اهداف نظامی و امنیتی آمریکا
در منطقه ساحل و صحرا
منطقه ساحل و صحرا در حقیقت دالانی کویری است که در عرض شمال آفریقا و از سودان تا سنگال امتداد دارد. این منطقه یک حاجز و دیواره‌ای طبیعی میان کشورهای شمال آفریقا و آفریقای جنوب صحرا(آفریقای سیاه) بوده و بیش از 4 دهه است که غرب نسبت به این منطقه اهتمام بیشتری پیدا کرده است. گرچه اغلب مردمان این منطقه مسلمان هستند ولی فقر و جهل، اشتهای میسیونرهای مذهبی جهت تبلیغ مسیحیت در این منطقه را تشدید کرد و در دوران پاپ‌ژان پل دوم بنیادی کاتولیکی به نام خود پاپ پی‌گذاری شد و مهم‌ترین هدف این بنیاد، مسیحی کردن مردمان ساحل و صحرا تا سال 2000 بود و این طرح بخشی از راهبرد واتیکان جهت مسیحی کردن کل قاره سیاه بوده است. کشف ذخایر نفتی در بخش‌هایی از سومالی، سودان، دارفور، چاد، موریتانی و بخش‌هایی از سنگال توجه شرکت‌های نفتی را به این منطقه دوچندان ساخت. علاوه بر ذخایر نفتی این منطقه دارای معادن استراتژیکی از جمله اورانیوم است. بخشی از خاک بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت قاره آفریقا نظیر الجزایر، لیبی و نیجریه در این منطقه واقع شده و بزرگ‌ترین شرکت‌های آمریکایی در صنعت انرژی این کشورها فعالند. پس از 11 سپتامبر 2001، واشنگتن به بهانه مقابله و جنگ با تروریسم و القاعده به گسترش هژمونی خود در جهان از جمله قاره آفریقا پرداخت. نفت و امنیت 2 هدف مکمل و مورد توجه کاخ سفید در این منطقه است. اهتمام واشنگتن به نفت آفریقا پس از حادثه 11 سپتامبر تشدید و از اولویت‌های سیاست آفریقایی آمریکا شد. کاخ سفید درصدد است تا سال 2025، بین 20 تا 30 درصد نیازمندی خود را از نفت قاره سیاه تامین کند و جهت تامین این نیاز، طرح‌های امنیتی و نظامی برای این منطقه تدوین کرده و به بهانه‌های مختلف به دنبال حضور مستقیم و غیرمستقیم در قاره آفریقاست. اندیشه سازماندهی یگانی به نام فرماندهی ارتش آمریکا در قاره آفریقا (افریکوم) از اجلاس فرماندهان ستاد ارتش‌های کشورهای ساحل و صحرا در شهر اشتوتگارت آلمان- مرکز فرماندهی ارتش آمریکا در اروپا - شکل گرفت و این نیرو در اواخر سال 2008 رسما تشکیل شد و هنوز پنتاگون موفق به ایجاد مرکز فرماندهی این نیرو در یکی از کشورهای استراتژیک آفریقایی نشده است، برخی از کشورهای آفریقایی همچون جیبوتی و لیبریا خود را نامزد میزبانی چنین مرکزی کردند ولی آمریکا درخواست آنها را رد کرد و در انتظار پیشنهادات کشور‌هایی همچون مراکش، غنا، کنیا و آفریقای جنوبی است. به اعتقاد کارشناسان پنتاگون شرایط منطقه ساحل و صحرا پذیرای حضور القاعده و کانون‌های تروریستی است، از دیدگاه آنان نقاط ضعف این منطقه عبارتند از:
1- وجود جمعیت‌های عشیره‌ای ناراضی از سیاست دولت‌های خود. به نظر آمریکایی‌ها قبایل طوارق که در کویر‌های لیبی، مالی، چاد و الجزایر زندگی می‌کنند آمادگی‌های روانی و مادی جهت استقبال از حضور القاعده را دارند بویژه طوارق مالی و نیجر که با دولت‌های مرکزی خود در حال تنش و منازعه هستند.
2- ضعف بنیه نظامی کشورهای منطقه مثل چاد، نیجر، مالی و موریتانی. بودجه و ساختار نظامی آنها ظرفیت و قابلیت مقابله با اقدامات تروریستی القاعده را ندارد. همچنین ارتش‌های لیبی و الجزایر به دلیل کیفیت سخت جغرافیایی صحرا و پهناوری این منطقه توان و قابلیت کنترل رفت وآمد‌های تروریست‌ها در این منطقه را ندارند.
3- عدم توسعه‌یافتگی، فقر، بیکاری و جامعه کوچنده و عشیره‌ای، زمینه‌ها را برای حضور القاعده مهیا کرده است؛ این شرایط اجتماعی و زیستی شبیه مناطق قبایل پاکستان و افغانستان بوده است. آمریکا پس از 11 سپتامبر ارتباطات امنیتی و نظامی با کشورهای منطقه را تشدید کرد. در نوامبر 2002 کاخ سفید ابتکار عملی تحت عنوان «ابتکار عمل کل ساحل و صحرا» به راه انداخت و موریتانی، مالی، نیجر و چاد در آن شرکت کردند که بودجه این اقدام 7 میلیون دلار بوده است. در ژوئن 2005 پنتاگون ابتکار عملی به نام «ابتکار عمل مبارزه با تروریسم در صحرا» را اجرا کرد که فراگیرتر و پرهزینه‌تر از ابتکار عمل اول بوده است. هدف ابتکار عمل‌های آمریکا در این منطقه در ظاهر مقابله با تروریسم منطقه‌ای به رهبری «القاعده در مغرب اسلامی» است. پس از فعال شدن این طرح‌ها، حضور افسران نظامی آمریکا در منطقه به‌طور روزمره فزآینده شد و هر ساله آمریکا با ارتش‌های محلي مانورهای نظامی برگزار می‌کند. به دنبال ربایش توریست‌های اروپایی نظیر جهانگردان اتریشی، فرانسوی و آلمانی توسط نیروهای سلفی جهادی موجود در منطقه، اخیرا نظامیان فرانسه و اسپانیا آمادگی خود را براي شركت در طرح‌های نظامی آمریکا در این منطقه اعلام کرده‌اند.
کاخ سفید در ازای آموزش نیروهای نظامی و امنیتی کشورهای منطقه و تجهیز آنها به سلاح و تجهیزات لجستیکی به اهداف زیر می‌تواند نایل شود:
1- از لحاظ سیاسی: اغلب منطقه ساحل و صحرا بخشی از مستعمرات فرانسه و قسمتی از جهان فرانکفونی آفریقاست. آمریکا پس از فروپاشی شوروی و خروج مسکو از عرصه رقابت در آفریقا، تلاش زیادی جهت محدود کردن استعمارگران کهنه بویژه فرانسه کرد. اکنون آفریقای فرانکفونی به سمت آموزش انگلیسی و اقتباس فرهنگ آمریکایی است.
2- ادامه سیاست واتیکان جهت مسیحی کردن آفریقا: هم‌اکنون در منطقه دارفور و اردوگاه‌های آوارگان مسلمان این منطقه و مرزهای سودان و چاد، میسیونرهای مذهبی در قالب جمعیت‌های امدادرسان و نوع‌دوست به تبلیغ آیین مسیحیت در میان آوارگان نیازمند می‌پردازند. همچنین گزارش‌های زیادی حاکی از حضور میسیونرهای مذهبی در میان قبایل طوارقی در مالی و نیجر است.
3- تثبیت پایه‌های هژمونی منطقه آمریکا.
*كارشناس مسائل آفريقا دیدگاه
اهداف نظامی و امنیتی آمریکا
در منطقه ساحل و صحرا
منطقه ساحل و صحرا در حقیقت دالانی کویری است که در عرض شمال آفریقا و از سودان تا سنگال امتداد دارد. این منطقه یک حاجز و دیواره‌ای طبیعی میان کشورهای شمال آفریقا و آفریقای جنوب صحرا(آفریقای سیاه) بوده و بیش از 4 دهه است که غرب نسبت به این منطقه اهتمام بیشتری پیدا کرده است. گرچه اغلب مردمان این منطقه مسلمان هستند ولی فقر و جهل، اشتهای میسیونرهای مذهبی جهت تبلیغ مسیحیت در این منطقه را تشدید کرد و در دوران پاپ‌ژان پل دوم بنیادی کاتولیکی به نام خود پاپ پی‌گذاری شد و مهم‌ترین هدف این بنیاد، مسیحی کردن مردمان ساحل و صحرا تا سال 2000 بود و این طرح بخشی از راهبرد واتیکان جهت مسیحی کردن کل قاره سیاه بوده است. کشف ذخایر نفتی در بخش‌هایی از سومالی، سودان، دارفور، چاد، موریتانی و بخش‌هایی از سنگال توجه شرکت‌های نفتی را به این منطقه دوچندان ساخت. علاوه بر ذخایر نفتی این منطقه دارای معادن استراتژیکی از جمله اورانیوم است. بخشی از خاک بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت قاره آفریقا نظیر الجزایر، لیبی و نیجریه در این منطقه واقع شده و بزرگ‌ترین شرکت‌های آمریکایی در صنعت انرژی این کشورها فعالند. پس از 11 سپتامبر 2001، واشنگتن به بهانه مقابله و جنگ با تروریسم و القاعده به گسترش هژمونی خود در جهان از جمله قاره آفریقا پرداخت. نفت و امنیت 2 هدف مکمل و مورد توجه کاخ سفید در این منطقه است. اهتمام واشنگتن به نفت آفریقا پس از حادثه 11 سپتامبر تشدید و از اولویت‌های سیاست آفریقایی آمریکا شد. کاخ سفید درصدد است تا سال 2025، بین 20 تا 30 درصد نیازمندی خود را از نفت قاره سیاه تامین کند و جهت تامین این نیاز، طرح‌های امنیتی و نظامی برای این منطقه تدوین کرده و به بهانه‌های مختلف به دنبال حضور مستقیم و غیرمستقیم در قاره آفریقاست. اندیشه سازماندهی یگانی به نام فرماندهی ارتش آمریکا در قاره آفریقا (افریکوم) از اجلاس فرماندهان ستاد ارتش‌های کشورهای ساحل و صحرا در شهر اشتوتگارت آلمان- مرکز فرماندهی ارتش آمریکا در اروپا - شکل گرفت و این نیرو در اواخر سال 2008 رسما تشکیل شد و هنوز پنتاگون موفق به ایجاد مرکز فرماندهی این نیرو در یکی از کشورهای استراتژیک آفریقایی نشده است، برخی از کشورهای آفریقایی همچون جیبوتی و لیبریا خود را نامزد میزبانی چنین مرکزی کردند ولی آمریکا درخواست آنها را رد کرد و در انتظار پیشنهادات کشور‌هایی همچون مراکش، غنا، کنیا و آفریقای جنوبی است. به اعتقاد کارشناسان پنتاگون شرایط منطقه ساحل و صحرا پذیرای حضور القاعده و کانون‌های تروریستی است، از دیدگاه آنان نقاط ضعف این منطقه عبارتند از:
1- وجود جمعیت‌های عشیره‌ای ناراضی از سیاست دولت‌های خود. به نظر آمریکایی‌ها قبایل طوارق که در کویر‌های لیبی، مالی، چاد و الجزایر زندگی می‌کنند آمادگی‌های روانی و مادی جهت استقبال از حضور القاعده را دارند بویژه طوارق مالی و نیجر که با دولت‌های مرکزی خود در حال تنش و منازعه هستند.
2- ضعف بنیه نظامی کشورهای منطقه مثل چاد، نیجر، مالی و موریتانی. بودجه و ساختار نظامی آنها ظرفیت و قابلیت مقابله با اقدامات تروریستی القاعده را ندارد. همچنین ارتش‌های لیبی و الجزایر به دلیل کیفیت سخت جغرافیایی صحرا و پهناوری این منطقه توان و قابلیت کنترل رفت وآمد‌های تروریست‌ها در این منطقه را ندارند.
3- عدم توسعه‌یافتگی، فقر، بیکاری و جامعه کوچنده و عشیره‌ای، زمینه‌ها را برای حضور القاعده مهیا کرده است؛ این شرایط اجتماعی و زیستی شبیه مناطق قبایل پاکستان و افغانستان بوده است. آمریکا پس از 11 سپتامبر ارتباطات امنیتی و نظامی با کشورهای منطقه را تشدید کرد. در نوامبر 2002 کاخ سفید ابتکار عملی تحت عنوان «ابتکار عمل کل ساحل و صحرا» به راه انداخت و موریتانی، مالی، نیجر و چاد در آن شرکت کردند که بودجه این اقدام 7 میلیون دلار بوده است. در ژوئن 2005 پنتاگون ابتکار عملی به نام «ابتکار عمل مبارزه با تروریسم در صحرا» را اجرا کرد که فراگیرتر و پرهزینه‌تر از ابتکار عمل اول بوده است. هدف ابتکار عمل‌های آمریکا در این منطقه در ظاهر مقابله با تروریسم منطقه‌ای به رهبری «القاعده در مغرب اسلامی» است. پس از فعال شدن این طرح‌ها، حضور افسران نظامی آمریکا در منطقه به‌طور روزمره فزآینده شد و هر ساله آمریکا با ارتش‌های محلي مانورهای نظامی برگزار می‌کند. به دنبال ربایش توریست‌های اروپایی نظیر جهانگردان اتریشی، فرانسوی و آلمانی توسط نیروهای سلفی جهادی موجود در منطقه، اخیرا نظامیان فرانسه و اسپانیا آمادگی خود را براي شركت در طرح‌های نظامی آمریکا در این منطقه اعلام کرده‌اند.
کاخ سفید در ازای آموزش نیروهای نظامی و امنیتی کشورهای منطقه و تجهیز آنها به سلاح و تجهیزات لجستیکی به اهداف زیر می‌تواند نایل شود:
1- از لحاظ سیاسی: اغلب منطقه ساحل و صحرا بخشی از مستعمرات فرانسه و قسمتی از جهان فرانکفونی آفریقاست. آمریکا پس از فروپاشی شوروی و خروج مسکو از عرصه رقابت در آفریقا، تلاش زیادی جهت محدود کردن استعمارگران کهنه بویژه فرانسه کرد. اکنون آفریقای فرانکفونی به سمت آموزش انگلیسی و اقتباس فرهنگ آمریکایی است.
2- ادامه سیاست واتیکان جهت مسیحی کردن آفریقا: هم‌اکنون در منطقه دارفور و اردوگاه‌های آوارگان مسلمان این منطقه و مرزهای سودان و چاد، میسیونرهای مذهبی در قالب جمعیت‌های امدادرسان و نوع‌دوست به تبلیغ آیین مسیحیت در میان آوارگان نیازمند می‌پردازند. همچنین گزارش‌های زیادی حاکی از حضور میسیونرهای مذهبی در میان قبایل طوارقی در مالی و نیجر است.
3- تثبیت پایه‌های هژمونی منطقه آمریکا.
*كارشناس مسائل آفريقا ارسال نظر
پربیننده