پس از انتقاد از بسته پیشنهادی ایران گفته بود؛ «در صورتی که تهران برای پایان دادن به بن بست کنونی قدم‌های موثری اتخاذ نکند، آنگاه مسیر ایران به افزایش انزوای بین المللی ختم خواهد شد». البته اختلاف دیدگاه آمریکا و روسیه درباره ایران به 2 مورد «بسته پیشنهادی و تحریم ایران» ختم نشد و مساله «باقی ماندن پرونده هسته‌ای کشورمان در آژانس بین المللی انرژی اتمی» به موضوع سوم مورد اختلاف 2 طرف تبدیل شد. در حالی که کراولي، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا موضع رسمی ایران در زمینه بسته شدن پرونده هسته‌ای را «نادرست» خواند و مدعي شد كه تهران در شفاف‌‌سازي برخي از اهداف برنامه هسته‌اي خود به آژانس انرژي اتمي شكست خورده است، سرگئی لاوروف با اشاره به همکاري روسیه براي رفع ابهامات باقيمانده درباره فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران گفت: «در زمينه ابهامات باقيمانده آژانس بين‌المللي انرژي اتمي درباره فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران از هيچ نکته‌اي چشم‌پوشي نمي‌کنيم ولي صريحا اعلام مي‌کنيم با رفع اين ابهامات، ايران داراي حقوقي برابر با هر عضو ديگر پيمان منع اشاعه هسته‌ای خواهد بود». با توجه به این موضع‌گیری‌های متفاوت و بعضا متناقض بود که کراولی از پاسخ به پرسشی درباره اختلاف‌نظر آمریکا و روسیه بر سر بسته پیشنهادی ایران خودداری کرد و صرفا به اعلام خبر رایزنی مدیران سیاسی وزارتخانه‌های خارجه گروه 1+5 در روز جمعه درباره محتوای پیشنهادهای ایران اکتفا کرد. البته واکنش مثبت به بسته پیشنهادی ایران به روسیه محدود نبود چراکه جیانگ‌یو، سخنگوی وزارت خارجه چین نیز با بیان اینکه پکن بسته پيشنهادي ايران را دريافت كرده و در حال بررسي و مطالعه آن است، از طرفین ذی‌نفع خواست با در نظر گرفتن شرايط كنوني تلاش‌هاي ديپلماتيك بيشتري به‌کارگیرند و در صورت امكان مذاكرات را از سربگيرند تا تصميمات قابل قبول و طولاني مدتي براي اين مساله اتخاذ شود. علاوه بر فرانسه که اعلام کرد پیشنهادهای ایران را با دیدگاه از سرگیری گفت‌وگوهای هسته‌ای درنظر خواهد گرفت، باري مارستون دیگر سخنگوي وزارت خارجه انگليس نيز شامگاه پنجشنبه در گفت‌وگو با شبكه تلويزيوني «العالم» گفت: «هم‌اكنون اولويت لندن درباره مساله هسته‌اي ايران، صرفنظر از آخرين پيشنهادات تهران، بازگشت به گفت‌وگوهاست». مارستون با اشاره به اينكه كشورش خواهان بحث و تبادل‌نظر درباره مسائل مختلف اقتصادي و سياسي است، گفت: «موضوع مهمي كه مي‌تواند مساله را پيش ببرد، ارائه پيشنهادهاي جدي از سوي ايران در اين باره است». وی همچنین با عقب‌نشینی از موضع پیشین این کشور برای تحریم ایران گفت: «زمان براي تهديدها و ارعاب بيشتر و نيز اعمال تحريم‌هاي جديد عليه ايران مناسبي نيست، بلكه زمان مناسبي است تا ايده‌ها و ديدگاه‌ها در گفت‌وگوي طرف‌هاي مختلف درباره اين مساله و بررسي ريشه‌اي به يكديگر نزديك شود». همزمان با مارستون، یکی دیگر از سخنگویان وزارت خارجه انگلیس پس از دریافت بسته پيشنهادي درخواست گفت‌وگوي ايران با 6 كشور صنعتي جهان را مطرح كرد. اين سخنگو كه نامی از وی بیان نشده است، گفت: «ما بسته پيشنهادي ايران را دريافت كرده‌ايم با این حال کماکان خواستار گفت‌وگوهاي سازنده با ايران در زمينه برنامه هسته‌اي اين كشور هستيم». سخنگوي وزارت خارجه انگليس با تعميم ديدگاه چند كشور اروپايي به تمام جهان مدعي شد كه هدف از اين گفت‌وگوها رفع نگراني جامعه جهاني درباره برنامه هسته‌اي ايران است. وي ادامه داد: «ما گفت‌وگو با ايران در زمينه حل مشكل هسته‌اي ايران را در آوريل سال 2009 مطرح كرديم و اين پيشنهاد همچنان روي ميز است و ما اميدواريم كه ايران در كوتاه‌ترين زمان ممكن به اين پيشنهاد پاسخ مثبت دهد».
هر چند محتوای بسته پیشنهادی ایران تاکنون رسانه‌ای نشده اما به نظر می‌رسد طبق نقل قول منوچهر متکی، وزیر امور خارجه کشورمان از سخنان محمود احمدی‌نژاد، موضوع «استفاده همه کشورها از انرژی پاک هسته‌ای و مدیریت کارآمد به منظور عدم اشاعه و خلع سلاح هسته‌ای جهانی» از جمله محورهای بسته پیشنهادی باشد؛ موضوعی که ظاهرا به یکی از دغدغه‌های دبیرکل سازمان ملل متحد نیز تبدیل شده است. بان کی مون پنجشنبه در شصت و دومین نشست اداره اطلاعات همگانی سازمان ملل با سازمان‌های غیر دولتی از گروه‌های جامعه مدنی خواست علیه بلای سلاح‌های اتمی سخن بگویند چراکه به زعم وی نیز این سلاح‌ها جوامع را بی‌ثبات و آتش جنگ و ترور را شعله‌ور می‌کنند. از این رو بود که وی خطاب به جامعه جهانی، خواستار حمایت قوی و مشارکت آنها برای دستیابی به جهانی عاری از تسلیحات هسته‌ای شد. واکنش‌ها به بسته پیشنهادی ایران آشکار کرد
اختلافات عمیق مسکو و واشنگتن
گروه سیاسی: پس از آخرین گزارش محمد البرادعی از روند رو به رشد تعامل و همکاری تهران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ارائه دومین بسته پیشنهادی به‌روز شده ایران به گروه 1+5 به دو دستگی و انشقاق میان روسیه و چین با آمریکا و 3 کشور اروپایی دامن زد و اختلاف‌نظر آنها بر سر ایران را بیش از پیش به نمایش گذاشت؛ نکته‌ای که به روشنی در موضع‌‌گیری‌ها و اظهارنظرهای دولتمردان این کشورها مشهود بود؛ آنجایی که وزیر خارجه روسیه در جمع خبرنگاران بسته پیشنهادی ایران را «شامل موضوعات قابل بررسی» دانست و آن را «مبنایی برای مذاکرات» عنوان کرد در حالی که پی‌جی کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همان بسته را «فاقد مطالب جدید» خواند و گفت: «بسته پیشنهادی تهران به نگرانی‌ها درباره ماهیت برنامه اتمی ایران پاسخ نداده است، از این رو اين بسته نميتواند نگراني‌هاي آمريكا درباره برنامه هسته‌اي ايران را كاهش دهد».
این موضع واشنگتن در حالی بیان شد که سرگئی لاوروف با اشاره به پیشنهادات تهران، مهم‌ترین موضوع را «آمادگی ایران برای گفت‌وگوي جامع درباره نقش مثبت این کشور در عراق، افغانستان و منطقه» ارزیابی کرد. به رغم تمام فشارهایی که آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی در یک ماه گذشته از یک سو بر آژانس اتمی و از سوی دیگر بر روسیه و چین وارد کردند تا به هر طریق ممکن موافقت این 2 کشور را برای تحریم بخش انرژی ایران جلب کنند، وزیر خارجه روسیه در دیدار با اعضای گروه باشگاه سياسي «والداي» که متشکل از کارشناسان و شخصيت‌هاي سياسي روسي و خارجي آشنا به امور روسيه است، با تاکید بر مخالفت کشورش به اعمال تحریم علیه ایران، برای نخستین بار سخنانی را با صراحت به زبان آورد که خصومت آمریکا و متحدان اروپایی‌اش در قبال ایران را کاملا مشهود کرد. لاوروف پس از آنکه تحریم ایران را «غیرسازنده» توصیف کرد، گفت: «برخي از تحريم‌هايي كه تحت بررسي قرار دارد از جمله تحريم نفت و محصولات نفتي، مكانيزمي براي مجبور كردن ايران به همكاري نيست بلكه گامي براي تحريم كامل ايران است و من فكر نمي‌كنم شوراي امنيت سازمان ملل از اعمال تحريم هاي جديد عليه ايران که آمريکا و متحدان اروپايي‌اش خواهان آن هستند، حمايت كند». وی در ادامه با بیان اینکه مخالف تعیین ضرب‌الاجل برای مذاکره با تهران است، افزود: «چنين رويكرد جامعي از جانب قدرت‌هاي جهاني و تمايل ايران براي مذاكره، مساله مهمي است اما مذاكرات نميتواند تا يك تاريخ ثابت به پايان برسد».
در واقع به نظر می‌رسد این سخنان در واکنش به اظهارنظر رابرت گیبس، سخنگوی كاخ سفيد بیان شد که پس از انتقاد از بسته پیشنهادی ایران گفته بود؛ «در صورتی که تهران برای پایان دادن به بن بست کنونی قدم‌های موثری اتخاذ نکند، آنگاه مسیر ایران به افزایش انزوای بین المللی ختم خواهد شد». البته اختلاف دیدگاه آمریکا و روسیه درباره ایران به 2 مورد «بسته پیشنهادی و تحریم ایران» ختم نشد و مساله «باقی ماندن پرونده هسته‌ای کشورمان در آژانس بین المللی انرژی اتمی» به موضوع سوم مورد اختلاف 2 طرف تبدیل شد. در حالی که کراولي، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا موضع رسمی ایران در زمینه بسته شدن پرونده هسته‌ای را «نادرست» خواند و مدعي شد كه تهران در شفاف‌‌سازي برخي از اهداف برنامه هسته‌اي خود به آژانس انرژي اتمي شكست خورده است، سرگئی لاوروف با اشاره به همکاري روسیه براي رفع ابهامات باقيمانده درباره فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران گفت: «در زمينه ابهامات باقيمانده آژانس بين‌المللي انرژي اتمي درباره فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران از هيچ نکته‌اي چشم‌پوشي نمي‌کنيم ولي صريحا اعلام مي‌کنيم با رفع اين ابهامات، ايران داراي حقوقي برابر با هر عضو ديگر پيمان منع اشاعه هسته‌ای خواهد بود». با توجه به این موضع‌گیری‌های متفاوت و بعضا متناقض بود که کراولی از پاسخ به پرسشی درباره اختلاف‌نظر آمریکا و روسیه بر سر بسته پیشنهادی ایران خودداری کرد و صرفا به اعلام خبر رایزنی مدیران سیاسی وزارتخانه‌های خارجه گروه 1+5 در روز جمعه درباره محتوای پیشنهادهای ایران اکتفا کرد. البته واکنش مثبت به بسته پیشنهادی ایران به روسیه محدود نبود چراکه جیانگ‌یو، سخنگوی وزارت خارجه چین نیز با بیان اینکه پکن بسته پيشنهادي ايران را دريافت كرده و در حال بررسي و مطالعه آن است، از طرفین ذی‌نفع خواست با در نظر گرفتن شرايط كنوني تلاش‌هاي ديپلماتيك بيشتري به‌کارگیرند و در صورت امكان مذاكرات را از سربگيرند تا تصميمات قابل قبول و طولاني مدتي براي اين مساله اتخاذ شود. علاوه بر فرانسه که اعلام کرد پیشنهادهای ایران را با دیدگاه از سرگیری گفت‌وگوهای هسته‌ای درنظر خواهد گرفت، باري مارستون دیگر سخنگوي وزارت خارجه انگليس نيز شامگاه پنجشنبه در گفت‌وگو با شبكه تلويزيوني «العالم» گفت: «هم‌اكنون اولويت لندن درباره مساله هسته‌اي ايران، صرفنظر از آخرين پيشنهادات تهران، بازگشت به گفت‌وگوهاست». مارستون با اشاره به اينكه كشورش خواهان بحث و تبادل‌نظر درباره مسائل مختلف اقتصادي و سياسي است، گفت: «موضوع مهمي كه مي‌تواند مساله را پيش ببرد، ارائه پيشنهادهاي جدي از سوي ايران در اين باره است». وی همچنین با عقب‌نشینی از موضع پیشین این کشور برای تحریم ایران گفت: «زمان براي تهديدها و ارعاب بيشتر و نيز اعمال تحريم‌هاي جديد عليه ايران مناسبي نيست، بلكه زمان مناسبي است تا ايده‌ها و ديدگاه‌ها در گفت‌وگوي طرف‌هاي مختلف درباره اين مساله و بررسي ريشه‌اي به يكديگر نزديك شود». همزمان با مارستون، یکی دیگر از سخنگویان وزارت خارجه انگلیس پس از دریافت بسته پيشنهادي درخواست گفت‌وگوي ايران با 6 كشور صنعتي جهان را مطرح كرد. اين سخنگو كه نامی از وی بیان نشده است، گفت: «ما بسته پيشنهادي ايران را دريافت كرده‌ايم با این حال کماکان خواستار گفت‌وگوهاي سازنده با ايران در زمينه برنامه هسته‌اي اين كشور هستيم». سخنگوي وزارت خارجه انگليس با تعميم ديدگاه چند كشور اروپايي به تمام جهان مدعي شد كه هدف از اين گفت‌وگوها رفع نگراني جامعه جهاني درباره برنامه هسته‌اي ايران است. وي ادامه داد: «ما گفت‌وگو با ايران در زمينه حل مشكل هسته‌اي ايران را در آوريل سال 2009 مطرح كرديم و اين پيشنهاد همچنان روي ميز است و ما اميدواريم كه ايران در كوتاه‌ترين زمان ممكن به اين پيشنهاد پاسخ مثبت دهد».
هر چند محتوای بسته پیشنهادی ایران تاکنون رسانه‌ای نشده اما به نظر می‌رسد طبق نقل قول منوچهر متکی، وزیر امور خارجه کشورمان از سخنان محمود احمدی‌نژاد، موضوع «استفاده همه کشورها از انرژی پاک هسته‌ای و مدیریت کارآمد به منظور عدم اشاعه و خلع سلاح هسته‌ای جهانی» از جمله محورهای بسته پیشنهادی باشد؛ موضوعی که ظاهرا به یکی از دغدغه‌های دبیرکل سازمان ملل متحد نیز تبدیل شده است. بان کی مون پنجشنبه در شصت و دومین نشست اداره اطلاعات همگانی سازمان ملل با سازمان‌های غیر دولتی از گروه‌های جامعه مدنی خواست علیه بلای سلاح‌های اتمی سخن بگویند چراکه به زعم وی نیز این سلاح‌ها جوامع را بی‌ثبات و آتش جنگ و ترور را شعله‌ور می‌کنند. از این رو بود که وی خطاب به جامعه جهانی، خواستار حمایت قوی و مشارکت آنها برای دستیابی به جهانی عاری از تسلیحات هسته‌ای شد. ارسال نظر
پربیننده