گروه سیاسی: در حالی که کشورهای غربی سال گذشته با در پیش گرفتن رویه سکوت، نخستین بسته پیشنهادی ایران به گروه 1+5 را بی‌پاسخ گذاشتند، سیر تحولات و معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی طی یک سال گذشته به سمت و سویی سوق یافت که لزوم تعامل با تهران و جلب همکاری آن برای حل بحران‌ها و معضلات منطقه‌ای و جهانی را بیش از پیش نمایان کرد، از این رو بود که هر 6 کشور دخیل در مذاکرات هسته‌ای با ایران از ساعت‌های آغازین ارائه بسته پیشنهادی به اظهارنظر درباره آن پرداختند و در نهایت 2 روز پس از دریافت بسته از آمادگی خود برای پذیرش پیشنهاد تهران برای گفت‌وگو سخن به میان آوردند. در واقع پس از نشست کشورهای 1+5 که جمعه گذشته به دنبال بالا گرفتن اختلاف نظر آشکار میان واشنگتن و مسکو بر سر محتوای بسته پیشنهادی ایران برگزار شد، مسؤول کمیته سیاست خارجی اتحادیه اروپایی خواستار مذاکره فوری با سعید جلیلی، مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای جمهوری اسلامی شد. خاویر سولانا با صدور بیانیه‌ای، از تماس با دفتر سعید جلیلی به منظور برگزاری هر چه سریع‌تر دیدار با طرف ایرانی خبر داد و تاکید کرد: «ما خواهان گفت وگو‌های هدفمند با ایران برای رفع نگرانی‌های جامعه بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای این کشور هستیم». در همین راستا، کریستانا گالاچ، سخنگوی سولانا نیز با اشاره به اینکه بسته پیشنهادی ایران به پرسش‌های موجود درباره برنامه هسته‌ای پاسخ نداده بلکه بر مسائل جهانی متمرکز است، گفت: «با توجه به این موضوع گروه 1+5 خواهان برگزاری نشستی فوری با ایران در این زمینه است». اما نکته قابل‌تامل در این زمینه به واکنش دولتمردان آمریکایی یا در واقع عقب‌نشینی آنها از مواضع پیشین‌شان مربوط می‌شود. در حالی که فیلیپ کروالی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پنجشنبه هفته گذشته بسته ایران را «فاقد مطالب جدید» توصیف کرده و گفته بود که این بسته پاسخگوی نگرانی‌ها درباره ماهیت برنامه اتمی ایران نیست، پس از مذاکرات تلفنی جمعه نمایندگان 1+5 گفت: «به رغم اینکه ایران حاضر نیست درباره مناقشه هسته‌ای خود مذاکره کند، اعضای گروه 1+5 پیشنهاد تازه تهران برای گفت و گو را پذیرفته‌اند». وی در ادامه سخنان خود افزود: «با اینکه بسته پیشنهادی ایران برای گفت‌وگوی بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای این کشور ناامید کننده بود اما پیشنهاد ایران «برای ورود به مذاکره» فرصتی را برای گفت‌وگوی مستقیم فراهم می‌آورد، از این رو درصدد هستیم تا ملاقاتی را براساس پیشنهاد ایران برگزار کنیم و ببینیم این کشور چه چیزی را برای ارائه دارد». در حالی که سران کشورهای غربی بویژه آمریکا تاکنون پیشنهادهای متعدد و مکرر دولتمردان ایران برای گفت‌وگو درباره سایر مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی جز مساله هسته‌ای را نادیده گرفته‌اند، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا این بار سخنانی را به زبان آورد که به روشنی گویای تغییر موضع تدریجی مقامات ارشد خود بود. وی با اشاره به بسته پیشنهادی ایران گفت: «ما آماده بررسی هر مساله دیگری که ایران مایل به مطرح شدن آن است، هستیم». با این حال وی طبق رویه معمول مقامات آمریکایی هشدار داد که اگر ایران از مذاکره جدی سر باز بزند، آنگاه آمریکا، جامعه بین‌المللی و شورای امنیت بر مبنای این موضوع در آینده قضاوت خواهند کرد. از این رو با در نظر گرفتن تلاش‌های 2 ماه اخیر آمریکا و تروئیکای اروپایی برای تحت فشار قرار دادن ایران و نیز تعیین ضرب‌الاجل سپتامبر برای پاسخ تهران به پیشنهاد مذاکره 1+5 از یک سو و استفاده از اهرم فشار برای تاثیرگذاری بر گزارش آژانس درباره ایران به عنوان ابزاری برای متقاعد کردن روسیه و چین به تحریم بیشتر و شدیدتر ایران، بی‌شک این چرخش ناگهانی با موضع‌گیری‌های مقامات ارشد روس یعنی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه و پس از آن ولادیمیر پوتین، نخست وزیر این کشور و مایوس شدن آنها از مسکو بی‌ارتباط نیست. در حالی که سرگئی لاوروف با اشاره به بسته پیشنهادی ایران، آن را «مبنایی برای مذاکرات» عنوان کرده و در عین حال بر مخالفت صریح کشورش برای هر نوع تحریم ایران تاکید کرده بود، ولادیمیر پوتین نیز نسبت به هر گونه اقدام نظامی احتمالی علیه ایران یا اعمال تحریم‌های جدید برای محدود کردن برنامه هسته‌ای کشورمان هشدار داد و گفت: «هر‌گونه حمله احتمالی به ایران بسیار خطرناک و غیر‌قابل قبول خواهد بود و به افزایش شدید تروریسم منجر خواهد شد. در واقع شک دارم که چنین حملاتی هدف ارائه شده برای آنها را تحقق بخشد». با توجه به این موضع‌گیری‌ها بود که روزنامه آمریکایی «وال استریت ژورنال» در مقاله‌ای نوشت که مسکو از سری جدید تحریمات سختگیرانه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد حمایت نمی‌کند. به نوشته این روزنامه، تفسیرهای مقامات روس، مسؤولان آمریکایی را به این فکر واداشت تا اعتراف کنند، اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در آینده نزدیک بعید است که این امر استراتژی گسترده دیپلماسی باراک اوباما در خاور نزدیک را مورد تهدید قرار می‌دهد. خاویر سولانا پس از بررسی بسته پیشنهادی ایران خطاب به جلیلی:
فورا مذاکره کنیم
گروه سیاسی: در حالی که کشورهای غربی سال گذشته با در پیش گرفتن رویه سکوت، نخستین بسته پیشنهادی ایران به گروه 1+5 را بی‌پاسخ گذاشتند، سیر تحولات و معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی طی یک سال گذشته به سمت و سویی سوق یافت که لزوم تعامل با تهران و جلب همکاری آن برای حل بحران‌ها و معضلات منطقه‌ای و جهانی را بیش از پیش نمایان کرد، از این رو بود که هر 6 کشور دخیل در مذاکرات هسته‌ای با ایران از ساعت‌های آغازین ارائه بسته پیشنهادی به اظهارنظر درباره آن پرداختند و در نهایت 2 روز پس از دریافت بسته از آمادگی خود برای پذیرش پیشنهاد تهران برای گفت‌وگو سخن به میان آوردند. در واقع پس از نشست کشورهای 1+5 که جمعه گذشته به دنبال بالا گرفتن اختلاف نظر آشکار میان واشنگتن و مسکو بر سر محتوای بسته پیشنهادی ایران برگزار شد، مسؤول کمیته سیاست خارجی اتحادیه اروپایی خواستار مذاکره فوری با سعید جلیلی، مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای جمهوری اسلامی شد. خاویر سولانا با صدور بیانیه‌ای، از تماس با دفتر سعید جلیلی به منظور برگزاری هر چه سریع‌تر دیدار با طرف ایرانی خبر داد و تاکید کرد: «ما خواهان گفت وگو‌های هدفمند با ایران برای رفع نگرانی‌های جامعه بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای این کشور هستیم». در همین راستا، کریستانا گالاچ، سخنگوی سولانا نیز با اشاره به اینکه بسته پیشنهادی ایران به پرسش‌های موجود درباره برنامه هسته‌ای پاسخ نداده بلکه بر مسائل جهانی متمرکز است، گفت: «با توجه به این موضوع گروه 1+5 خواهان برگزاری نشستی فوری با ایران در این زمینه است». اما نکته قابل‌تامل در این زمینه به واکنش دولتمردان آمریکایی یا در واقع عقب‌نشینی آنها از مواضع پیشین‌شان مربوط می‌شود. در حالی که فیلیپ کروالی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پنجشنبه هفته گذشته بسته ایران را «فاقد مطالب جدید» توصیف کرده و گفته بود که این بسته پاسخگوی نگرانی‌ها درباره ماهیت برنامه اتمی ایران نیست، پس از مذاکرات تلفنی جمعه نمایندگان 1+5 گفت: «به رغم اینکه ایران حاضر نیست درباره مناقشه هسته‌ای خود مذاکره کند، اعضای گروه 1+5 پیشنهاد تازه تهران برای گفت و گو را پذیرفته‌اند». وی در ادامه سخنان خود افزود: «با اینکه بسته پیشنهادی ایران برای گفت‌وگوی بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای این کشور ناامید کننده بود اما پیشنهاد ایران «برای ورود به مذاکره» فرصتی را برای گفت‌وگوی مستقیم فراهم می‌آورد، از این رو درصدد هستیم تا ملاقاتی را براساس پیشنهاد ایران برگزار کنیم و ببینیم این کشور چه چیزی را برای ارائه دارد». در حالی که سران کشورهای غربی بویژه آمریکا تاکنون پیشنهادهای متعدد و مکرر دولتمردان ایران برای گفت‌وگو درباره سایر مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی جز مساله هسته‌ای را نادیده گرفته‌اند، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا این بار سخنانی را به زبان آورد که به روشنی گویای تغییر موضع تدریجی مقامات ارشد خود بود. وی با اشاره به بسته پیشنهادی ایران گفت: «ما آماده بررسی هر مساله دیگری که ایران مایل به مطرح شدن آن است، هستیم». با این حال وی طبق رویه معمول مقامات آمریکایی هشدار داد که اگر ایران از مذاکره جدی سر باز بزند، آنگاه آمریکا، جامعه بین‌المللی و شورای امنیت بر مبنای این موضوع در آینده قضاوت خواهند کرد. از این رو با در نظر گرفتن تلاش‌های 2 ماه اخیر آمریکا و تروئیکای اروپایی برای تحت فشار قرار دادن ایران و نیز تعیین ضرب‌الاجل سپتامبر برای پاسخ تهران به پیشنهاد مذاکره 1+5 از یک سو و استفاده از اهرم فشار برای تاثیرگذاری بر گزارش آژانس درباره ایران به عنوان ابزاری برای متقاعد کردن روسیه و چین به تحریم بیشتر و شدیدتر ایران، بی‌شک این چرخش ناگهانی با موضع‌گیری‌های مقامات ارشد روس یعنی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه و پس از آن ولادیمیر پوتین، نخست وزیر این کشور و مایوس شدن آنها از مسکو بی‌ارتباط نیست. در حالی که سرگئی لاوروف با اشاره به بسته پیشنهادی ایران، آن را «مبنایی برای مذاکرات» عنوان کرده و در عین حال بر مخالفت صریح کشورش برای هر نوع تحریم ایران تاکید کرده بود، ولادیمیر پوتین نیز نسبت به هر گونه اقدام نظامی احتمالی علیه ایران یا اعمال تحریم‌های جدید برای محدود کردن برنامه هسته‌ای کشورمان هشدار داد و گفت: «هر‌گونه حمله احتمالی به ایران بسیار خطرناک و غیر‌قابل قبول خواهد بود و به افزایش شدید تروریسم منجر خواهد شد. در واقع شک دارم که چنین حملاتی هدف ارائه شده برای آنها را تحقق بخشد». با توجه به این موضع‌گیری‌ها بود که روزنامه آمریکایی «وال استریت ژورنال» در مقاله‌ای نوشت که مسکو از سری جدید تحریمات سختگیرانه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد حمایت نمی‌کند. به نوشته این روزنامه، تفسیرهای مقامات روس، مسؤولان آمریکایی را به این فکر واداشت تا اعتراف کنند، اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در آینده نزدیک بعید است که این امر استراتژی گسترده دیپلماسی باراک اوباما در خاور نزدیک را مورد تهدید قرار می‌دهد. ارسال نظر
پربیننده