73 سال پیش به پیشنهاد مورگان فرانسوی، شهر دماوند و روستاهای اطراف آن به عنوان یک اثر ملی در فهرست آثار ملی ایران به شماره 56 به ثبت رسید. باید اذعان داشت که در میان آثار ملی به ثبت رسیده، شهری را نمی‌توان یافت که اینگونه به ثبت تاریخی رسیده باشد. در حال حاضر به دلیل عدم هماهنگی میان ارگان‌های مختلف، این شهرستان آرام آرام جاذبه گردشگری خود را از دست مي‌دهد. این شهرستان دارای جاذبه‌های گردشگری از جمله امامزاده‌ها، غارها، کوه، دشت، چشمه آب معدنی و آثار تاریخی است. بیشتر گردشگران آن از اهالی شهرهای تهران و شمالی کشور هستند.
چشمه اعلا
یکی از جاذبه‌های دماوند، چشمه اعلاست. این چشمه در فاصله 4 کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده و در دسته آب‌های بی‌کربنات کلسیک قرار دارد؛ چشمه‌ای با آب سبک، سرد و قابل آشامیدن که به تنهایی جاذبه بکر گردشگری است. با این حال متاسفانه این چشمه چند سالی است به امان خدا رها شده و هیچ مسؤولی وظیفه نگهداری از آن را بر عهده نمی‌گیرد و هريك مشکلات آن را به گردن دیگری می‌اندازند. چشمه اعلا همواره به عنوان یک پارک و فضای سبز بکر میزبان گردشگران دماوند بوده است که می‌خواستند هم از آب معدنی آن استفاده‌ای کرده باشند هم از فضای زیبا و نسیم آبشار معدنی آن. زمانی این قسمت از شهرستان دماوند در دست شهرداری بود كه برای آن سرویس‌های بهداشتی و رستوران و چند پروژه نیمه تمام دیگر ساخته شد اما بعد از اینکه سازمان میراث فرهنگی استان تهران این محدوده را در فهرست آثار طبیعی خود قرار داد دیگر حتی یک مامور شهرداری نیز به این محدوده وارد نمی‌شود مگر برای جمع‌آوری زباله‌های جمع شده مقابل در ورودی.
زمانی تهرانی‌ها و مسافران دیگر، چشمه اعلا را نخستین گزینه برای استراحت در فضایی خنک و دلچسب انتخاب می‌کردند اما حالا اوضاع نابسامان آنجا به گونه‌ای شده که حتی معاون فرماندار دماوند هم معتقد است چشمه اعلا به عنوان یکی از مناطق شاخص گردشگری و تفریحی دماوند اکنون در وضعیت نابسامانی قرار دارد. مشکل بهداشت و زباله‌های این منطقه هنوز رفع نشده است و هیچ ارگان و نهادی برای ارائه خدمات در این منطقه اقدام نمی‌کند. سعید میرزایی فرد، معاون فرماندار دماوند، می‌گوید: هر ساله بودجه و برنامه‌های متعددی برای این منطقه در نظر گرفته می‌شود اما مشکلات همچنان باقی است. با اینکه این منطقه به بخش خصوصی واگذار شده، هیچگونه خدماتی هر چند ابتدایی انجام نگرفته و اگر جزو مناطق رها شده است، بهتر است به شهرداری واگذار شود.وي ادامه می‌دهد: یکی دیگر از مشکلات این منطقه آب و برق آن است که در حال حاضر سرویس‌های بهداشتی آن با مشکل بی‌آبی و قطع برق رو‌به رو هستند.
وی می‌گوید: با توجه به پتانسیل‌های موجود این منطقه هیچگونه خدماتی از لحاظ آب و برق و تفریح و بهداشت در این مکان وجود ندارد که باید نهادهای مربوطه به طور جدی به این امر توجه کنند.
طوافی به دور بقعه امامزاده شمس‌الدین محمد (ع)
یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری دماوند و از مقبره‌های معروف این شهرستان، بقعه متبرکه امامزاده شمس‌الدین محمد (ع) در محله فرامه در ضلع شرقی رودخانه دماوند و در جنوب شرقی مسجد جامع دماوند است. نسب این امامزاده بنا به شجره نامه موجود به زیدبن حسن‌بن علی(ع) می‌رسد. ساختمان این بقعه بنایی با پلان مربع است که از بیرون به صورت 8 ضلعی متقارن ساخته شده است. سقف بنا به صورت شیروانی چند ضلعی و مصالح اصلی آن از خشت و گل است، ولی امروزه نمای بیرونی آن با آجر نخودی‌رنگ پوشانده شده است.در داخل حیات بقعه که در سمت غرب و در حد فاصل میان مقبره و رودخانه قرار گرفته 2 اصله درخت چنار تنومند و کهنسال وجود دارد که بیش از 350 سال از عمر آنها می‌گذرد. گرداگرد بنای امامزاده در حال حاضر، مسیر خیابان قرار دارد و موقعیت آن شبیه میدانی است که می‌توان اطراف آن چرخید. قدمت این بنا احتمالا مربوط به قرن 6 یـا 7 هجری (اوایل دوره مغول) است. در سال 1382 طرح مرمت و بازسازی بنا شامل 400 متر مربع زیربنا در 2 طبقه تهیه شد و به تایید میراث فرهنگی رسید که تا کنون نیمی از عملیات عمرانی آن به اتمام رسیده است. در داخل این مقبره هنرمندانی در حال اتمام آینه‌کاری‌های سقف آن هستند. هر چند که این آینه‌کاری‌ها به روش سنتی و ریزه‌کاری نیست اما به فضای داخلی مقبره جلوه خاصی بخشیده است. بنای این امامزاده مربوط به دوره صفویه است که متاسفانه به سبب حوادث طبیعی چون زلزله و سیل از آسیب مصون نمانده است. تعمیرات و تغییرات انجام شده هنگام بازسازی به قدری زیاد است که بنا از حالت و فرم اولیه خارج شده و در نتیجه بنای کنونی از لحاظ هنر معماری فاقد ارزش است.
برج شبلی؛ اثر تاریخی رها شده
اگر گذرتان به حاشیه شرقی شهرستان دماوند بیفتد، می‌توانید برج شبلی را ببینید. معروف است که اینجا آرامگاه شبلی، عارف مشهور ایرانی است. بدنه برج 2 لایه دارد؛ لایه زیری، دیوار اصلی برج است و لایه بیرونی با تزئینات ساخته شده است. این برج ابتدا به صورت 8 ضلعی ساده ساخته شده و سپس در دوران بعدی آجرکاری به سبک سلجوقیان روی آن انجام شده‌است. برج شبلی در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۵۱ به شماره۹۲۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. ابوبکر دولف بن ججدر شبلی در برهه‌ای از زمان که دقیقا مشخص نیست، از طرف حاکم طبرستان به امارت دماوند منصوب شد. دوران صدارت او با بسط و گسترش، عدالت و امنیت همراه بود. شبلی از عرفای بزرگ و برجسته تاریخ ما است که در دوره‌ای از عمر خود در دماوند زندگی می‌کرده و اواخر عمر زمانی که به بغداد می‌رود، مردم دماوند هنرمندان برجسته معماری قرون ۵ و ۶ راجمع کرده و بنای یادبودی به نام او می‌سازند. این بنا به تنهایی آلبومی است از تکنیک‌های آجرکاری دوره سلجوقی که بیش از ۳۰ طرح برجسته در آن به نمایش در آمده و امروزه به عنوان یکی از صنعت‌های آجرکاری در تاریخ معماری ایران مطرح است.
پیکر تاریخی برج شبلی، یادمان یکی از عرفای بزرگ ایران به دلیل نبود حفاظت‌های لازم بشدت آسیب دیده و نیازمند مرمت اضطراری است. بنای دیرینه برج شبلی یا یادمانی، واقع در شمال مسجد جامع دماوند به دلیل نبود حفاظت‌های لازم از سوی مسؤولان مربوطه بشدت آسیب دیده و در ورودی آن نیز شکسته است. پیش از این در خبرها آمده بود ساکنان شهرستان دماوند با ساخت و ساز غیرقانونی در حریم برج تاریخی شبلی، حریم منظری این برج تاریخی را شکسته‌اند و در همین حال نیز کارشناسان بارها خطر شکسته شدن حریم برج شبلی را هشدار داده و خواستار رسیدگی مسؤولان در این زمینه شده بودند. متاسفانه برج شبلی در حال حاضر پیش از آنکه به عنوان یک جاذبه گردشگری و اثر تاریخی جذابیت داشته باشد به محلی برای عیاشی معتادان و بزهکاران تبدیل شده است، چرا که در ورودی آن همیشه باز است و هیچ متولی نگهداری ندارد. صحت این ادعا را دوده‌های به جای مانده روی دیوارها و سیگارهای خاموش شده در برج مشخص می‌کند. شهرداری دماوند مدعی است، می‌تواند با ایجاد فضای سبز و مکانی برای تفریح شهروندان، با سازمان میراث فرهنگی دماوند تعامل کرده تا این برج تاریخی از هر گونه صدمه‌ای در امان بماند، اما سازمان میراث فرهنگی دماوند تا به حال این همکاری را با شهرداری نداشته است.
مسجد جامع عقیق
هر شهر و شهرستانی یک مسجد جامع دارد. مسجد جامع عقیق دماوند هم در مرکز شهر بنا شده است. شواهد و آثار باقیمانده، پایه و اساس مسجد را به دوره سلجوقیان می‌رساند ولی با توجه به این موضوع که در منطقه دماوند بارها زلزله رخ داده و بنای مسجد جامع آسیب دیده و بعد تعمیر و مرمت شده است، احتمال اینکه مسجد قدمتی بیشتر داشته باشد نیز وجود دارد. براساس روایتی که سینه به سینه نقل شده و تا به امروز هم میان مردم وجود دارد، در مکان مسجدجامع قبل ازظهور اسلام آتشکده بزرگی برپا بود که پس از فتح منطقه از سوی لشکریان اسلام، آتشکده تبدیل به مسجد بزرگی شد. روایت دیگری نیز وجود دارد که این مسجد را امام حسن(ع) بنا کرده است.
بام گردشگری دماوند
غیر از مسجدهای جامع، هر شهر و شهرستانی بامی نیز دارد که این بام‌ها در شهرهای خوش آب و هوا و سرسبز دیدنی‌تر است. به همین دلیل ارگان‌های مختلف همواره برای تبدیل این بام‌ها به یکی از مکان‌های دیدنی شهر تلاش می‌کنند. پارک کوهستانی شهرک امامیه و بلوار شورای در دست ساخت شهرستان دماوند هم قرار است میزبان گردشگرانی باشد که قصد دیدن بام هر شهر و شهرستانی را می‌کنند. گزارشی از جاذبه‌های گردشگری دماوند
چشمه‌ای که دیگر اعلا نیست
73 سال پیش به پیشنهاد مورگان فرانسوی، شهر دماوند و روستاهای اطراف آن به عنوان یک اثر ملی در فهرست آثار ملی ایران به شماره 56 به ثبت رسید. باید اذعان داشت که در میان آثار ملی به ثبت رسیده، شهری را نمی‌توان یافت که اینگونه به ثبت تاریخی رسیده باشد. در حال حاضر به دلیل عدم هماهنگی میان ارگان‌های مختلف، این شهرستان آرام آرام جاذبه گردشگری خود را از دست مي‌دهد. این شهرستان دارای جاذبه‌های گردشگری از جمله امامزاده‌ها، غارها، کوه، دشت، چشمه آب معدنی و آثار تاریخی است. بیشتر گردشگران آن از اهالی شهرهای تهران و شمالی کشور هستند.
چشمه اعلا
یکی از جاذبه‌های دماوند، چشمه اعلاست. این چشمه در فاصله 4 کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده و در دسته آب‌های بی‌کربنات کلسیک قرار دارد؛ چشمه‌ای با آب سبک، سرد و قابل آشامیدن که به تنهایی جاذبه بکر گردشگری است. با این حال متاسفانه این چشمه چند سالی است به امان خدا رها شده و هیچ مسؤولی وظیفه نگهداری از آن را بر عهده نمی‌گیرد و هريك مشکلات آن را به گردن دیگری می‌اندازند. چشمه اعلا همواره به عنوان یک پارک و فضای سبز بکر میزبان گردشگران دماوند بوده است که می‌خواستند هم از آب معدنی آن استفاده‌ای کرده باشند هم از فضای زیبا و نسیم آبشار معدنی آن. زمانی این قسمت از شهرستان دماوند در دست شهرداری بود كه برای آن سرویس‌های بهداشتی و رستوران و چند پروژه نیمه تمام دیگر ساخته شد اما بعد از اینکه سازمان میراث فرهنگی استان تهران این محدوده را در فهرست آثار طبیعی خود قرار داد دیگر حتی یک مامور شهرداری نیز به این محدوده وارد نمی‌شود مگر برای جمع‌آوری زباله‌های جمع شده مقابل در ورودی.
زمانی تهرانی‌ها و مسافران دیگر، چشمه اعلا را نخستین گزینه برای استراحت در فضایی خنک و دلچسب انتخاب می‌کردند اما حالا اوضاع نابسامان آنجا به گونه‌ای شده که حتی معاون فرماندار دماوند هم معتقد است چشمه اعلا به عنوان یکی از مناطق شاخص گردشگری و تفریحی دماوند اکنون در وضعیت نابسامانی قرار دارد. مشکل بهداشت و زباله‌های این منطقه هنوز رفع نشده است و هیچ ارگان و نهادی برای ارائه خدمات در این منطقه اقدام نمی‌کند. سعید میرزایی فرد، معاون فرماندار دماوند، می‌گوید: هر ساله بودجه و برنامه‌های متعددی برای این منطقه در نظر گرفته می‌شود اما مشکلات همچنان باقی است. با اینکه این منطقه به بخش خصوصی واگذار شده، هیچگونه خدماتی هر چند ابتدایی انجام نگرفته و اگر جزو مناطق رها شده است، بهتر است به شهرداری واگذار شود.وي ادامه می‌دهد: یکی دیگر از مشکلات این منطقه آب و برق آن است که در حال حاضر سرویس‌های بهداشتی آن با مشکل بی‌آبی و قطع برق رو‌به رو هستند.
وی می‌گوید: با توجه به پتانسیل‌های موجود این منطقه هیچگونه خدماتی از لحاظ آب و برق و تفریح و بهداشت در این مکان وجود ندارد که باید نهادهای مربوطه به طور جدی به این امر توجه کنند.
طوافی به دور بقعه امامزاده شمس‌الدین محمد (ع)
یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری دماوند و از مقبره‌های معروف این شهرستان، بقعه متبرکه امامزاده شمس‌الدین محمد (ع) در محله فرامه در ضلع شرقی رودخانه دماوند و در جنوب شرقی مسجد جامع دماوند است. نسب این امامزاده بنا به شجره نامه موجود به زیدبن حسن‌بن علی(ع) می‌رسد. ساختمان این بقعه بنایی با پلان مربع است که از بیرون به صورت 8 ضلعی متقارن ساخته شده است. سقف بنا به صورت شیروانی چند ضلعی و مصالح اصلی آن از خشت و گل است، ولی امروزه نمای بیرونی آن با آجر نخودی‌رنگ پوشانده شده است.در داخل حیات بقعه که در سمت غرب و در حد فاصل میان مقبره و رودخانه قرار گرفته 2 اصله درخت چنار تنومند و کهنسال وجود دارد که بیش از 350 سال از عمر آنها می‌گذرد. گرداگرد بنای امامزاده در حال حاضر، مسیر خیابان قرار دارد و موقعیت آن شبیه میدانی است که می‌توان اطراف آن چرخید. قدمت این بنا احتمالا مربوط به قرن 6 یـا 7 هجری (اوایل دوره مغول) است. در سال 1382 طرح مرمت و بازسازی بنا شامل 400 متر مربع زیربنا در 2 طبقه تهیه شد و به تایید میراث فرهنگی رسید که تا کنون نیمی از عملیات عمرانی آن به اتمام رسیده است. در داخل این مقبره هنرمندانی در حال اتمام آینه‌کاری‌های سقف آن هستند. هر چند که این آینه‌کاری‌ها به روش سنتی و ریزه‌کاری نیست اما به فضای داخلی مقبره جلوه خاصی بخشیده است. بنای این امامزاده مربوط به دوره صفویه است که متاسفانه به سبب حوادث طبیعی چون زلزله و سیل از آسیب مصون نمانده است. تعمیرات و تغییرات انجام شده هنگام بازسازی به قدری زیاد است که بنا از حالت و فرم اولیه خارج شده و در نتیجه بنای کنونی از لحاظ هنر معماری فاقد ارزش است.
برج شبلی؛ اثر تاریخی رها شده
اگر گذرتان به حاشیه شرقی شهرستان دماوند بیفتد، می‌توانید برج شبلی را ببینید. معروف است که اینجا آرامگاه شبلی، عارف مشهور ایرانی است. بدنه برج 2 لایه دارد؛ لایه زیری، دیوار اصلی برج است و لایه بیرونی با تزئینات ساخته شده است. این برج ابتدا به صورت 8 ضلعی ساده ساخته شده و سپس در دوران بعدی آجرکاری به سبک سلجوقیان روی آن انجام شده‌است. برج شبلی در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۵۱ به شماره۹۲۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. ابوبکر دولف بن ججدر شبلی در برهه‌ای از زمان که دقیقا مشخص نیست، از طرف حاکم طبرستان به امارت دماوند منصوب شد. دوران صدارت او با بسط و گسترش، عدالت و امنیت همراه بود. شبلی از عرفای بزرگ و برجسته تاریخ ما است که در دوره‌ای از عمر خود در دماوند زندگی می‌کرده و اواخر عمر زمانی که به بغداد می‌رود، مردم دماوند هنرمندان برجسته معماری قرون ۵ و ۶ راجمع کرده و بنای یادبودی به نام او می‌سازند. این بنا به تنهایی آلبومی است از تکنیک‌های آجرکاری دوره سلجوقی که بیش از ۳۰ طرح برجسته در آن به نمایش در آمده و امروزه به عنوان یکی از صنعت‌های آجرکاری در تاریخ معماری ایران مطرح است.
پیکر تاریخی برج شبلی، یادمان یکی از عرفای بزرگ ایران به دلیل نبود حفاظت‌های لازم بشدت آسیب دیده و نیازمند مرمت اضطراری است. بنای دیرینه برج شبلی یا یادمانی، واقع در شمال مسجد جامع دماوند به دلیل نبود حفاظت‌های لازم از سوی مسؤولان مربوطه بشدت آسیب دیده و در ورودی آن نیز شکسته است. پیش از این در خبرها آمده بود ساکنان شهرستان دماوند با ساخت و ساز غیرقانونی در حریم برج تاریخی شبلی، حریم منظری این برج تاریخی را شکسته‌اند و در همین حال نیز کارشناسان بارها خطر شکسته شدن حریم برج شبلی را هشدار داده و خواستار رسیدگی مسؤولان در این زمینه شده بودند. متاسفانه برج شبلی در حال حاضر پیش از آنکه به عنوان یک جاذبه گردشگری و اثر تاریخی جذابیت داشته باشد به محلی برای عیاشی معتادان و بزهکاران تبدیل شده است، چرا که در ورودی آن همیشه باز است و هیچ متولی نگهداری ندارد. صحت این ادعا را دوده‌های به جای مانده روی دیوارها و سیگارهای خاموش شده در برج مشخص می‌کند. شهرداری دماوند مدعی است، می‌تواند با ایجاد فضای سبز و مکانی برای تفریح شهروندان، با سازمان میراث فرهنگی دماوند تعامل کرده تا این برج تاریخی از هر گونه صدمه‌ای در امان بماند، اما سازمان میراث فرهنگی دماوند تا به حال این همکاری را با شهرداری نداشته است.
مسجد جامع عقیق
هر شهر و شهرستانی یک مسجد جامع دارد. مسجد جامع عقیق دماوند هم در مرکز شهر بنا شده است. شواهد و آثار باقیمانده، پایه و اساس مسجد را به دوره سلجوقیان می‌رساند ولی با توجه به این موضوع که در منطقه دماوند بارها زلزله رخ داده و بنای مسجد جامع آسیب دیده و بعد تعمیر و مرمت شده است، احتمال اینکه مسجد قدمتی بیشتر داشته باشد نیز وجود دارد. براساس روایتی که سینه به سینه نقل شده و تا به امروز هم میان مردم وجود دارد، در مکان مسجدجامع قبل ازظهور اسلام آتشکده بزرگی برپا بود که پس از فتح منطقه از سوی لشکریان اسلام، آتشکده تبدیل به مسجد بزرگی شد. روایت دیگری نیز وجود دارد که این مسجد را امام حسن(ع) بنا کرده است.
بام گردشگری دماوند
غیر از مسجدهای جامع، هر شهر و شهرستانی بامی نیز دارد که این بام‌ها در شهرهای خوش آب و هوا و سرسبز دیدنی‌تر است. به همین دلیل ارگان‌های مختلف همواره برای تبدیل این بام‌ها به یکی از مکان‌های دیدنی شهر تلاش می‌کنند. پارک کوهستانی شهرک امامیه و بلوار شورای در دست ساخت شهرستان دماوند هم قرار است میزبان گردشگرانی باشد که قصد دیدن بام هر شهر و شهرستانی را می‌کنند. ارسال نظر
پربیننده