چیستا یثربی
چهرههایشان، پوشیده از شب تاریک...
(بیست و هفت- یونس)
هرگز این سؤال را از خود پرسیدهاید که مثلا اگر قرار بود تمام زندگی شما را با پول بسنجند، مثلا «تمام آرزوها، عشقها، آرمانها و خاطرات تلخ و شیرین و ... چقدر باید بابت آن پرداخت میکردند». سؤال کودکانهای است، مگرنه؟ اما باور کنید این سؤال را مجری یکی از برنامههای نزدیک افطار از یکی از میهمانان خود پرسیده و عجیبتر اینکه میهمان آن برنامه، یک دختر معلول برگشته از کما بود که بعد از یک تصادف سخت، 5 ماه را در حالت کما سپری کرده بود و اکنون راه رفتن و بیانش مشکل داشت، اما بسیار تیزهوش، روشنبین و با سرعت انتقال بالا بود و باز عجیبتر اینکه این دختر به خواست خداوند از آن تصادف مرگبار نجات یافته بود و حالا حتی بهتر از مجری مشیت، اراده و خواست خداوند را توجیه میکرد و حتی بهتر از من بیننده، معنای زندگی را به نوعی بازآفرینی میکرد، بهطوری که به نظر من، روانشناسانی چون «فرانکل» که سالها روی معنی درمانی کار کردهاند باید پای برنامه او مینشستند و در 40دقیقه خلاصه تمام نظریههای خود را با رویکردی مذهبی میشنیدند. اما فاجعه اینجاست که ناگهان آن مجری گرامی پرسید: «چقدر برایت خرج شده که برگردی؟» پدر و دختر، هر دو از پاسخ به این سؤال طفره رفتند ولی با اصرار شدید مجری که متاسفانه مثل بیشتر ما، همه چیز را با ارقام سبک سنگین میکند، خیلی بر رقم درمان این دختر جوان اصرار میورزید تا اینکه پدرش با بیمیلی گفت: «حالا با کمکهای شرکت نفت و ... چیزی حدود 40 میلیون» و ناگهان مجری از ذهنش سؤال کرد که 8 سال پیش 40 میلیون چقدر ارزش داشته است و به ارقام نجومی رسید و ... و حالا ما را از لذت زیبای صحبت آن دخترک که نامش ثمره بود محروم کرد، آن هم با حالت خشک حسابدار یک بانک که گویی موجودیات را حساب میکند و آنچه را که واقعا هستی! و فاجعهانگیزترین بخش ماجرا سؤال بعدی مجری بود: «ثمره، آیا فکر میکنی آنقدر میارزیدی که برگردی؟» ثمره لحظهای سکوت کرد. دقیقا جملههایش را حفظ نیستم، گفت: «اگر خدا میخواست من به این درکی که اکنون از زندگی دارم برسم، حتما ارزش داشته است چون میگویند خدا دوست دارد صدایش کنیم و من خیلی صدایش می کنم و حتما صدای مرا دوست دارد که کاری کرده مدام صدایش کنم». استودیو در سکوت مطلق فرورفت و حتی مجری از تهیهکننده خواست تنفسی به آنها بدهد چون در برابر شاخهای از درخت سرمدی که کلام ثمره بود، پاسخی نداشت.
من معتقدم که زندگی حتی شرورترین افراد را نمیتوان با پول، ضربهای شلاق، چندین بار اعدام و امثالهم سنجید. انسان رایحه الهی را در دل دارد، یک عطری از عالم دیگر که حتی در شرورترین افراد هم گاهی بوی آن به مشام میرسد و ما حق نداریم بر نفس خداوند که در گل دمیده شده و انسان آفریده، قیمت بگذاریم و حتی حق نداریم تبهکارترین فرد را بیآنکه به توبه و پشیمانی و مکاشفه جدیدی از رویارویی با خدا برسد، از این دنیا ببریم. اصلا فلسفه قصاص همین است.
«نفس در برابر نفس» نفس اولی معصوم از بین رفته است پس باید به نفس دوم هم این حق را داد که کمی مبراتر از گناه، کمی هوشیارتر و کمی آرامتر به سوی پروردگارش مهاجرت کند اما آیا در زندانها چنین است؟ آیا آنها که حتی محکوم به قتل زنجیرهای زنان و کودکان هستند، هرگز امکان مواجهه مدام با یک فرد اهل معرفت و روحانی را پیدا میکنند که بتدریج و در طول زمان (نه در شب اعدام) سبکبار توبه کرده و به سوی پروردگارشان بازگردند؟
اصلا چرا این رسم ناپسند قیمت گذاشتن به همه چیز در زندگی ما ایرانیان جاری شده است؟
دخترمان میخواهد ازدواج کند، اولین چیز بحث قیمت است، پسرمان میخواهد خانواده تشکیل دهد باز هم معامله میکنیم.
دانشگاه تهران قیمتش بالاتر از دانشگاههای یک شهرستان دیگر است و...
چند روز پیش در فروشگاه پول کم آوردم، بعضی از اجناس را پس دادم، فروشنده ظاهرا خیلی عصبانی شد در حالی که فروشگاه زنجیرهای بود و به او ربطی نداشت پرسید: خانم مگر شما چکاره هستید که پول کافی در کیفتان ندارید و آنوقت اینطور خرید میکنید؟ اولا میخواستم به او بگویم هیچ کس حق ندارد وارد حریم خصوصی افراد شود در ثانی با افتخار میگویم من نویسندهام، خوابهایم را به قول مارکز اجاره میدهم. رویاهایم را به قول لورکا میفروشم و کلماتم را به قول خداوند پاسداری میکنم که هرز نروند. حتی اگر ارزش من با کیفم مقایسه شود، ارزش هیچ پول و ثروتی نمیتواند با کلمه «انسان» مقایسه شود. یاد بگیریم که اول از همه چیز قیمت نپرسیم. خداوند ما را از مشتی گل آفرید، همین. با قیاش دیگر بهای رنج و ایثار و تلاش ما است. هر انسان، جهاني است!
چیستا یثربی
چهرههایشان، پوشیده از شب تاریک...
(بیست و هفت- یونس)
هرگز این سؤال را از خود پرسیدهاید که مثلا اگر قرار بود تمام زندگی شما را با پول بسنجند، مثلا «تمام آرزوها، عشقها، آرمانها و خاطرات تلخ و شیرین و ... چقدر باید بابت آن پرداخت میکردند». سؤال کودکانهای است، مگرنه؟ اما باور کنید این سؤال را مجری یکی از برنامههای نزدیک افطار از یکی از میهمانان خود پرسیده و عجیبتر اینکه میهمان آن برنامه، یک دختر معلول برگشته از کما بود که بعد از یک تصادف سخت، 5 ماه را در حالت کما سپری کرده بود و اکنون راه رفتن و بیانش مشکل داشت، اما بسیار تیزهوش، روشنبین و با سرعت انتقال بالا بود و باز عجیبتر اینکه این دختر به خواست خداوند از آن تصادف مرگبار نجات یافته بود و حالا حتی بهتر از مجری مشیت، اراده و خواست خداوند را توجیه میکرد و حتی بهتر از من بیننده، معنای زندگی را به نوعی بازآفرینی میکرد، بهطوری که به نظر من، روانشناسانی چون «فرانکل» که سالها روی معنی درمانی کار کردهاند باید پای برنامه او مینشستند و در 40دقیقه خلاصه تمام نظریههای خود را با رویکردی مذهبی میشنیدند. اما فاجعه اینجاست که ناگهان آن مجری گرامی پرسید: «چقدر برایت خرج شده که برگردی؟» پدر و دختر، هر دو از پاسخ به این سؤال طفره رفتند ولی با اصرار شدید مجری که متاسفانه مثل بیشتر ما، همه چیز را با ارقام سبک سنگین میکند، خیلی بر رقم درمان این دختر جوان اصرار میورزید تا اینکه پدرش با بیمیلی گفت: «حالا با کمکهای شرکت نفت و ... چیزی حدود 40 میلیون» و ناگهان مجری از ذهنش سؤال کرد که 8 سال پیش 40 میلیون چقدر ارزش داشته است و به ارقام نجومی رسید و ... و حالا ما را از لذت زیبای صحبت آن دخترک که نامش ثمره بود محروم کرد، آن هم با حالت خشک حسابدار یک بانک که گویی موجودیات را حساب میکند و آنچه را که واقعا هستی! و فاجعهانگیزترین بخش ماجرا سؤال بعدی مجری بود: «ثمره، آیا فکر میکنی آنقدر میارزیدی که برگردی؟» ثمره لحظهای سکوت کرد. دقیقا جملههایش را حفظ نیستم، گفت: «اگر خدا میخواست من به این درکی که اکنون از زندگی دارم برسم، حتما ارزش داشته است چون میگویند خدا دوست دارد صدایش کنیم و من خیلی صدایش می کنم و حتما صدای مرا دوست دارد که کاری کرده مدام صدایش کنم». استودیو در سکوت مطلق فرورفت و حتی مجری از تهیهکننده خواست تنفسی به آنها بدهد چون در برابر شاخهای از درخت سرمدی که کلام ثمره بود، پاسخی نداشت.
من معتقدم که زندگی حتی شرورترین افراد را نمیتوان با پول، ضربهای شلاق، چندین بار اعدام و امثالهم سنجید. انسان رایحه الهی را در دل دارد، یک عطری از عالم دیگر که حتی در شرورترین افراد هم گاهی بوی آن به مشام میرسد و ما حق نداریم بر نفس خداوند که در گل دمیده شده و انسان آفریده، قیمت بگذاریم و حتی حق نداریم تبهکارترین فرد را بیآنکه به توبه و پشیمانی و مکاشفه جدیدی از رویارویی با خدا برسد، از این دنیا ببریم. اصلا فلسفه قصاص همین است.
«نفس در برابر نفس» نفس اولی معصوم از بین رفته است پس باید به نفس دوم هم این حق را داد که کمی مبراتر از گناه، کمی هوشیارتر و کمی آرامتر به سوی پروردگارش مهاجرت کند اما آیا در زندانها چنین است؟ آیا آنها که حتی محکوم به قتل زنجیرهای زنان و کودکان هستند، هرگز امکان مواجهه مدام با یک فرد اهل معرفت و روحانی را پیدا میکنند که بتدریج و در طول زمان (نه در شب اعدام) سبکبار توبه کرده و به سوی پروردگارشان بازگردند؟
اصلا چرا این رسم ناپسند قیمت گذاشتن به همه چیز در زندگی ما ایرانیان جاری شده است؟
دخترمان میخواهد ازدواج کند، اولین چیز بحث قیمت است، پسرمان میخواهد خانواده تشکیل دهد باز هم معامله میکنیم.
دانشگاه تهران قیمتش بالاتر از دانشگاههای یک شهرستان دیگر است و...
چند روز پیش در فروشگاه پول کم آوردم، بعضی از اجناس را پس دادم، فروشنده ظاهرا خیلی عصبانی شد در حالی که فروشگاه زنجیرهای بود و به او ربطی نداشت پرسید: خانم مگر شما چکاره هستید که پول کافی در کیفتان ندارید و آنوقت اینطور خرید میکنید؟ اولا میخواستم به او بگویم هیچ کس حق ندارد وارد حریم خصوصی افراد شود در ثانی با افتخار میگویم من نویسندهام، خوابهایم را به قول مارکز اجاره میدهم. رویاهایم را به قول لورکا میفروشم و کلماتم را به قول خداوند پاسداری میکنم که هرز نروند. حتی اگر ارزش من با کیفم مقایسه شود، ارزش هیچ پول و ثروتی نمیتواند با کلمه «انسان» مقایسه شود. یاد بگیریم که اول از همه چیز قیمت نپرسیم. خداوند ما را از مشتی گل آفرید، همین. با قیاش دیگر بهای رنج و ایثار و تلاش ما است. ارسال نظر
پربیننده